Luận án Nghiên cứu độc tính và tác dụng chống viêm gan, xơ gan của quả dứa dại (Pandanus odoratissimus L.f) trên thực nghiệm

Tên luận án:

Nghiên cứu độc tính và tác dụng chống viêm gan, xơ gan của Cao chiết toàn phần và Phân đoạn chiết giàu hoạt chất từ quả Dứa dại (Pandanus odoratissimus L.f.) trồng tại Việt Nam trên thực nghiệm.

Ngành:

Dược học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu về độc tính và các tác dụng dược lý của Cao chiết toàn phần (CTP) và Phân đoạn chiết giàu hoạt chất (PĐE) từ quả Dứa dại (Pandanus odoratissimus L.f.) trồng tại Việt Nam trên mô hình thực nghiệm. Tình cấp thiết của nghiên cứu xuất phát từ vai trò quan trọng và phức tạp của gan trong cơ thể, cùng với sự gia tăng các bệnh lý gan do nhiều nguyên nhân. Trong khi đó, quả Dứa dại đã được sử dụng trong dân gian để điều trị các bệnh về gan nhưng chưa có nghiên cứu khoa học đầy đủ về tác dụng và độc tính của nó ở Việt Nam.

Mục tiêu của luận án là nghiên cứu độc tính cấp và độc tính bán trường diễn của CTP và PĐE trên động vật thực nghiệm, đồng thời đánh giá tác dụng chống tổn thương gan cấp, xơ gan và các tác dụng liên quan như lợi mật, chống viêm cấp/mạn tính, và chống oxy hóa in vitro. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm xác định liều gây chết 50% (LD50), theo dõi các chỉ số huyết học, sinh hóa máu, và mô bệnh học gan thận trên chuột nhắt trắng và chuột cống trắng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy CTP và PĐE chiết xuất từ quả Dứa dại có tính an toàn cao trên thực nghiệm, với LD50 không xác định được ở liều rất cao (CTP 1035g/kg, PĐE 6750g/kg). Độc tính bán trường diễn của PĐE ở liều tương đương liều dùng trên người và gấp 3 lần liều đó trong 8 tuần liên tục không gây độc tính trên chuột cống trắng. Về tác dụng dược lý, CTP và PĐE đều có khả năng bảo vệ gan và thúc đẩy phục hồi tổn thương gan cấp trên mô hình gây độc bằng paracetamol. CTP và PĐE cũng có xu hướng hạn chế tổn thương xơ gan do CCl4 gây ra, trong đó PĐE thể hiện tác dụng tốt hơn. Ngoài ra, cả CTP và PĐE đều có tác dụng lợi mật, chống viêm cấp (trên mô hình phù chân và tràn dịch màng bụng) và chống viêm mạn (trên mô hình u hạt amiant). Đặc biệt, PĐE còn thể hiện khả năng chống oxy hóa in vitro thông qua dọn gốc tự do DPPH và superoxid anion.

Những đóng góp mới của luận án là cung cấp bằng chứng khoa học đầu tiên về độc tính và tác dụng chống viêm gan, xơ gan của quả Dứa dại trồng tại Việt Nam, làm cơ sở cho việc phát triển thuốc điều trị bệnh lý gan mật từ nguồn dược liệu dồi dào này. Kiến nghị từ nghiên cứu đề xuất lựa chọn PĐE để tiếp tục các bước nghiên cứu lâm sàng và khuyến cáo sử dụng liều tương đương liều dự kiến trên người cho điều trị viêm gan cấp, đồng thời cần nghiên cứu thêm ở liều cao hơn cho tác dụng chống xơ gan.

Mục lục chi tiết:

• Phần A: GIỚI THIỆU LUẬN ÁN
  • 1. Tính cấp thiết của luận án
  • 2. Mục tiêu và nội dung của luận án
    • 2.1. Mục tiêu của luận án:
    • 2.2. Nội dung của luận án:
      • 2.2.1. Nghiên cứu độc tính
      • 2.2.2. Nghiên cứu tác dụng chống viêm gan, xơ gan của quả Dứa dại
      • 2.2.3. Nghiên cứu một số tác dụng dược lý liên quan đến tác dụng chống viêm gan, xơ gan của CTP và PĐE chiết xuất từ quả Dứa dại:
  • 3. Những đóng góp mới của luận án
  • 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
    • 4.1. Ý nghĩa khoa học:
    • 4.2. Ý nghĩa thực tiễn:
  • 5. Cấu trúc của luận án:
• Phần B: NỘI DUNG CỦA LUẬN ÁN
  • Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
    • 1.1. Bệnh lý viêm gan, xơ gan
      • 1.1.1. Khái niệm:
      • 1.1.2. Nguyên nhân
      • 1.1.3. Cơ chế bệnh sinh
      • 1.1.4. Chẩn đoán viêm gan mạn tính, xơ gan:
      • 1.1.5. Điều trị viêm gan mạn tính, xơ gan:
    • 1.2. Mô hình nghiên cứu thuốc có tác dụng chống viêm gan cấp, xơ gan trên thực nghiệm
      • 1.2.1. Mô hình nghiên cứu thuốc có tác dụng chống viêm gan cấp
      • 1.2.2. Mô hình nghiên cứu thuốc có tác dụng chống xơ gan:
    • 1.3. Một số cây thuốc và bài thuốc y học cổ truyền đã được nghiên cứu để điều trị viêm gan:
    • 1.4. Tổng quan về cây Dứa dại
      • 1.4.1. Phân loại thực vật và phân bố của cây Dứa dại:
      • 1.4.2. Thành phần hóa học của Dứa dại:
      • 1.4.3. Công dụng của cây Dứa dại:
      • 1.4.4. Một số bài thuốc có Dứa dại:
      • 1.4.5. Nghiên cứu tác dụng sinh học:
  • Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
    • 2.1. Nguyên liệu nghiên cứu
    • 2.2. Thuốc, hóa chất, máy và thiết bị phục vụ nghiên cứu:
    • 2.3. Động vật thực nghiệm
    • 2.4. Phương pháp nghiên cứu
      • 2.4.1. Nghiên cứu độc tính
      • 2.4.2. Nghiên cứu tác dụng chống viêm gan, xơ gan của quả Dứa dại
      • 2.4.3. Nghiên cứu một số tác dụng dược lý liên quan đến tác dụng chống viêm gan, xơ gan
    • 2.5. Xử lý số liệu
  • CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
    • 3.1. Nghiên cứu độc tính cấp và độc tính bán trường diễn
      • 3.1.1. Độc tính cấp
      • 3.1.2. Độc tính bán trường diễn của PĐE chiết xuất từ quả Dứa dại:
    • 3.2. Đánh giá tác dụng chống viêm gan, xơ gan của CTP và PĐE
      • 3.2.1. Tác dụng chống viêm gan cấp
      • 3.2.2. Tác dụng chống xơ gan của CTP và PĐE
    • 3.3. Kết quả một số tác dụng dược lý liên quan đến tác dụng chống viêm gan, xơ gan của quả Dứa dại
      • 3.3.1. Kết quả nghiên cứu tác dụng lợi mật của quả Dứa dại
      • 3.3.2. Đánh giá tác dụng chống viêm cấp của CTP và PĐE
      • 3.3.3. Tác dụng chống viêm mạn của CTP và PĐE trên mô hình gây u hạt thực nghiệm bằng amiant
      • 3.3.4. Tác dụng chống oxy hóa in vitro của CTP và PĐE chiết xuất từ quả Dứa dại
      • 3.4.4.2. Kết quả dọn gốc superoxid
  • CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
    • 4.1. Độc tính của CTP và PĐE chiết xuất từ quả Dứa dại
      • 4.1.1. Độc tính cấp của CTP và PĐE
      • 4.1.2. Độc tính bán trường diễn của PĐE
    • 4.2. Tác dụng chống viêm gan cấp của CTP và PĐE chiết xuất từ quả Dứa dại
      • 4.2.1. Tác dụng bảo vệ gan
      • 4.2.2. Tác dụng làm tăng phục hồi tổn thương gan
    • 4.3. Tác dụng chống xơ gan trên mô hình gây xơ gan bằng CCl4
      • 4.3.1. Ảnh hưởng của CTP và PĐE đến trọng lượng tương đối của gan chuột
      • 4.3.2. Ảnh hưởng của CTP và PĐE đến mức độ tổn thương gan và chức năng gan chuột trên mô hình gây xơ gan thực nghiệm bằng CCl4.
      • 4.3.3. Ảnh hưởng của CTP và PĐE đến các chỉ số huyết học trong máu chuột
      • 4.3.4. Ảnh hưởng của CTP và PĐE đến các chỉ số đánh giá mức độ xơ gan trong gan chuột.
    • 4.4. Một số tác dụng dược lý liên quan đến tác dụng chống viêm gan, xơ gan của quả Dứa dại
      • 4.4.1. Tác dụng lợi mật của CTP và PĐE
      • 4.4.2. Tác dụng chống viêm cấp của CTP và PĐE
      • 4.4.3. Tác dụng chống viêm mạn của quả Dứa dại
      • 4.4.4. Tác dụng chống oxy hóa in vitro
    • KẾT LUẬN
      • 1. Độc tính cấp và độc tính bán trường diễn của CTP và PĐE chiết xuất từ quả Dứa dại
      • 2. Tác dụng chống tổn thương gan cấp, xơ gan và một số tác dụng liên quan
    • KIẾN NGHỊ