Luận án Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Nghệ An

Tên luận án:

CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở TỈNH NGHỆ AN

Ngành:

KINH TẾ CHÍNH TRỊ (Mã số: 62 31 01 02)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Nghệ An" của Lê Bá Tâm, một tóm tắt luận án tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế chính trị (mã số 62 31 01 02) được hoàn thành tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh năm 2016, tập trung nghiên cứu quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại Nghệ An. Đề tài xuất phát từ thực trạng tỉnh Nghệ An đã đạt được một số thành tựu trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nhưng tốc độ chuyển dịch còn chậm, chưa phát huy hết tiềm năng, sản xuất vẫn nhỏ lẻ, năng suất thấp, sức cạnh tranh yếu và vấn đề phát triển bền vững chưa được quan tâm đúng mức.

Mục đích nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích và đánh giá thực tiễn để xác định phương hướng, giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Nghệ An. Luận án thực hiện các nhiệm vụ như hệ thống hóa và phát triển cơ sở lý luận về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp bền vững của Việt Nam, tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế, phân tích thực trạng giai đoạn 2008-2015 và đề xuất phương hướng, giải pháp đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.

Đối tượng nghiên cứu là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững, đặt trong mối quan hệ với phát triển bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường ở Nghệ An. Phạm vi nghiên cứu về nội dung bao gồm cơ cấu ba nhóm ngành (nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản), cơ cấu vùng nông nghiệp, cơ cấu lao động và cơ cấu giá trị. Về không gian, nghiên cứu tập trung vào tỉnh Nghệ An, có tham khảo kinh nghiệm một số nước. Cơ sở lý luận của luận án dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng và pháp luật Nhà nước, sử dụng các phương pháp nghiên cứu phổ biến trong lý luận.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa và phát triển cơ sở lý luận về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế từ góc độ kinh tế chính trị học; làm rõ thực trạng và nguyên nhân của quá trình này tại Nghệ An giai đoạn 2008-2015; và đề xuất phương hướng, giải pháp cụ thể cho tỉnh đến năm 2020, tầm nhìn 2030. Kết quả nghiên cứu cho thấy Nghệ An đã đạt được những thành quả đáng khích lệ về kinh tế, xã hội và môi trường, nhưng vẫn còn những hạn chế như tốc độ chuyển dịch chậm, khai thác tài nguyên là chủ yếu, hàm lượng đổi mới công nghệ thấp. Luận án đề xuất các giải pháp toàn diện về quy hoạch, chính sách đất đai và đầu tư, phát huy năng động của người dân, phát triển công nghiệp và dịch vụ hỗ trợ, đổi mới tổ chức kinh tế, và tăng cường năng lực khoa học công nghệ, hạ tầng và quản lý để thúc đẩy quá trình này.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
  • 2.1. Mục đích nghiên cứu
  • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
  • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
  • 4.1. Cơ sở lý luận
  • 4.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Những đóng góp mới của luận án
  • 6. Kết cấu của luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG BỀN VỮNG

  • 1.1. NHỮNG NGHIÊN CỨU LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Ở NƯỚC NGOÀI
  • 1.1.1. Nghiên cứu lý luận về cơ cấu kinh tế nông nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
  • 1.1.2. Nghiên cứu về nội dung, giải pháp và kinh nghiệm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC LIÊN QUAN ĐẾN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
  • 1.2.1. Nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn liên quan đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 1.2.2. Các nghiên cứu có liên quan đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững ở một số địa phương nước ta những năm gần đây
  • 1.3. KẾT LUẬN RÚT RA TỪ NHỮNG CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN VÀ VẤN ĐỀ CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

  • 2.1. CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP, TÍNH QUY LUẬT VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
  • 2.1.1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và tính quy luật của nó
  • 2.1.1.1. Khái niệm về cơ cấu kinh tế nông nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 2.1.1.2. Tính quy luật của chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 2.1.2. Sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 2.2. NỘI DUNG, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở NƯỚC TA
  • 2.2.1. Nội dung chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững ở nước ta
  • 2.2.2. Tiêu chí đánh giá kết quả của quá trình chuyển dịch chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 2.2.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 2.3. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

• Chương 3: THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở TỈNH NGHỆ AN

  • 3.1. NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN CỦA TỈNH NGHỆ AN TRONG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
  • 3.1.1. Những thuận lợi của tình Nghệ An trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
  • 3.1.2. Những khó khăn của tình Nghệ An trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
  • 3.2. TÌNH HÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH NGHỆ AN GIAI ĐOẠN 2008-2015
  • 3.2.1. Chủ trương và chính sách chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Trung ương
  • 3.2.2. Thực thi chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh Nghệ An
  • 3.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở TỈNH NGHỆ AN
  • 3.3.1. Những kết quả đạt được
  • 3.3.1.1. Tạo lập được một số điều kiện cần thiết cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 3.3.1.2. Cơ cấu các chuyên ngành nông nghiệp đã được chuyển dịch theo hướng tích cực
  • 3.3.1.3. Đã đạt được một số mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
  • 3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
  • 3.3.2.1. Những hạn chế trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở tỉnh Nghệ An thời gian qua
  • 3.3.2.2. Nguyên nhân của những hạn chế

• Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở TỈNH NGHỆ AN

  • 4.1. PHƯƠNG HƯỚNG THÚC ĐẨY CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở TỈNH NGHỆ AN ĐẾN NĂM 2020, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2030
  • 4.1.1. Thời cơ và thách thức đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam thời gian tới
  • 4.1.1.1. Thời cơ của chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam
  • 4.1.1.2. Những thách thức trong sản xuất nông nghiệp của Việt Nam
  • 4.1.2. Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững ở tỉnh Nghệ An đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030
  • 4.2. GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở TỈNH NGHỆ AN THỜI GIAN TỚI
  • 4.2.1. Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
  • 4.2.2. Hoàn thiện để ổn định chính sách đất đai và đầu tư
  • 4.2.3. Phát huy tính năng động, sáng tạo của người làm nông nghiệp
  • 4.2.4. Phát triển bền vững công nghiệp và dịch vụ hỗ trợ thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững
  • 4.2.5. Phát triển các hình thức tổ chức kinh tế thích hợp; tăng cường liên kết, phối hợp các lực lượng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
  • 4.2.6. Một số điều kiện cần thiết bảo đảm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững

• KẾT LUẬN