Luận án Kết quả mô hình thí điểm điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone tại tuyến xã, huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa năm 2015-2017

Tên luận án:

KẾT QUẢ MÔ HÌNH THÍ ĐIỂM ĐIỀU TRỊ THAY THẾ NGHIỆN CHẤT DẠNG THUỐC PHIỆN BẰNG THUỐC METHADONE TẠI TUYẾN XÃ, HUYỆN QUAN HÓA, TỈNH THANH HÓA, NĂM 2015-2017

Ngành:

Y tế công cộng. Mã số: 62.72.03.01

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu “Kết quả mô hình thí điểm điều trị thay thế nghiện chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone tại tuyến xã, huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa, năm 2015-2017”. Mục đích là tìm hiểu thực trạng sử dụng chất dạng thuốc phiện (CDTP), đánh giá kết quả, tính phù hợp và khả năng duy trì của mô hình điều trị thay thế Methadone đặt tại trạm y tế xã miền núi, vùng sâu, vùng xa. Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính.

Kết quả trước điều trị cho thấy đa số người nghiện là nam giới (97,2%), chủ yếu sử dụng Heroin (94,2%) qua tiêm chích (83,4%), và hầu hết đã cai nghiện thất bại (94,3%). Tỷ lệ nhiễm HIV (18,3%), viêm gan B (18,6%), viêm gan C (60%) ở mức cao. Các vấn đề xã hội phổ biến bao gồm vi phạm pháp luật (39,5%), bạo lực gia đình (81,2%), thất nghiệp (53,4%) và sức khỏe tâm thần (61,7%). Khả năng tiếp cận các dịch vụ xét nghiệm HIV và điều trị ARV còn thấp.

Sau 2 năm triển khai mô hình thí điểm, các chỉ số sức khỏe và xã hội đã cải thiện đáng kể. Tỷ lệ sử dụng ma túy giảm từ 100% xuống 13,8% (sau 24 tháng); không phát hiện nhiễm HIV mới; giảm lây nhiễm viêm gan B và C. Hành vi vi phạm pháp luật và bạo lực gia đình giảm rõ rệt. Tỷ lệ bệnh nhân có vấn đề sức khỏe tâm thần giảm xuống 31,9%, chất lượng cuộc sống tốt tăng lên 57,3%. Tiếp cận dịch vụ tư vấn xét nghiệm HIV, điều trị ARV và tỷ lệ có việc làm ổn định đều cải thiện. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp tục sử dụng Heroin (thời gian sử dụng ma túy 10-20 năm) và bỏ điều trị Methadone (nhóm tuổi 40-49, có việc làm ổn định, khoảng cách từ nhà đến cơ sở điều trị xa trên 5km) cũng được xác định.

Mô hình thí điểm được đánh giá là phù hợp và có khả năng duy trì, nhờ việc giảm chi phí xây dựng và tận dụng nguồn nhân lực tại trạm y tế xã. Điều này giúp đưa dịch vụ điều trị Methadone đến gần người bệnh hơn, đặc biệt giúp hơn 80% bệnh nhân ở các thôn/bản vùng sâu, vùng xa tiếp cận điều trị. Luận án đóng góp bằng việc chứng minh hiệu quả của mô hình Methadone tại trạm y tế xã miền núi, đạt kết quả tương đương tuyến trung tâm. Các khuyến nghị bao gồm mở rộng chương trình Methadone ở tuyến xã, tăng cường tập huấn cán bộ y tế về bệnh đồng nhiễm và sự hỗ trợ xã hội từ chính quyền địa phương, cùng với các nghiên cứu tiếp theo về hiệu quả kinh tế của mô hình.

Mục lục chi tiết:

• 1. Mục đích và đối tượng nghiên cứu

• 2. Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng

• 3. Các kết quả chính

  • 3.1 Thông tin của người nghiện CDTP trước điều trị

  • 3.2 Kết quả điều trị tại mô hình thí điểm sau 2 năm

  • 3.3 tính phù hợp và khả năng duy trì mô hình

• NHỮNG ĐIỂM MỚI/ ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN