XÁC ĐỊNH SƠ ĐỒ LƯỚI CỦA NGƯỜI VIỆT BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH TỈ LỆ HỆ THỐNG SỌ-MẶT-RĂNG
RĂNG HÀM MẶT
Luận án "Xác định sơ đồ lưới của người Việt bằng phương pháp phân tích tỉ lệ hệ thống sọ-mặt-răng" của Lữ Minh Lộc tập trung vào việc cải thiện quy trình phân tích phim sọ nghiêng trong chỉnh hình răng mặt. Nghiên cứu này xuất phát từ hạn chế của các phương pháp đo sọ truyền thống, vốn khó đánh giá tổng thể sự hài hòa của khuôn mặt do chỉ tập trung vào kích thước hoặc góc độ trung bình. Phương pháp sơ đồ lưới, được Moorrees và Kean giới thiệu năm 1958, cung cấp một cách tiếp cận tỉ lệ, biểu hiện các giá trị đo đạc qua hình ảnh sơ đồ trên một lưới riêng cho từng cá thể, giúp hình dung tổng thể và phát hiện sai lệch hiệu quả hơn.
Mục tiêu chính của nghiên cứu bao gồm thiết lập phương trình xác định mặt phẳng tham chiếu đầu tự nhiên từ mặt phẳng Frankfort trên phim sọ nghiêng, xác định sơ đồ lưới chuẩn cho người Việt, và xây dựng quy trình thiết lập sơ đồ lưới cá nhân hóa cùng các ứng dụng trong chỉnh hình răng mặt.
Nghiên cứu đã thành công trong việc thiết lập một phương trình toán học để xác định mặt phẳng đầu tự nhiên, khắc phục nhược điểm của các phương pháp cũ khi không phụ thuộc vào chiều hướng xoay của mặt phẳng Frankfort hay sự đánh giá thẩm mỹ chủ quan. Từ 144 phim sọ nghiêng của các cá thể người Việt có nét mặt hài hòa, luận án đã xây dựng được sơ đồ lưới chuẩn cho người Việt, đồng thời nhận thấy sự khác biệt có ý nghĩa giữa nam và nữ về kích thước khối sọ mặt và vị trí một số điểm mốc mô mềm, mô cứng. Do đó, nghiên cứu đề xuất cần thiết lập sơ đồ lưới riêng cho nam và nữ để tăng độ chính xác.
Các phát hiện quan trọng khác bao gồm giá trị góc hợp bởi mặt phẳng đầu tự nhiên và đường E tại Pn (70,65° ± 2,9°), số đo góc mũi môi (Pn-Sn-Ls) (113° ± 9°), và tỉ lệ Sn-Ls : Li-Ls : Li-Pog' (1:1,17:1,27) đều không có sự khác biệt có ý nghĩa giữa nam và nữ, cho thấy tính ổn định của các chỉ số này trong đánh giá hài hòa nét mặt.
Luận án cũng giới thiệu việc phát triển một phần mềm vi tính hỗ trợ thiết lập sơ đồ lưới cá nhân hóa. Phần mềm này giúp các bác sĩ chỉnh hình dễ dàng chẩn đoán, lập kế hoạch điều trị bằng cách scan phim, chuẩn hóa hình ảnh, và xếp chồng lưới chuẩn lên phim để so sánh, phát hiện sai lệch một cách trực quan và chính xác. Đây là một đóng góp quan trọng, cung cấp dữ liệu hình thái học mới cho người Việt và cải thiện hiệu quả lâm sàng trong chỉnh hình răng mặt.