Luận án Hiệu quả mô hình can thiệp xét nghiệm khẳng định HIV tại 05 huyện miền núi phía Bắc Việt Nam, năm 2015-2016

Tên luận án:

HIỆU QUẢ MÔ HÌNH CAN THIỆP XÉT NGHIỆM KHẲNG ĐỊNH HIV TẠI 05 HUYỆN MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM, NĂM 2015-2016

Ngành:

Y TẾ CÔNG CỘNG (MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 62.72.03.01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu "Hiệu quả mô hình can thiệp xét nghiệm khẳng định HIV tại 05 huyện miền núi phía Bắc Việt Nam, năm 2015-2016" nhằm giải quyết thách thức về tỷ lệ tiếp cận xét nghiệm và điều trị HIV còn thấp tại các khu vực khó khăn. Nghiên cứu được tiến hành tại 05 huyện miền núi thuộc 03 tỉnh trọng điểm dịch HIV/AIDS là Điện Biên, Sơn La, Thanh Hóa trong giai đoạn từ tháng 01/2015 đến tháng 12/2017.

Mục tiêu chính của luận án là mô tả thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xét nghiệm HIV theo mô hình chuẩn thức (SLab) vào năm 2015, đồng thời đánh giá hiệu quả và tính khả thi của mô hình can thiệp xét nghiệm khẳng định HIV tại điểm chăm sóc và điều trị (POCT) tại 05 cơ sở y tế tuyến huyện miền núi vào năm 2016.

Trước khi can thiệp, nghiên cứu chỉ ra rằng tình trạng xét nghiệm muộn và rất muộn còn phổ biến (40,3% và 10%), tỷ lệ khách hàng dương tính quay lại nhận kết quả và kết nối điều trị ARV chưa cao (88,6% và 75,6%). Thời gian chờ nhận kết quả và điều trị ARV còn kéo dài. Các yếu tố ảnh hưởng tiêu cực bao gồm điều kiện sống khó khăn, trình độ văn hóa thấp, đặc trưng dân tộc thiểu số, thiếu kiến thức về HIV, sự kỳ thị, thiếu niềm tin vào dịch vụ y tế, địa hình hiểm trở, và những hạn chế của hệ thống y tế.

Sau khi áp dụng mô hình POCT, nghiên cứu ghi nhận sự cải thiện đáng kể: tỷ lệ tiếp cận xét nghiệm ở nhóm tuổi già và nhóm nguy cơ tăng, tỷ lệ phát hiện HIV dương tính và phát hiện sớm tăng (từ 2,43% lên 4%; từ 16,9% lên 34,5%). Thời gian chờ nhận kết quả và điều trị ARV giảm đáng kể (gần 1 tháng cho nhận kết quả HIV dương tính, 20 ngày cho điều trị ARV). Tỷ lệ nhận kết quả xét nghiệm HIV và chuyển gửi đúng dịch vụ cũng được cải thiện, đồng thời chi phí trung bình cho một trường hợp phát hiện HIV dương tính giảm 52,6%. Mô hình POCT được đánh giá là khả thi, bền vững và phù hợp với bối cảnh địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả chương trình phòng, chống HIV/AIDS.

Luận án cung cấp bằng chứng khoa học quan trọng về hiệu quả và tính khả thi của mô hình POCT, từ đó đưa ra các kiến nghị thiết thực nhằm nhân rộng mô hình, cải thiện chất lượng tư vấn, quảng bá dịch vụ, hoàn thiện mô hình và đảm bảo chất lượng xét nghiệm trên toàn quốc, hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Xét nghiệm HIV
  • 1.2. Tiếp cận, sử dụng xét nghiệm HIV
  • 1.2.1. Thực trạng trên thế giới
  • 1.2.2. Thực trạng tại Việt Nam
  • 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận, sử dụng xét nghiệm
  • 1.4. Hiệu quả can thiệp POCT HIV

• CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
  • 2.3. Thiết kế nghiên cứu
  • 2.4. Phương pháp xây dựng, triển khai giải pháp can thiệp
  • 2.4.1. Xây dựng mô hình can thiệp POCT
  • 2.4.2. Triển khai can thiệp

• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Đặc điểm khách hàng
  • 3.2. Thực trạng và các yếu tố liên quan hoạt động xét nghiệm HIV (SLab)
  • 3.2.1. Thực trạng xét nghiệm HIV trước can thiệp
  • 3.2.2. Mối liên quan giữa đặc điểm khách hàng và xét nghiệm HIV
  • 3.2.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận, sử dụng xét nghiệm HIV
  • 3.3. Hiệu quả, tính khả thi của mô hình can thiệp
  • 3.3.1. Kết quả, hiệu quả mô hình can thiệp POCT khẳng định HIV
  • 3.3.1.1. Cải thiện việc tiếp cận khách hàng xét nghiệm HIV
  • 3.3.1.2. Cải thiện việc xét nghiệm, phát hiện người nhiễm HIV
  • 3.3.1.3. Cải thiện việc nhận kết quả xét nghiệm HIV
  • 3.3.1.4. Cải thiện việc kết nối tới điều trị ARV
  • 3.3.1.5. Cải thiện việc chuyển gửi dự phòng, chăm sóc và điều trị
  • 3.3.1.6. Hiệu quả chung của mô hình
  • 3.3.1.7. Hiệu quả chi phí cho xét nghiệm HIV
  • 3.3.2. Hiệu quả khả thi của áp dụng mô hình POCT
  • 3.3.2.1. Đánh giá tính khả thi của mô hình từ các bên liên quan.
  • 3.3.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc triển khai mô hình can thiệp
  • 3.3.2.3. Các bất cập và kiến nghị về mô hình.

• CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN

  • 4.1. Đặc điểm đối tượng tham gia nghiên cứu
  • 4.1.1. Đặc điểm chung của khách hàng xét nghiệm HIV
  • 4.1.2. Thực trạng nhiễm HIV và các yếu tố có liên quan
  • 4.2. Thực trạng và các yếu tố liên quan hoạt động xét nghiệm HIV (SLab)
  • 4.2.1. Thực trạng hoạt động xét nghiệm HIV trước can thiệp
  • 4.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xét nghiệm HIV
  • 4.3. Hiệu quả và tính khả thi mô hình can thiệp
  • 4.3.1. Hiệu quả can thiệp POCT khẳng định HIV
  • 4.3.1.1. Cải thiện việc tiếp cận khách hàng và phát hiện người nhiễm HIV
  • 4.3.1.2. Cải thiện chất lượng xét nghiệm tuyến cơ sở
  • 4.3.1.3. Tiếp cận, phát hiện người nhiễm HIV ở giai đoạn sớm
  • 4.3.1.4. Cải thiện việc nhận kết quả và thời gian trả xét nghiệm
  • 4.3.1.5. Cải thiện thời gian và tăng cường kết nối điều trị sớm ARV
  • 4.3.1.6. Cải thiện chuyển gửi dự phòng sau xét nghiệm HIV
  • 4.3.1.7. Tiếp kiệm chi phí thực hiện xét nghiệm HIV
  • 4.3.2. Đánh giá tính khả thi của mô hình can thiệp
  • 4.3.2.1. Tính khả thi của mô hình can thiệp:
  • 4.3.2.2. Một số yếu tố ảnh hưởng triển khai ứng dụng mô hình.
  • 4.3.2.3. Phạm vi ảnh hưởng và tính thời sự.
  • 4.4. Một số hạn chế của nghiên cứu

• KẾT LUẬN

  • 5.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
  • 5.2. Thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xét nghiệm HIV
  • 5.2. Hiệu quả và khả thi của mô hình can thiệp

• KHUYẾN NGHỊ

  • 1. Cơ sở y tế tuyến huyện nghiên cứu:
  • 2. Chương trình xét nghiệm HIV: