Luận án Nghiên cứu rủi ro lan tỏa của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU RỦI RO LAN TỎA CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM

Ngành:

TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu rủi ro lan tỏa của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam" xuất phát từ tính cấp thiết của bối cảnh kinh tế liên tục biến động, đặc biệt sau Đại dịch COVID-19, khiến thị trường tài chính mất ổn định. Nghiên cứu này nhằm phân tích vấn đề rủi ro mà các doanh nghiệp niêm yết đối mặt, đánh giá sự lan tỏa rủi ro giữa các nhóm doanh nghiệp (vốn hóa lớn, trung bình, nhỏ) và xác định cơ chế truyền tải rủi ro của hệ thống tài chính Việt Nam trong các tình huống cú sốc (như xung đột chính trị, khủng hoảng tài chính, dịch bệnh).

Đối tượng nghiên cứu là các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, với dữ liệu thống kê từ năm 2017 đến 2023, được phân chia thành ba giai đoạn và ba nhóm vốn hóa. Luận án sử dụng phương pháp định tính và định lượng, kết hợp các mô hình TVP-VAR và QVAR để đánh giá xác suất vỡ nợ và mức độ lan truyền rủi ro.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc xây dựng mô hình lý thuyết về cơ chế truyền tải rủi ro giữa các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam, chỉ ra sự khác biệt của cơ chế này trong ngắn hạn và dài hạn, đồng thời có tính cập nhật cao trong bối cảnh hậu COVID-19 và xung đột toàn cầu. Từ đó, luận án đưa ra các khuyến nghị chính sách thiết thực nhằm ổn định và phát triển thị trường tài chính.

Kết quả nghiên cứu chứng minh giả thuyết "sóng nhiệt" và "mưa sao băng" tại TTCK Việt Nam, đồng thời chỉ ra sự liên kết và khả năng lây lan rủi ro giữa các nhóm cổ phiếu. Đặc biệt, rủi ro lan tỏa từ nhóm cổ phiếu rủi ro sang các thị trường khác có xu hướng mạnh hơn trong dài hạn, và vai trò của các cổ phiếu trong hệ thống thay đổi theo thời gian. Các phát hiện này cung cấp bằng chứng quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách nhằm quản lý thị trường tài chính hiệu quả hơn, ứng phó với các cú sốc ngoại sinh và hạn chế hậu quả tiêu cực.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Đóng góp mới của đề tài
    • Những đóng góp mới về mặt lý luận
    • Những đóng góp mới về mặt thực tiễn
  • 6. Bố cục của luận án
    • Chương 1: Cơ sở lý luận và tổng quan nghiên cứu về rủi ro lan tỏa của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán
    • Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và mô hình nghiên cứu
    • Chương 3: Phân tích thực trạng rủi ro lan tỏa của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
    • Chương 4: Kết luận và hàm ý chính sách
• CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ RỦI RO LAN TỎA CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
  • 1.1. Cơ sở lý luận về rủi ro lan toả của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán
    • 1.1.1. Khái niệm rủi ro và phân loại rủi ro trên thị trường chứng khoán
      • 1.1.1.1. Tổng quan về thị trường chứng khoán
        • a. Khái niệm về thị trường chứng khoán
        • b. Chủ thể tham gia thị trường chứng khoán
        • c. Hàng hóa của thị trường chứng khoán
        • d. Phân loại cổ phiếu
      • 1.1.1.2. Rủi ro và phân loại rủi ro trên thị trường chứng khoán
        • a. Rủi ro
        • b. Phân loại rủi ro
    • 1.1.2. Rủi ro lan tỏa trên thị trường chứng khoán
      • 1.1.2.1. Khái niệm rủi ro lan tỏa
      • 1.1.2.2. Sự hình thành của rủi ro lan tỏa
      • 1.1.2.3. Nguồn gốc rủi ro lan tỏa
      • 1.1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới rủi ro lan tỏa của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán
      • 1.1.2.5. Ảnh hưởng của rủi ro lan tỏa trên thị trường chứng khoán
    • 1.1.3. Đo lường rủi ro lan tỏa trên thị trường chứng khoán
      • 1.1.3.1. Đo lường rủi ro trên thị trường chứng khoán
      • 1.1.3.2. Đo lường rủi ro lan tỏa trên thị trường chứng khoán
        • a, Căn cứ xây dựng các phương pháp đo lường rủi ro lan tỏa
        • b, Một số phương pháp đo lường rủi ro lan tỏa
  • 1.2. Tổng quan nghiên cứu về rủi ro lan tỏa của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán
    • 1.2.1. Tổng quan các nghiên cứu ngoài nước về rủi ro lan tỏa
      • 1.2.1.1. Tổng quan các nghiên cứu ngoài nước về rủi ro lan tỏa dưới góc độ phương pháp nghiên cứu
        • a. Những nghiên cứu về mạng lưới rủi ro tài chính sử dụng cách tiếp cận hai biến
        • b. Nghiên cứu về rủi ro thị trường tài chính sử dụng cách tiếp cận một hệ thống đa biến
      • 1.2.1.2. Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm về rủi ro lan tỏa dưới góc độ nguồn gốc của rủi ro
        • a. Các nghiên cứu về rủi ro lan tỏa do tác động từ các cuộc khủng hoảng tài chính
        • b. Các nghiên cứu về rủi ro lan tỏa do tác động từ các thảm họa dịch bệnh
        • c. Các nghiên cứu về rủi ro lan tỏa do tác động từ sự không chắc chắn trong chính sách kinh tế (EPU)
      • 1.2.1.3. Những nghiên cứu về mạng lưới rủi ro tài chính ở cấp độ công ty hoặc ngành
    • 1.2.2. Tổng quan các nghiên cứu trong nước về rủi ro lan tỏa của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán
      • a. Các nghiên cứu về rủi ro lan tỏa giữa các thị trường tài chính
      • b. Các nghiên cứu về rủi ro lan tỏa trong mạng lưới các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
  • 1.3. Những hạn chế của các nghiên cứu trước đây và khoảng trống nghiên cứu
  • 1.4. Vai trò nghiên cứu rủi ro lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
  • 2.1. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.1.1. Quy trình nghiên cứu
    • 2.1.2. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
    • 2.1.3. Dữ liệu của nghiên cứu
  • 2.2. Mô hình nghiên cứu rủi ro lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• CHƯƠNG 3. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO LAN TỎA TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
  • 3.1. Tổng quan về Thị trường chứng khoán Việt Nam
  • 3.2. Kết quả nghiên cứu rủi ro lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam
    • 3.2.1. Đánh giá sự lan tỏa rủi ro trong cùng một nhóm cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam
      • 3.2.1.1. Kết quả từ phương pháp thực nghiệm TVP-VAR
        • a, Trung bình kết nối chung
        • b, Tổng mức độ kết nối theo thời gian
        • c, Kết nối ròng
        • d, Kết nối theo cặp
      • 3.2.1.2. Kết quả từ phương pháp thực nghiệm QVAR
        • a, Trung bình kết nối chung
        • b, Tổng mức độ kết nối theo thời gian
        • c, Kết nối ròng
        • d, Kết nối theo cặp
    • 3.2.2. Ảnh hưởng tương tác giữa các nhóm
      • 3.2.2.1. Giữa nhóm cổ phiếu mid-cap và nhóm cổ phiếu blue chip
        • a, Phân tích thống kê mô tả so sánh
        • b, Kết quả phân tích lan tỏa
      • 3.2.2.2. Giữa nhóm cổ phiếu mid-cap và nhóm cổ phiếu rủi ro
        • a, Phân tích thống kê mô tả so sánh
        • b, Kết quả phân tích lan tỏa
      • 3.2.2.3. Giữa nhóm nhóm cổ phiếu blue-chip và nhóm cổ phiếu rủi ro
        • a, Phân tích thống kê mô tả so sánh
        • b, Kết quả phân tích lan tỏa
    • 3.2.3. Nghiên cứu bổ sung trường hợp loại bỏ cổ phiếu thuộc nhóm tài chính (VCB) ra khỏi hệ thống
      • 3.2.3.1. Rủi ro lan truyền nội bộ
      • 3.2.3.2. Rủi ro lan truyền chéo giữa các nhóm
• CHƯƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
  • 4.1. Bình luận về kết quả nghiên cứu
  • 4.2. Đề xuất một số hàm ý chính sách
  • 4.3. Hạn chế của Luận án