Luận án Quản lý đào tạo nghiệp vụ sư phạm theo tiếp cận năng lực cho sinh viên các trường đại học vùng đồng bằng sông Hồng

Tên luận án:

QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

Ngành:

Quản lý giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung giải quyết vấn đề quản lý đào tạo nghiệp vụ sư phạm (NVSP) theo tiếp cận năng lực cho sinh viên tại các trường đại học vùng Đồng bằng Sông Hồng. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương khóa XI, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Thực trạng cho thấy chất lượng và hiệu quả đào tạo NVSP, đặc biệt ở các trường đại học đa ngành, còn thấp so với yêu cầu, đòi hỏi phải chuyển từ đào tạo lấy kiến thức làm trọng tâm sang phát triển năng lực cho người học.

Mục đích chính của luận án là đề xuất các giải pháp quản lý đào tạo NVSP theo hướng tiếp cận năng lực, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghiệp vụ cho sinh viên sư phạm nói riêng và chất lượng giáo viên nói chung, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đổi mới giáo dục hiện nay. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã thực hiện các nhiệm vụ: nghiên cứu cơ sở lý luận về đào tạo và quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực; đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng; đề xuất và khảo sát tính khả thi, hiệu quả của các giải pháp quản lý.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa và làm rõ lý luận về quản lý đào tạo NVSP cho sinh viên đại học; đánh giá thực trạng đào tạo và quản lý NVSP theo tiếp cận năng lực tại các trường đại học vùng Đồng bằng Sông Hồng, chỉ ra những hạn chế trong việc đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình phổ thông. Từ đó, luận án đề xuất một số giải pháp quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề, thích ứng với chương trình phổ thông mới. Các giải pháp này đã được khảo nghiệm và thử nghiệm, cho thấy tính cần thiết và khả thi cao, góp phần chứng minh giả thuyết khoa học của luận án.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

• 1. Lí do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu.
• 3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu.
• 3.1 Đối tượng nghiên cứu
• 3.2 Khách thể nghiên cứu
• 4. Giả thuyết khoa học
• 5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu.
• 5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
• 5.2 Phạm vi nghiên cứu
• 5.3 Khách thể điều tra
• 6. Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu
• 6.1 Phương pháp luận nghiên cứu
• 6.1.1 Tiếp cận hệ thống/chính thể:
• 6.1.2 Tiếp cận năng lực dựa theo chuẩn đầu ra:
• 6.1.3 Tiếp cận quản lý đào tạo NVSP theo mô hình quản lý chất lượng đào tạo CIPO:
• 6.2. Phương pháp nghiên cứu
• 6.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
• 6.2.2 Nhóm nghiên cứu thực tiễn
• 6.2.2.1 Phương pháp điều tra xã hội học:
• 6.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn:
• 6.2.2.3 Phương pháp quan sát:
• 6.2.2.4 Phương pháp thực nghiệm:
• 6.2.2.5 Phương pháp chuyên gia:
• 6.2.3 Phương pháp thống kê toán học, sử dụng phần mềm xử lý các kết quả điều tra, xử lý số liệu:
• 7. Luận điểm bảo vệ
• 7.1. Quản lý đào tạo NVSP đóng vai trò quan trọng quyết định đến chất lượng đào tạo NVSP, để góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông, điều quan trọng là các trường đại học đào tạo GV cần đổi mới quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực: Quản lý đào tạo chú ý các yếu tố đầu vào, quá trình, các yếu tố đầu ra, đồng thời quan tâm đến bối cảnh đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, tiến bộ khoa học công nghệ và hướng tới đảm bảo chất lượng.
• 7.2. Thực trạng quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực cho SV trong các trường đại học có đào tạo GV vùng ĐBSH hiện nay còn có những hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu cơ bản của đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực cho SV.
• 7.3. Các giải pháp quản lý đào tạo NVSP cho SV các trường đại học có đào tạo GV theo tiếp cận năng lực được luận án đề xuất sẽ góp phần giúp các trường đại học đa ngành có đào tạo GV có thể nhanh chóng đổi mới đào tạo theo hướng tiếp cận đầu ra, từng bước nâng cao chất lượng đào tạo NVSP cho SV đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục.
• 8. Những đóng góp mới của luận án
• 9. Cấu trúc của luận án

• Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý đào tạo nghiệp vụ sư phạm theo tiếp cận năng lực cho sinh viên đại học.

• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.1.1 Đào tạo nghiệp vụ sư phạm(NVSP)
• 1.1.1.2 Quản lý đào tạo NVSP
• 1.1.2. Nghiên cứu trong nước
• 1.2.1.1 Đào tạo NVSP
• 1.2.1.2 Quản lý đào tạo NVSP
• 1.2 Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan đến quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực cho sinh viên đại học
• 1.2.1 Năng lực
• 1.2.2 Năng lực nghề nghiệp
• 1.2.3 Năng lực NVSP
• 1.2.3.1 Nghiệp vụ sư phạm
• 1.2.3.2 Năng lực NVSP
• 1.2.4 Chương trình đào tạo nghiệp vụ sư phạm
• 1.3. Đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 1.3.1. Quan điểm đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 1.3.2. Quá trình đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 1.3.2.1. Mục tiêu đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 1.3.2.2. Nội dung đào tạo nghiệp vụ sư phạm theo tiếp cận năng lực
• 1.3.2.3. Hình thức và phương pháp đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 1.3.2.4. Đánh giá đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 1.3.3. Đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực trong mối quan hệ với trường phổ thông
• 1.3.4. Điều kiện đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 1.4. Quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực cho sinh viên đại học
• 1.4.1. Quản lý đào tạo hướng đến chất lượng
• 1.4.2. Quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực dựa vào CIPO
• 1.4.2.1 Quản lý đầu ra (Quản lý phát triển hệ thống năng lực NVSP)
• 1.4.2.2 Quản lý quá trình đào tạo NVSP
• 1.4.2.3 Quản lý đầu vào
• 1.4.2.4 Tác động của bối cảnh đến quản lý đào tạo NVSP.
• Kết luận chương 1

• Chương 2 Thực trạng quản lý đào tạo nghiệp vụ sư phạm theo tiếp cận năng lực cho sinh viên các trường đại học vùng Đồng bằng Sông Hồng.

• 2.1. Khái quát về các trường đại học đa ngành có đào tạo giáo viên, đào tạo nghiệp vụ sư phạm vùng Đồng bằng Sông Hồng.
• 2.1.1 Đặc điểm của các trường đại học đại học đa ngành có đào tạo giáo viên, đào tạo nghiệp vụ sư phạm trình độ đại học vùng Đồng bằng Sông Hồng .
• 2.1.2 Đặc trưng và yêu cầu về nghiệp vụ sư phạm trong trường đại học đa ngành có đào tạo giáo viên trình độ đại học vùng Đồng bằng Sông Hồng.
• 2.2. Tổ chức thực hiện khảo sát
• 2.2.1 Mục tiêu khảo sát
• 2.2.2 Nội dung và phương pháp khảo sát
• 2.2.2.1 Nội dung khảo sát
• 2.2.2.2 Phương pháp khảo sát
• 2.2.2.3 Tiêu chí và thang điểm đánh giá
• 2.2.3. Qui mô khảo sát
• 2.2.3.1 Đối tượng khảo sát
• 2.2.3.2 Địa bàn khảo sát
• 2.3. Kết quả nghiên cứu thực trạng về quản lý đào tạo nghiệp vụ sư phạm theo tiếp cận năng lực cho sinh viên các trường đại học vùng Đồng bằng Sông Hồng.
• 2.3.1 Thực trạng đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực tại các trường có đào tạo GV trình độ đại học vùng ĐBSH
• 2.3.1.1 Thực trạng nhận thức về vai trò của đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực cho SV trình độ đại học vùng ĐBSH.
• 2.3.1.2 Thực trạng đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
  • a) Thực trạng mục tiêu đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
  • b) Thực trạng nội dung đào tạo NVSP
  • c) Thực trạng Hình thức tổ chức và phương pháp đào tạo NVSP
  • d) Thực trạng kiểm tra, đánh giá đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
  • e) Thực trạng CSVC, phương tiện đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 2.3.2 Thực trạng quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực tại các trường đại học đào tạo GV trình độ đại học vùng ĐBSH.
• 2.3.2.1 Thực trạng nhận thức về vai trò quản lý đào tạo NVSP theo năng lực
• 2.3.2.2 Thực trạng quản lý phát triển đầu ra trong đào tạo NVSP
• 2.3.2.3 Thực trạng quản lý quá trình đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 2.3.2.3 Thực trạng quản lý đầu vào đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực
• 2.3.3 Thực trạng tác động của bối cảnh đến quản lý đào tạo NVSP tại các trường có đào tạo GV trình độ đại học vùng ĐBSH
• 2.3.4 Đánh giá chung về thực trạng đào tạo và quản lý đào tạo NVSP của các trường đại học vùng ĐBSH
• Kết luận chương 2

• Chương 3 Giải pháp quản lý đào tạo nghiệp vụ sư phạm theo tiếp cận năng lực cho sinh viên các trường đại học vùng Đồng bằng Sông Hồng.

• 3.1 Cơ sở và nguyên tắc đề xuất giải pháp quản lý đào tạo NVSP cho SV các trường đại học vùng ĐBSH
• 3.1.1 Định hướng phát triển giáo dục vùng ĐBSH
• 3.1.2 Đào tạo theo tiếp cận năng lực (chuẩn đầu ra)
• 3.1.3 Một số nguyên tắc xây dựng các giải pháp
• 3.1.3.1 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý
• 3.1.3.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ
• 3.1.3.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
• 3.2 Một số giải pháp quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực cho SV các trường đại học vùng ĐBSH
• 3.2.1 Giải pháp 1 “Phát triển hệ thống năng lực nghiệp vụ sư phạm cho SV”.
• 3.2.2 Giải pháp 2 “Tổ chức phối hợp giữa các đơn vị và bộ phận trực tiếp tham gia đào tạo nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên trong trường”.
• 3.2.3 Giải pháp 3 “Xây dựng môi trường văn hóa chất lượng nhà trường”
• 3.2.4 Giải pháp 4 “Phát triển chương trình đào tạo nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên theo tiếp cận năng lực”.
• 3.2.5 Giải pháp 5 “Hợp tác trong đào tạo nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên giữa trường đại học đào tạo giáo viên trình độ đại học và trường phổ thông”.
• 3.2.6 Giải pháp 6 “Xây dựng quy trình bồi dưỡng năng lực nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên của trường đại học đào tạo giáo viên”.
• 3.2.7 Mối quan hệ giữa các giải pháp
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp quản lý đào tạo NVSP cho SV các trường đại học vùng ĐBSH
• 3.3.1 Mục đích, nội dung và phương pháp khảo nghiệm
• 3.3.2 Kết quả khảo nghiệm
• 3.4. Thử nghiệm một số giải pháp quản lý đào tạo NVSP theo tiếp cận năng lực cho SV trường đại học vùng ĐBSH
• 3.4.1 Tổ chức thử nghiệm
• 3.4.2 Tiến trình thử nghiệm
• 3.4.3 Phân tích kết quả thử nghiệm
• Kết luận chương 3

• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

• 1. Kết luận
• 2. Khuyến nghị
• 2.1. Với Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 2.2. Với UBND tỉnh, thành phố quản lý trực tiếp các trường đại học
• 2.3. Với Sở Giáo dục và Đào tạo
• 2.4. Với các trường đại học đa ngành đào tạo GV trình độ đại học

• CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN