Tên luận án:
VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành:
LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT (Mã số: 62 38 01 01)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Vai trò của pháp luật trong giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam hiện nay" nghiên cứu về tầm quan trọng của pháp luật trong bối cảnh xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, hiện đại, giàu bản sắc dân tộc. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết khi pháp luật, dù đã bước đầu thể chế hóa quan điểm của Đảng và tạo hành lang pháp lý, vẫn còn nhiều hạn chế, dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực như lãng phí, mất trật tự, và thương mại hóa giá trị văn hóa truyền thống (GTVHTT). Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu về một hệ thống pháp luật văn hóa tiên tiến, hiện đại và tương thích quốc tế càng trở nên bức thiết.
Mục đích của luận án là nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm bảo đảm phát huy vai trò của pháp luật trong giữ gìn, phát huy GTVHTT ở Việt Nam. Luận án là chuyên khảo đầu tiên nghiên cứu toàn diện cả phương diện lý luận lẫn thực tiễn về vấn đề này, đóng góp mới bằng việc luận giải khái niệm, nội dung, đặc trưng và các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của pháp luật trong giữ gìn, phát huy GTVHTT. Đồng thời, luận án chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của thực trạng hiện nay và đề xuất các quan điểm, giải pháp cụ thể.
Kết quả nghiên cứu đã làm sáng tỏ thêm vấn đề lý luận về vai trò pháp luật nói chung và giữ gìn, phát huy GTVHTT nói riêng, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật và cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách. Luận án khẳng định vai trò của pháp luật trong việc thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, tạo lập cơ sở pháp lý vững chắc và bảo đảm hiệu quả trong việc giữ gìn, phát huy GTVHTT, đồng thời chỉ ra những bất cập cần khắc phục thông qua các giải pháp toàn diện về lãnh đạo, quản lý, xây dựng chính sách, tổ chức thực hiện và nguồn lực.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích nghiên cứu của luận án
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu của luận án
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu của luận án
- 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
- 4.1. Về cơ sở lý luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Đóng góp mới trong của luận án
- 6. Ý nghĩa khoa học
- 7. Kết cấu của luận án
- Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
- 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ TRONG NƯỚC
- 1.1.1. Nhóm công trình liên quan đến văn hóa truyền thống và giá trị văn hóa truyền thống
- 1.1.2. Nhóm công trình liên quan đến giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống
- 1.1.3. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến vai trò của pháp luật và vai trò của pháp luật trong giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống
- 1.1.3.1. Nhóm các công trình có liên quan đến vai trò của pháp luật
- 1.1.3.2. Nhóm các công trình có liên quan đến vai trò của pháp luật trong các lĩnh vực cụ thể
- 1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ NƯỚC NGOÀI
- 1.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
- 1.3.1. Đánh giá chung
- 1.3.2. Những vấn đề đặt ra đề tài cần tiếp tục nghiên cứu
- 1.3.3. Giả thuyết và câu hỏi nghiên cứu của luận án
- Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
- 2.1. KHÁI NIỆM VỀ VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
- 2.1.1. Khái niệm giá trị văn hóa truyền thống và giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống
- 2.1.1.1. Khái niệm văn hóa và giá trị văn hóa truyền thống
- 2.1.1.2. Khái niệm giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống
- 2.1.2. Mối quan hệ giữa pháp luật với văn hóa và các hiện tượng khác trong giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống
- 2.1.3. Khái niệm và đặc trưng vai trò của pháp luật trong giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống
- 2.1.3.1. Khái niệm vai trò của pháp luật trong giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống
- 2.1.3.2. Đặc trưng vai trò của pháp luật trong giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống
- 2.2. NỘI DUNG VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
- 2.3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
- 2.4. NGHIÊN CỨU KINH NGHIỆM VỀ VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG MỘT SỐ NƯỚC VÀ GIÁ TRỊ THAM KHẢO CHO VIỆT NAM
- 2.4.1. Kinh nghiệm của các quốc gia
- 2.4.1.1. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
- 2.4.1.2. Kinh nghiệm của Myanmar
- 2.4.1.3. Kinh nghiệm của Mexico
- 2.4.1.4. Kinh nghiệm của Nigieria
- 2.4.2. Giá trị tham khảo cho Việt Nam
- Chương 3: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM
- 3.1. VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG THỂ CHẾ HÓA CHỦ TRƯƠNG, ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẢNG VỀ GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
- 3.1.1. Những kết quả đạt được
- 3.1.2. Những hạn chế
- 3.2. VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG VIỆC TẠO LẬP CƠ SỞ PHÁP LÝ CHO CÁC CHỦ THỂ GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
- 3.2.1. Những kết quả đạt được
- 3.2.2. Những hạn chế
- 3.3. VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG BẢO ĐẢM HIỆU QUẢ ĐỐI VỚI VIỆC GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
- 3.3.1. Những kết quả đạt được
- 3.3.2. Những hạn chế
- 3.4. VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIÁO DỤC NÂNG CAO Ý THỨC CHO CÁC CHỦ THỂ GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
- 3.4.1. Những kết quả đạt được
- 3.4.2. Những hạn chế
- 3.5. VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG VIỆC CHUYỂN TẢI NỘI DUNG, BẢO ĐẢM THỰC HIỆN CÁC CAM KẾT QUỐC TẾ LIÊN QUAN ĐẾN GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG MÀ VIỆT NAM LÀ THÀNH VIÊN
- 3.5.1. Những kết quả đạt được
- 3.5.2. Những hạn chế
- 3.6. NGUYÊN NHÂN NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ NHỮNG HẠN CHẾ VỀ VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM
- 3.6.1. Nguyên nhân những kết quả đạt được
- 3.6.1.1. Nguyên nhân khách quan
- 3.6.1.2. Nguyên nhân chủ quan
- 3.6.2. Nguyên nhân những hạn chế
- 3.6.2.1. Nguyên nhân khách quan
- 3.6.2.2. Nguyên nhân chủ quan
- Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 4.1. CÁC QUAN ĐIỂM BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM
- 4.2. GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT TRONG GIỮ GÌN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 4.2.1. Nhóm giải pháp về tăng cường sự lãnh đạo, quản lý, bao gồm:
- 4.2.2. Nhóm giải pháp đẩy mạnh công tác xây dựng hoàn thiện cơ chế, chính sách bảo đảm cơ sở pháp lý vững chắc cho các chủ thể trong giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, bao gồm:
- 4.2.3. Nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện và xử lý nghiêm minh vi phạm pháp luật về văn hóa
- 4.2.4. Nhóm giải pháp về nguồn lực trong xây dựng và thực hiện các mục tiêu văn hóa
- KẾT LUẬN