Tên luận án:
CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở TỈNH THÁI BÌNH
Ngành:
KINH TẾ CHÍNH TRỊ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Thái Bình" của Hà Tiến Thăng, hoàn thành năm 2019 tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, tập trung nghiên cứu vai trò thiết yếu của chuyển dịch cơ cấu lao động (CDCCLĐ) trong tiến trình xây dựng nông thôn mới (NTM). Đề tài khẳng định rằng một cơ cấu lao động phù hợp là tiền đề quan trọng để phát triển các ngành, lĩnh vực, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) nói chung và CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn nói riêng.
Thái Bình, một tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Hồng với nhiều tiềm năng phát triển kinh tế-xã hội, nông nghiệp và kinh tế biển, đang đối mặt với thách thức lớn về giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Luận án đặt mục tiêu phân tích, đánh giá thực trạng CDCCLĐ trong xây dựng NTM tại Thái Bình giai đoạn 2011-2017, từ đó đề xuất các phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển dịch này đến năm 2025 và tầm nhìn 2035.
Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế, đồng thời kế thừa và chắt lọc các công trình khoa học đã công bố. Luận án áp dụng các phương pháp nghiên cứu kinh tế đa dạng như trừu tượng hóa khoa học, cách tiếp cận hệ thống, tổng hợp-phân tích, thống kê so sánh, sử dụng dữ liệu từ khảo sát và báo cáo thống kê của các cơ quan liên quan.
Những đóng góp khoa học chính bao gồm làm rõ vai trò của CDCCLĐ hợp lý trong việc phát huy hiệu quả nhân tố con người trong xây dựng NTM, chỉ ra các hạn chế chủ yếu của quá trình này ở Thái Bình, và đề xuất các giải pháp có giá trị tham khảo cho việc hoạch định chính sách xây dựng NTM tại tỉnh và các địa phương có điều kiện tương đồng.
Kết quả nghiên cứu cho thấy Thái Bình đã đạt được những thành tựu tích cực trong CDCCLĐ, nhưng tốc độ chuyển dịch còn chậm, đặc biệt trong việc giảm tỷ trọng lao động nông nghiệp và nâng cao trình độ chuyên môn của lao động nông thôn. Các hạn chế này xuất phát từ yếu tố truyền thống, mức độ phát triển công nghiệp-dịch vụ chưa đủ mạnh, chất lượng nguồn nhân lực thấp, và sự hạn hẹp về nguồn lực tài chính, khoa học công nghệ. Luận án đề xuất các giải pháp tổng thể về tái cơ cấu kinh tế nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, huy động vốn đầu tư và ứng dụng khoa học công nghệ để thúc đẩy CDCCLĐ.
Mục lục chi tiết:
- Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. Các công trình nước ngoài
- 1.2. Các công trình trong nước
- 1.3. Một số vấn đề đặt ra cần được nghiên cứu
- Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CƠ CẤU LAO ĐỘNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
- 2.1. Đặc điểm và vai trò của chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới
- 2.1.1. Những khái niệm cơ bản
- 2.1.2. Đặc điểm của chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới
- 2.1.3. Vai trò của chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới
- 2.2. Nội dung, tiêu chí đánh giá chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới và các nhân tố ảnh hưởng
- 2.2.1. Nội dung chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới
- 2.2.2. Tiêu chí đánh giá chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới
- 2.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn địa phương cấp tỉnh
- 2.3. Kinh nghiệm quốc tế và trong nước về chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới
- 2.3.1. Kinh nghiệm của nước ngoài
- 2.3.1.1. Kinh nghiệm của Thái Lan
- 2.3.1.2. Kinh nghiệm của Malaysia
- 2.3.1.3. Kinh nghiệm của Trung Quốc
- 2.3.1.4. Kinh nghiệm của Nhật Bản
- 2.3.2. Kinh nghiệm trong nước về chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới
- 2.3.2.1. Kinh nghiệm chuyển dịch cơ cấu lao động của tỉnh Hà Nam
- 2.3.2.2. Kinh nghiệm chuyển dịch cơ cấu lao động của tỉnh Vĩnh Phúc
- 2.3.2.3. Kinh nghiệm chuyển dịch cơ cấu lao động của tỉnh Ninh Bình
- 2.3.3. Một số bài học về chuyển dịch cơ cấu lao động trong quá trình xây dựng nông thôn mới cho tỉnh Thái Bình
- Chương 3: THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CƠ CẤU LAO ĐỘNG TRONG QUẢ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở TỈNH THÁI BÌNH
- 3.1. Những đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu lao động ở tỉnh Thái Bình
- 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
- 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
- 3.1.3. Các chủ trương, biện pháp thực hiện xây dựng nông thôn mới ở Thái Bình
- 3.1.4. Những kết quả chủ yếu của xây dựng nông thôn mới
- 3.2. Tình hình chuyển dịch cơ cấu lao động trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở Thái Bình
- 3.2.1. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu lao động theo phương diện ngành và tiểu ngành trong quá trình xây dựng nông thôn mới
- 3.2.2. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu lao động trên địa bàn các huyện ở tỉnh Thái Bình
- 3.2.3. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu lao động theo trình độ chuyên môn trong xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Thái Bình
- 3.3. Đánh giá chung về thực trạng chuyển dịch cơ cấu lao động của Thái Bình trong quá trình xây dựng nông thôn mới
- 3.3.1. Những thành tựu cơ bản về chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới
- 3.3.2. Những hạn chế trong chuyển dịch cơ cấu lao động của Thái Bình
- 3.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
- Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU GÓP PHẦN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở TỈNH THÁI BÌNH
- 4.1. Dự báo bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu lao động ở tỉnh Thái Bình
- 4.1.1. Dự báo bối cảnh quốc tế
- 4.1.2. Dự báo bối cảnh trong nước
- 4.2. Định hướng chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Thái Bình đến năm 2025
- 4.3. Các giải pháp chủ yếu thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Thái Bình đến năm 2025
- 4.3.1. Nhóm giải pháp đẩy mạnh tái cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đô thị hoá và hội nhập quốc tế
- 4.3.1.1. Giải pháp tiếp tục hợp lý hóa sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương trên địa bàn tỉnh
- 4.3.1.2. Đẩy mạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn nhằm thu hút lao động dôi dư từ sản xuất nông nghiệp
- 4.3.1.3. Đẩy nhanh tốc độ đô thị hoá trên các địa bàn nông thôn của tỉnh
- 4.3.2. Nhóm giải pháp về nguồn nhân lực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn theo ngành theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đô thị hoá và hội nhập quốc tế của địa phương
- 4.3.2.1. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển thị trường lao động đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh
- 4.3.2.2. Phát triển thị trường lao động nhằm gắn kết cung - cầu lao động
- 4.3.2.3. Đẩy mạnh xuất khẩu lao động
- 4.3.3. Huy động và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh
- 4.3.4. Đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ vào phát triển kinh tế - xã hội nông thôn trên địa bàn tỉnh
- KẾT LUẬN