Luận án Quản lý dạy học theo tiếp cận năng lực ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Hà Nội

Tên luận án:

QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành:

Quản lý giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu về quản lý dạy học theo tiếp cận năng lực (TCNL) tại các trường trung học phổ thông (THPT) trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đề tài xuất phát từ nhận định giáo dục và đào tạo đóng vai trò thiết yếu nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập trong chất lượng giáo dục THPT hiện nay, mà phương pháp quản lý dạy học theo TCNL có khả năng giải quyết và phát huy hiệu quả. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về dạy học, quản lý dạy học theo TCNL, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

Luận án đã hệ thống hóa các khái niệm cốt lõi như năng lực, tiếp cận năng lực, dạy học theo TCNL và quản lý dạy học theo TCNL. Đồng thời, nghiên cứu đã khắc họa bức tranh thực trạng về dạy học và quản lý dạy học theo TCNL tại các trường THPT Hà Nội, chỉ ra những thành tựu ban đầu cũng như các hạn chế, nguyên nhân chủ yếu do nhận thức và trình độ tiếp cận chương trình mới còn chưa đồng bộ. Các kết quả khảo sát cho thấy cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh THPT Hà Nội bước đầu đã nhận thức được tầm quan trọng của dạy học và quản lý hoạt động dạy học theo hướng TCNL, tuy nhiên vẫn cần bổ sung và hoàn thiện kiến thức về nội dung, mục tiêu, phương thức, phương pháp dạy học theo TCNL.

Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng, luận án đã đề xuất sáu nhóm giải pháp cơ bản dựa trên các nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu, hệ thống, kế thừa, thực tiễn và khả thi. Các giải pháp bao gồm: xây dựng chuẩn đầu ra của chương trình giáo dục cấp THPT địa phương theo hướng hoàn thiện năng lực phổ thông, khung năng lực cho giáo viên và cán bộ quản lý; nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ; xây dựng và nhân rộng các mô hình thí điểm về quản lý hình thức tổ chức dạy học; thí điểm và nhân rộng phương pháp đánh giá kết quả học tập theo TCNL nhằm giảm áp lực; quản lý đổi mới tổ chức dạy học; và hoàn thiện hệ thống văn bản quy định, hướng dẫn có tính pháp lý về quản lý dạy học theo TCNL. Kết quả khảo nghiệm cho thấy các giải pháp đề xuất có tính cần thiết và khả thi cao, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục THPT tại Hà Nội.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục đích nghiên cứu
  • 3. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3.1. Nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luân của đề tai luân an
  • 3.2. Nghiên cứu khảo sát, đánh giá thực trạng về dạy học và quản lý dạy học theo TCNL ở các trường THPT ở thành phố Hà Nội.
  • 3.3. Đề xuất giải pháp quản lý dạy học theo TCNL ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội và thử nghiêm sư pham nhằm khẳng đinh kết quả nghiên cứu của đề tai.
  • 4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
  • 4.1. Khách thể nghiên cứu
  • 4.2. Đối tượng nghiên cứu
  • 5. Giả thuyết khoa học
  • 6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
  • 6.1. Phương pháp luận
  • 6.1.1. Phương pháp duy vật biện chứng:
  • 6.1.2. Phương pháp tiếp cận tổng thể:
  • 6.1.3. Tiếp cận quản lý sự thay đổi:
  • 6.1.4. Tiếp cận năng lực
  • 6.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 6.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luân:
  • 6.2.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiên:
  • Phương pháp điều tra (bằng phiếu hỏi):
  • Phương pháp phỏng vấn sâu:
  • Phương pháp quan sát
  • Phương pháp chuyên gia:
  • Phương pháp thử nghiệm:
  • 6.3. Các phương pháp bổ trợ
  • 7. Luân điểm bảo vệ
  • 8. Đóng góp mới của luân án
  • 9. Kết cấu của luận án

• Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌCTHEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

  • 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
  • 1.1.1. Nghiên cứu về dạy học và quản lý dạy học theo TCNL trên thế giới.
  • 1.1.2. Nghiên cứu về dạy học và quản lý dạy học theo TCNL tại Việt Nam
  • 1.1.3. Đánh giá chung các xu hướng nghiên cứu
  • 1.2. Một số khái niệm cơ bản
  • 1.2.1. Năng lực, TCNL và dạy học theo TCNL
  • 1.2.1.1. Năng lực
  • 1.2.1.2. Tiếp cận năng lực
  • 1.2.1.3. Dạy học theo tiếp cận năng lực
  • 1.2.2. Quản lý dạy học và quản lý dạy học theo TCNL
  • 1.2.2.1. Quản lý dạy học
  • 1.2.2.2. Quản lý dạy học theo tiếp cận năng lực
  • 1.3. Lý luận dạy học theo TCNL ở trường THPT
  • 1.3.1. Năng lực và khung năng lực của học sinh THPT
  • 1.3.2. Mục tiêu dạy học theo TCNL
  • 1.3.3. Chương trình và nội dung dạy học theo TCNL
  • 1.3.4. Hình thức tổ chức dạy học theo TCNL
  • 1.3.5. Đánh giá kết quả học tập của học sinh theo TCNL
  • 1.3.6. Các điều kiện đảm bảo dạy học theo TCNL
  • 1.3.6.1. Đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục
  • 1.3.6.2. Cơ sở vật chất, phương tiện dạy học theo TCNL
  • 1.3.6.3. Hệ thống văn bản pháp lý đảm bảo dạy học theo TCN
  • 1.4. Quản lý dạy học theo TCNL ở trường THPT
  • 1.4.1 Đặc điểm quản lý dạy học theo TCNL
  • 1.4.2. Nội dung quản lý dạy học theo TCNL ở trường THPT
  • 1.4.2.1.Quản lý mục tiêu dạy học theo TCNL
  • 1.4.2.2. Quản lý chương trình và nội dung dạy học theo TCNL
  • 1.4.3.3. Quản lý hình thức tổ chức dạy học
  • 1.4.2.4. Quản lý đánh giá kết quả học tập của học sinh theo TCNL
  • 1.4.2.5. Quản lý các điều kiện đảm bảo dạy học theo TCNL
  • 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học theo TCNL ở trường THPT
  • 1.5.1. Các yếu tố khách quan
  • 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
  • Kết luận chương 1

• Chương 2. THỰC TRẠNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ DẠY HỌCTHEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

  • 2.1. Giới thiệu chung về các trường THPT trê tia bàn Thành phố Hà Nôi
  • 2.2. Tổ chức khảo sát
  • 2.2.1. Mục đích khao sat
  • 2.2.2. Địa bàn và đối tương khảo sát
  • 2.2.3. Nội dung, bộ công cụ khảo sát và tiêu chí đánh giá
  • 2.2.4. Phương pháp khảo sát
  • 2.2.5. Phương pháp đánh giá kết quả khảo sát
  • 2.3. Thưc trang day hoc theo TCNL ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội
  • 2.3.1. Thực trạng nhân thức của giáo viên và học sinh về dạy học theo TCNL
  • 2.3.2. Thực trạng thực hiện mục tiêu của day học theo TCNL
  • 2.3.3. Thưc trang thực hiện chương trình, nôi dung của day hoc theo TCNL
  • 2.3.4. Thực trạng về các hình thức tổ chức dạy học theo TCNL
  • 2.3.5. Thực trạng về đánh giá kết quả học tập của học sinh theo TCNL ở trường THPT
  • 2.3.6. Thực trạng các điều kiện đảm bảo thực hiện dạy học theo TCNL
  • 2.3.6.1 Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
  • 2.3.6.2. Cở sở vật chất trang thiết bị
  • 2.3.6.3. Hệ thống các văn bản quy phạm pháp lý về giáo dục
  • 2.4. Thưc trang quan ly day hoc theo TCNL ở các trường THPT trên địa bàn Thành phố Hà Nội
  • 2.4.1.Thực trạng quản lý mục tiêu dạy học theo TCNL
  • 2.4.2. Thực trang quản lý chương trình, nội dung dạy học theo TCNL
  • 2.4.3. Thực trạng quản lý hình thức tổ chức dạy học TCNL
  • 2.4.4. Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh gia học tập theo TCNL
  • 2.4.5. Thực trạng các điều kiên đảm bảo cho thực hiện dạy học theo TCNL
  • 2.4.5.1. Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục
  • 2.4.5.2. Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, phương tiện dạy học theo TCNL
  • 2.4.5.3. Thực trạng qu ản lý hệ thống văn bản pháp lý đảm bảo dạy học theo TCNL
  • 2.5. Đánh giá chung về thực trang.
  • 2.5.1. Kết quả đat được và nguyên nhân
  • 2.5.2. Những hạn chế và nguyên nhân
  • Kết luân chương 2

• Chương 3. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌCTHEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHÔ HÀ NỘI

  • 3.1. Đổi mới giáo dục hiện nay và nguyên tắc đề xuất giải pháp
  • 3.1.1 Đổi mới giáo dục hiện nay
  • 3.1.2. Đam bảo tính mục tiêu của dạy học theo TCNL
  • 3.1.3. Đảm bảo tính hê thống
  • 3.1.4. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển
  • 3.1.5. Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
  • 3.2. Đề xuất giải pháp quản lý day hoc theo TCNL ở các trường THPT trên đia bàn Thành phố Hà Nôi
  • 3.2.1. Xây dưng chuẩn đầu ra của chương trình giáo dục cấp THPT của địa phương (Hà Nội) theo hướng tập trung hoàn thiện năng lực phổ thông, Khung năng lực dạy học của giáo viên THPT và Khung năng lực quản lý dạy học của cán bộ quản lý cấp THPT
  • 3.2.2. Nâng cao nhân thức, năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên ở các trường THPT trên địa bàn Hà Nội về dạy học theo TCNL
  • 3.2.3. Xây dựng các mô hình thí điểm và nhân rộng các mô hình tốt về quản lý hình thức tổ chức dạy học theo TCNL ở các trường THPT trên địa bàn Hà Nội theo hướng khắc phục các hạn chế yếu kém, hiện tượng gây bức xúc trong xã hội.
  • 3.2.4. Thí điểm và nhân rộng phương pháp đánh giá kết quả học tập của học sinh cấp THPT (trước hết có thể là kỳ thi vào lớp 10) theo hướng đánh giá năng lực và giảm áp lực cho học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý trên địa bàn Hà Nội trong dạy học và quản lý kết quả học tập.
  • 3.2.5. Quản lý đổi mới tổ chức dạy học theo TCNL ở các trường THPT
  • 3.2.5. Đổi mới quản lý cơ sở vật chất, phương tiện dạy học theo hướng tăng cường trang bị các phương tiện dạy học hiện đại, phương thức sử dụng hiệu quả trong day ho c theo TCNL ởác trường THPT trên địa bàn Hà Nội
  • 3.2.6. Hoàn thiện hệ thống văn bản qui định, hướng dẫn có tính pháp lý về quản lý dạy học theo TCNL (cấp THPT) trên địa bàn Hà Nội
  • 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các giải pháp đã đề xuất
  • 3.3.1. Những vấn đề chung về khảo nghiệm
  • 3.3.2. Kết quả và phân tích kết quả khảo nghiệm
  • 3.4. Thử nghiêm giải pháp quản lý day hoc theo tiếp cân năng lực ở trường THPT
  • 3.4.1. Mục đích thử nghiệm
  • 3.4.2. Giới hạn thử nghiệm
  • 3.4.3. Công cụ, phương pháp và tiến trình thử nghiệm
  • 3.4.4. Kết quả thử nghiêm
  • 3.4.5. Đánh giá kết quả thử nghiêm
  • Kết luân chương 3

• KẾT LUẬN VÀ KHUYÊN NGHỊ

  • 1. Kết luân
  • 2. Khuyến nghi
  • 2.1. Đối với các nhà trường THPT địa bàn Thành phố Hà Nội
  • 2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hà Nội
  • 2.3. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo

• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ CÔNG BỐ