Luận án Nghiên cứu đột biến gen G6PD ở một số dân tộc miền Bắc Việt Nam

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐỘT BIẾN GEN G6PD Ở MỘT SỐ DÂN TỘC MIỀN BẮC VIỆT NAM

Ngành:

Huyết học - Truyền máu

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Thiếu hụt Glucose 6 phosphatase dehydrogenase (G6PD) là bệnh lý enzyme phổ biến nhất ở người, gây gánh nặng dịch tễ học toàn cầu. Bệnh di truyền liên kết X này có thể dẫn đến tan máu cấp tính khi tiếp xúc với các tác nhân oxy hóa và vàng da sơ sinh, bệnh não ở trẻ sơ sinh do tăng bilirubin. Việc quản lý hiệu quả nhất là phòng ngừa tan máu bằng cách tránh các tác nhân gây oxy hóa, đòi hỏi bệnh nhân phải nhận thức rõ về tình trạng thiếu hụt enzyme. Tuy nhiên, thông tin về đặc điểm phân tử của G6PD và mối tương quan giữa các đột biến gen cụ thể với kiểu hình hoạt động enzyme ở Việt Nam còn rời rạc và hạn chế về mặt địa lý.

Luận án này được thực hiện nhằm xác định các dạng đột biến của gen G6PD ở bệnh nhân thiếu hụt enzyme G6PD thuộc một số dân tộc miền Bắc Việt Nam bằng kỹ thuật giải trình tự gen, và phân tích các đột biến gen G6PD ở một số gia đình bệnh nhi thiếu hụt. Nghiên cứu có cỡ mẫu tương đối lớn, bao gồm 350 trẻ được chẩn đoán thiếu enzyme G6PD và 127 người thân trong 25 gia đình. Kết quả cho thấy 339/350 trường hợp (chiếm 96,85%) thiếu hụt enzyme G6PD mang đột biến trên 13 exon của gen G6PD. Đã xác định được 14 đột biến điểm, trong đó có 9 loại thuộc lớp II (82,7%) và 5 loại thuộc lớp III (17,3%), không có lớp I và IV. Các dạng đột biến phổ biến nhất là G6PD Viangchan (24,43%), G6PD Kaipping (20,74%), G6PD Canton (17,9%) và G6PD Union (14,77%). Đặc biệt, có 5 loại đột biến được phát hiện lần đầu tiên tại Việt Nam là G6PD Orissa, G6PD Valladolid, G6PD NanKang, G6PD Comibra Shunde và G6PD Taiwan2.

Phân tích trên các gia đình bệnh nhi cho thấy 71/127 trường hợp (88,7%) có thiếu enzyme và 63/71 trường hợp có đột biến gen ở cả ba thế hệ, với 12 dạng đột biến được ghi nhận. Sự di truyền các dạng đột biến gen G6PD tuân theo quy luật di truyền của Mendel, với 18 nam giới mang 1 alen (hemizygous), 43 nữ dị hợp tử (heterozygous) và 2 nữ đồng hợp tử (homozygous). Phần lớn (88%) là di truyền từ ông bà ngoại cho mẹ và tiếp tục truyền cho cháu. Nghiên cứu này góp phần củng cố chẩn đoán chính xác bệnh, đặc biệt là các trường hợp nữ dị hợp tử, đồng thời bổ sung vào cơ sở dữ liệu về bệnh thiếu enzyme G6PD tại Việt Nam trên các nhóm dân tộc khác nhau, hỗ trợ chẩn đoán người lành mang bệnh, tư vấn di truyền trước sinh và giảm hậu quả cho gia đình và xã hội.

Mục lục chi tiết:

• Đặt vấn đề và mục tiêu nghiên cứu (2 trang)
• Tổng quan (37 trang)
• Đối tượng và phương pháp nghiên cứu (16 trang)
• Kết quả nghiên cứu (28 trang)
• Bàn luận (44 trang)
• Kết luận (2 trang)
• Kiến nghị (1 trang)