Tên luận án:
CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM
Ngành:
LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam" của Đặng Viết Đạt, thuộc ngành Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật, nghiên cứu về tầm quan trọng của quyền tiếp cận công lý (QTCCL) đối với phụ nữ và trẻ em gái (PNTEG) bị xâm hại tình dục (XHTD) tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực trạng các vụ XHTD PNTEG gia tăng, gây khó khăn cho nạn nhân trong việc tìm kiếm công lý, mặc dù cơ chế pháp lý (CCPL) đã từng bước được hình thành và hoàn thiện. Tuy nhiên, trong thực tế, CCPL này vẫn bộc lộ những hạn chế nhất định.
Mục đích chính của luận án là phân tích cơ sở lý luận về CCPL bảo đảm QTCCL của NNN bị XHTD, đánh giá đúng thực trạng cơ chế này ở Việt Nam trong giai đoạn 2014-2019 và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện. Để đạt được mục tiêu này, luận án làm rõ khái niệm QTCCL, các yếu tố cấu thành của CCPL bảo đảm QTCCL của NNN bị XHTD (gồm thể chế pháp lý, thiết chế và các nguồn lực), các tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến cơ chế này. Nghiên cứu cũng phân tích CCPL ở một số quốc gia khác để rút ra giá trị tham khảo.
Giả thuyết khoa học cho rằng CCPL bảo đảm QTCCL của NNN bị XHTD ở Việt Nam hiện nay đã được hình thành và đang vận hành, với thể chế pháp lý, thiết chế tư pháp và hỗ trợ, nguồn lực tiếp tục được xây dựng và phát triển. Tuy nhiên, cơ chế này vẫn bộc lộ nhiều nhược điểm về hiệu lực, hiệu quả và năng lực tiếp cận công lý chưa được cải thiện rõ rệt, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện. Luận án khẳng định CCPL là một chỉnh thể pháp lý thống nhất, có mối liên hệ chặt chẽ giữa các yếu tố cấu thành nhằm tôn trọng, bảo vệ và hiện thực hóa QTCCL của PNTEG bị XHTD. Mặc dù đã có những cải thiện đáng kể, cơ chế này vẫn còn khuyết điểm, khiến con đường tiếp cận công lý cho nhiều nạn nhân còn gian nan. Để khắc phục, luận án đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, các thiết chế, tăng cường nguồn lực và nâng cao năng lực tiếp cận công lý, góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh và phòng ngừa tội phạm tình dục.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC
- 1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1.1. Các công trình nghiên cứu về công lý, quyền tiếp cận công lý và bảo đảm quyền tiếp cận công lý
- 1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu về công lý
- 1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quyền tiếp cận công lý và bảo đảm quyền tiếp cận công lý
- 1.1.2. Các công trình nghiên cứu về bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 1.1.2.1. Các công trình nghiên cứu về hành vi xâm hại tình dục và nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 1.1.2.2. Các công trình nghiên cứu về thực tiễn bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 1.1.3. Các công trình nghiên cứu về cơ chế pháp lý
- 1.1.3.1. Các công trình nghiên cứu về khái niệm cơ chế pháp lý
- 1.1.3.2. Các công trình nghiên cứu về các yếu tố cấu thành cơ chế pháp lý
- 1.2. ĐÁNH GIÁ VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU TRONG LUẬN ÁN
- 1.2.1. Đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
- 1.2.1.1. Đánh giá về phương pháp và cách tiếp cận của các công trình nghiên cứu
- 1.2.1.2. Đánh giá kết quả của các công trình nghiên cứu
- 1.2.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
- 1.2.2.1. Những vấn đề đặt ra cần nghiên cứu về mặt lý luận
- 1.2.2.2. Những vấn đề đặt ra cần nghiên cứu về mặt thực tiễn
- 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU, GIẢ THUYẾT KHOA HỌC VÀ KHUNG PHÂN TÍCH LÝ THUYẾT
- 1.3.1. Câu hỏi nghiên cứu
- 1.3.2. Giả thuyết khoa học
- 1.3.3. Khung phân tích lý thuyết
- CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC
- 2.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC
- 2.1.1. Một số khái niệm liên quan
- 2.1.2. Khái niệm cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 2.1.3. Đặc điểm cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 2.1.4. Vai trò cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 2.2. CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC
- 2.2.1. Các yếu tố cấu thành và mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 2.2.2. Tiêu chí đánh giá cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 2.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 2.3. CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ GIÁ TRỊ THAM KHẢO CHO VIỆT NAM
- 2.3.1. Cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở một số quốc gia trên thế giới
- 2.3.2. Những giá trị tham khảo cho Việt Nam
- CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM
- 3.1. NHỮNG ƯU ĐIỂM TRONG CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2014-2019
- 3.1.1. Các yếu tố cấu thành cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam đã được hình thành và từng bước hoàn thiện
- 3.1.1.1. Thể chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.1.1.2. Thiết chế bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.1.1.3. Nguồn lực để vận hành cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.1.2. Hiệu lực, hiệu quả trong vận hành cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam tiếp tục được cải thiện
- 3.1.2.1. Hiệu lực của cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.1.2.2. Hiệu quả của cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.2. NHỮNG NHƯỢC ĐIỂM TRONG CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2014-2019
- 3.2.1. Các yếu tố cấu thành cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam vẫn chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tế
- 3.2.1.1. Thể chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.2.1.2. Thiết chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.2.1.3. Nguồn lực để vận hành cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.2.2. Hiệu lực, hiệu quả trong vận hành cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam vẫn còn thấp
- 3.2.2.1. Hiệu lực của cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.2.2.2. Hiệu quả của cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.3. NGUYÊN NHÂN NHỮNG ƯU, NHƯỢC ĐIỂM TRONG CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2014-2019
- 3.3.1. Nguyên nhân những ưu điểm trong cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 3.3.2. Nguyên nhân những nhược điểm trong cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- CHƯƠNG 4: NHỮNG YÊU CẦU MỚI, QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM
- 4.1. NHỮNG YÊU CẦU MỚI VÀ QUAN ĐIỂM VỀ HOÀN THIỆN CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 4.1.1. Những yêu cầu mới về hoàn thiện cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam hiện nay
- 4.1.2. Quan điểm hoàn thiện cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam hiện nay
- 4.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ PHÁP LÝ BẢO ĐẢM QUYỀN TIẾP CẬN CÔNG LÝ CỦA NẠN NHÂN NỮ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM
- 4.2.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện thể chế pháp lý đảm bảo quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 4.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện thiết chế đảm bảo quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục ở Việt Nam
- 4.2.3. Nhóm giải pháp tăng cường các nguồn lực để vận hành cơ chế pháp lý đảm bảo quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục
- 4.2.4. Nhóm giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả vận hành cơ chế pháp lý bảo đảm quyền tiếp cận công lý của nạn nhân nữ bị xâm hại tình dục