Luận án Chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

Tên luận án:

Chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

Ngành:

Giáo dục nghề nghiệp

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Nghiên cứu này phân tích chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số (DTTS) khu vực Tây Bắc, một đối tượng còn nhiều khó khăn với tỷ lệ hộ nghèo cao và trình độ lao động thấp. Mục tiêu tổng quát là đánh giá kết quả thực hiện và tác động của các chính sách dạy nghề, từ đó đề xuất giải pháp nhằm tăng cường tác động tích cực trong giai đoạn 2021-2025. Nghiên cứu tập trung vào 6 tỉnh Tây Bắc (Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Hoà Bình, Lào Cai, Yên Bái), sử dụng phương pháp định tính và định lượng với dữ liệu sơ cấp và thứ cấp từ 2014-2018.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, chính sách dạy nghề đã góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo việc làm và tăng thu nhập, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và giảm nghèo. Các chính sách đã mở rộng hỗ trợ, miễn học phí và tăng đầu tư cho cơ sở đào tạo, giúp tăng số lượng người DTTS tham gia học nghề, đặc biệt ở trình độ sơ cấp. Nhận thức của xã hội và thanh niên về vai trò của dạy nghề đã có những chuyển biến tích cực, thể hiện qua sự quan tâm và lựa chọn các nghề phi nông nghiệp.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra nhiều hạn chế. Việc làm sau đào tạo chủ yếu vẫn tập trung vào nông nghiệp với hình thức tự tạo, năng suất thấp, và tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị còn cao. Các chính sách hỗ trợ còn thiếu tính đặc thù cho giáo viên và cơ sở đào tạo vùng DTTS. Nguyên nhân bao gồm hoạch định và tổ chức thực thi chính sách chưa hiệu quả, năng lực tiếp cận thông tin hạn chế của người lao động, tâm lý truyền thống và chương trình đào tạo chưa phù hợp, thiếu gắn kết với thị trường lao động.

Để khắc phục, luận án đề xuất các định hướng và giải pháp toàn diện. Các định hướng bao gồm gắn đào tạo với nhu cầu thị trường, tăng cường phối hợp liên ngành, hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng lao động DTTS được đào tạo, sắp xếp lại cơ sở đào tạo và xã hội hóa hoạt động dạy nghề. Mục tiêu đến năm 2025 là 80% lao động DTTS được đào tạo nghề từ sơ cấp trở lên. Các giải pháp cụ thể cho cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, giáo viên và người học được đề xuất, nhấn mạnh đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo, tăng cường ưu đãi, hướng nghiệp và nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người học.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

1. Sự cần thiết của nghiên cứu

2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

• Câu hỏi nghiên cứu

3. Đối tượng nghiên cứu

4. Phạm vi nghiên cứu

• Phạm vi về nội dung
• Về phạm vi không gian
• Về phạm vi thời gian

5. Phương pháp nghiên cứu

6. Kết cấu của luận án

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

1.1. Tổng quan nghiên cứu về chính sách dạy nghề

1.2. Tổng quan nghiên cứu về chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số

1.3. Tổng quan nghiên cứu về đánh giá chính sách dạy nghề

1.4. Khoảng trống nghiên cứu

CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ

2.1. Dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số

• 2.1.1. Vùng dân tộc thiểu số và lao động vùng dân tộc thiểu số
• 2.1.2. Khái niệm dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số
• 2.1.3. Hình thức dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số

2.2. Chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số

• 2.2.1. Khái niệm và căn cứ hình thành chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số
• 2.2.1.1. Khái niệm chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số
• 2.2.1.2. Căn cứ hình thành chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số
• 2.2.2. Mục tiêu và tiêu chí đánh giá chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số
• 2.2.2.1. Mục tiêu chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số
• 2.2.2.2. Tiêu chí đánh giá chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số

2.2.3. Nội dung của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số

2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số

• 2.3.1. Nhân tố thuộc về nhà nước
• 2.3.2. Nhân tố thuộc về địa phương
• 2.3.3. Nhân tố thuộc về người lao động

CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP VÀ CÁCH TIẾP CẬN NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ KHU VỰC TÂY BẮC

3.1. Căn cứ lựa chọn mô hình và phương pháp nghiên cứu

• 3.1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội và địa lý khu vực Tây Bắc
• 3.1.2. Đặc điểm của lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc giai đoạn 2014 - 2018

3.2. Hệ thống chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc hiện nay

• 3.2.1. Chính sách do Trung Ương ban hành
• 3.2.2. Chính sách do các tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc ban hành

3.3. Phương pháp nghiên cứu chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

• 3.3.1. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
• 3.3.2. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
• 3.3.3. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 3.3.3. Mô hình phân tích tác động của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

CHƯƠNG 4. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THỰC HIỆN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ KHU VỰC TÂY BẮC GIAI ĐOẠN

4.1. Kết quả thực hiện chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

• 4.1.1. Số lao động tham gia học nghề
• 4.1.2. Việc làm cho lao động đã qua đào tạo nghề
• 4.1.3. Tiền lương của lao động qua đào tạo nghề

4.2. Phân tích tác động của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

• 4.2.1. Tác động đến thay đổi nhận thức
• 4.2.2. Tác động đến cơ hội việc làm
• 4.2.3. Tác động đến thu nhập

4.3. Đánh giá chung

• 4.3.1. Ưu điểm
• 4.3.2. Hạn chế
• 4.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế

CHƯƠNG 5. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC CỦA CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ KHU VỰC TÂY BẮC

5.1. Định hướng và mục tiêu dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

• 5.1.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội khu vực Tây Bắc đến năm 2025
• 5.1.2. Định hướng dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc
• 5.1.3. Mục tiêu đào tạo nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

5.2. Giải pháp tăng cường tác động tích cực của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

• 5.2.1. Nhóm giải pháp đối với cơ quan quản lý nhà nước
• 5.2.2. Nhóm giải pháp đối với các cơ sở dạy nghề và giáo viên dạy nghề
• 5.3.3. Nhóm giải pháp chính sách đối với người học

5.3. Một số khuyến nghị

• Tiểu kết chương

KẾT LUẬN