Luận án Nghiên cứu sự biến đổi nồng độ HBV-RNA và mối liên quan với HBeAg, HBV-DNA ở bệnh nhân viêm gan virus B mạn tính điều trị bằng Tenofovir Disoproxil Fumarate

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU SỰ BIẾN ĐỔI NỒNG ĐỘ HBV-RNA VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI HBeAg, HBV-DNA Ở BỆNH NHÂN VIÊM GAN VIRUS B MẠN TÍNH ĐIỀU TRỊ BẰNG TENOFOVIR DISOPROXIL FUMARATE

Ngành:

Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ y học này tập trung vào vấn đề y tế toàn cầu của nhiễm virus viêm gan B (HBV), đặc biệt là tình trạng viêm gan virus B mạn tính (VGBMT). Mặc dù có vaccine hiệu quả, HBV vẫn gây ra những hậu quả nặng nề như xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan. Vấn đề chính là phác đồ điều trị hiện tại chưa thể chữa khỏi hoàn toàn và các dấu ấn sinh học virus đang sử dụng còn hạn chế trong việc dự báo sớm đáp ứng virus hoặc huyết thanh.

Nghiên cứu này được tiến hành với hai mục tiêu chính: xác định sự biến đổi nồng độ HBV-RNA huyết tương ở bệnh nhân VGBMT điều trị bằng Tenofovir Disoproxil Fumarate (TDF) và đánh giá mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với sự thay đổi của HBV-DNA và HBeAg. Đối tượng nghiên cứu là 77 bệnh nhân VGBMT được chẩn đoán xác định và điều trị bằng TDF trong 12 tháng, với các mẫu máu được thu thập tại thời điểm trước điều trị, và sau 3, 6, 9, 12 tháng.

Kết quả cho thấy nồng độ HBV-RNA huyết tương giảm theo mô hình hai pha: giảm nhanh từ trước điều trị đến 3 tháng, sau đó giảm chậm hơn từ 3 đến 12 tháng điều trị. Nồng độ HBV-RNA huyết tương ban đầu là 4,97 (3,03-6,02) log10copies/ml, với nhóm HBeAg dương tính có nồng độ cao hơn. Mức giảm nồng độ HBV-RNA huyết tương chậm hơn so với HBV-DNA huyết tương ở tất cả các giai đoạn, nhưng chỉ có ý nghĩa thống kê ở giai đoạn đầu (T0-T3).

Đặc biệt, nồng độ HBV-RNA huyết tương trước điều trị có giá trị tiên lượng khá tốt đối với tình trạng đáp ứng virus sau 6 và 12 tháng điều trị ở bệnh nhân HBeAg dương tính, đồng thời là yếu tố tiên lượng độc lập. Tương tự, HBV-RNA huyết tương trước điều trị cũng có giá trị tiên lượng tốt đối với sự thanh thải và chuyển đảo HBeAg, và là yếu tố tiên lượng độc lập đối với thanh thải HBeAg. Những kết luận này chứng tỏ dấu ấn HBV-RNA huyết tương có tiềm năng trở thành một xét nghiệm dự báo thường quy trong thực hành lâm sàng.

Mục lục chi tiết:

• Phần đặt vấn đề
• Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
  • 1.1. Tổng quan bệnh viêm gan virus B mạn tính
    • 1.1.1 Tình hình nhiễm HBV trên thế giới và ở Việt Nam
      • 1.1.1.1 Tình hình nhiễm HBV trên thế giới
      • 1.1.1.2. Tình hình nhiễm HBV ở Việt Nam
    • 1.1.2. Diễn biến tự nhiên của nhiễm HBV mạn tính
    • 1.1.3. Giá trị của nồng độ HBV-DNA huyết tương trong bệnh viêm gan virus B mạn tính
    • 1.1.4. Giá trị của HBeAg huyết tương trong theo dõi điều trị và tiên lượng bệnh viêm gan virus B mạn tính
    • 1.1.5. Cập nhật chỉ định điều trị và ngừng thuốc kháng virus
    • 1.1.6. Các thuốc điều trị viêm gan virus B mạn tính đường uống
      • 1.1.6.1 Cơ chế tác dụng của các thuốc NAs
      • 1.1.6.2 Cơ chế đề kháng các thuốc NAs
      • 1.1.6.3. Thuốc NAs Tenofovir Disoproxil Fumarate
  • 1.2. Đặc điểm sinh học của HBV
    • 1.2.1. Cấu trúc của hạt virus
    • 1.2.2. Cấu trúc bộ gen HBV
    • 1.2.3. Các protein của HBV
    • 1.2.4. Chu trình nhân lên của virus
    • 1.2.5. Vai trò của HBV-RNA trong vòng đời HBV
  • 1.3. Các kỹ thuật định lượng nồng độ HBV-RNA trong máu ngoại vi bệnh nhân VGBMT
  • 1.4. Tình hình các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam về dấu ấn HBV-RNA huyết tương trong điều trị và tiên lượng bệnh VGBMT
    • 1.4.1. Các nghiên cứu trên thế giới
    • 1.4.2. Các nghiên cứu trong nước
• Chương II. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân:
    • 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ:
    • 2.1.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu:
    • 2.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu, thời điểm thu thập và phác đồ điều trị
    • 2.2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu và tiêu chuẩn đánh giá
      • 2.2.3.1. Các chỉ tiêu nghiên cứu
      • 2.2.3.2. Các tiêu chuẩn đánh giá
    • 2.2.4. Các nguyên lý và quy trình kỹ thuật
      • 2.2.4.1. Quy trình thu thập, bảo quản mẫu bệnh phẩm
      • 2.2.4.2. Quy trình tách chiết RNA từ mẫu huyết tương:
      • 2.2.4.3. Quy trình định lượng nồng độ HBV-RNA huyết tương
      • 2.2.4.4. Nguyên lý xét nghiệm phát hiện HBsAg huyết tương
      • 2.2.4.5. Nguyên lý xét nghiệm phát hiện HBeAg huyết tương
      • 2.2.4.6. Nguyên lý xét nghiệm phát hiện anti-HBe huyết tương
      • 2.2.4.7. Nguyên lý xét nghiệm định lượng nồng độ HBV-DNA huyết tương:
    • 2.2.5. Phương pháp phân tích số liệu
    • 2.2.6. Vấn đề đạo đức nghiên cứu
• Chương III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
  • 3.1. Đặc điểm bệnh nhân tham gia nghiên cứu
    • 3.1.1 Đặc điểm về tuổi và giới tính
    • 3.1.2. Đặc điểm về các chỉ tiêu cận lâm sàng
  • 3.2. Sự biến đổi nồng độ HBV-RNA huyết tương ở BN VGBMT được điều trị bằng TDF.
  • 3.3. Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với sự thay đổi của HBV-DNA và HBeAg.
    • 3.3.1. Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với sự thay đổi của HBV-DNA Ở BN VGBMT được điều trị bằng TDF
      • 3.3.1.1. Tương quan giữa nồng độ HBV-RNA và HBV-DNA huyết tương tại các thời điểm nghiên cứu
      • 3.3.1.2. Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với tình trạng đáp ứng virus (VR) theo thời gian điều trị
      • 3.3.1.3. Giá trị dự báo của nồng độ HBV-RNA huyết tương đối với tình trạng đáp ứng virus theo thời gian điều trị
      • 3.3.1.4. Phân tích đa biến đánh giá ảnh hưởng độc lập của các yếu tố đối với tình trạng VR theo thời gian điều trị
    • 3.3.2. Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với sự thay đổi của HBeAg ở BN VGBMT được điều trị bằng TDF
      • 3.3.2.1. Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với tình trạng đáp ứng huyết thanh HBeAg theo thời gian điều trị.
      • 3.3.2.2. Giá trị dự báo của các yếu tố đối với tình trạng đáp ứng huyết thanh HBeAg theo thời gian điều trị.
      • 3.3.2.3. Phân tích đa biến đánh giá ảnh hưởng độc lập của các yếu tố đối với tình trạng tình trạng đáp ứng huyết thanh HBeAg theo thời gian điều trị.
      • 3.3.2.4. Liên quan giữa xu hướng biến đổi nồng độ HBV-RNA huyết tương với tình trạng đáp ứng huyết thanh HBeAg
• Chương 4. BÀN LUẬN
  • 4.1. Đặc điểm của đối tượng tham gia nghiên cứu
    • 4.1.1. Đặc điểm chung của đối tượng tham gia nghiên cứu
    • 4.1.2. Đặc điểm về cận lâm sàng của đối tượng tham gia nghiên cứu
  • 4.2. Sự biến đổi nồng độ HBV-RNA huyết tương ở BN VGBMT điều trị bằng TDF
  • 4.3. Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với sự thay đổi của HBV-DNA và HBeAg ở BN VGBMT được điều trị bằng TDF.
    • 4.3.1 Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với sự thay đổi của HBV-DNA ở BN VGBMT được điều trị bằng TDF
      • 4.3.1.1. Mối tương quan giữa nồng độ HBV-DNA và HBV-RNA huyết tương tại các thời điểm nghiên cứu
      • 4.3.1.2. Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA T0 với tình trạng VR ở BN VGBMT được điều trị bằng TDF
    • 4.3.2 Mối liên quan giữa nồng độ HBV-RNA huyết tương với sự thay đổi của HBeAg ở BN VGBMT được điều trị bằng TDF
• KẾT LUẬN
• Kiến nghị
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO