Tên luận án:
PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH THAM GIA CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN (AEC)
Ngành:
Kinh tế chính trị
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án nghiên cứu sự phát triển của thị trường lao động (TTLĐ) Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là khi tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). Đề tài xuất phát từ nhận định rằng hội nhập mang lại cả cơ hội và thách thức cho TTLĐ Việt Nam, vốn còn sơ khai, trình độ thấp, phát triển thiếu đồng bộ, với chất lượng nguồn cung lao động chưa cao và phân bổ bất hợp lý. Sự mất cân bằng cung - cầu lao động, cùng với kỹ năng lao động chưa phù hợp, đặt ra yêu cầu cấp bách phải đánh giá thực trạng để đề xuất các chính sách phù hợp.
Mục tiêu của luận án là phân tích, làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về sự vận động, phát triển của TTLĐ; đánh giá thực trạng phát triển TTLĐ Việt Nam trong bối cảnh AEC; và đề xuất các quan điểm, định hướng, giải pháp đồng bộ nhằm thúc đẩy sự phát triển của TTLĐ Việt Nam đến năm 2025. Về mặt lý luận, luận án hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về TTLĐ, bao gồm khái niệm, nội dung, đặc điểm, nhân tố ảnh hưởng và các tiêu chí đánh giá. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu phân tích kinh nghiệm phát triển TTLĐ của các quốc gia khác để rút ra bài học cho Việt Nam, đồng thời đánh giá thực trạng TTLĐ Việt Nam giai đoạn 2010-2019 và tác động của AEC.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng AEC đã có những tác động tích cực đến TTLĐ Việt Nam thông qua thương mại tự do và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, góp phần tạo việc làm, tăng cầu lao động, thu nhập, và thúc đẩy cạnh tranh để nâng cao chất lượng và thay đổi cơ cấu TTLĐ. Tuy nhiên, TTLĐ Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, thể hiện qua kỹ năng lao động còn yếu, năng suất thấp so với khu vực, tỷ lệ việc làm phi chính thức lớn và thị trường thiếu ổn định, kém phát triển. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các quan điểm, định hướng và giải pháp cụ thể, tập trung vào hoàn thiện thể chế, phát triển cung và cầu lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giảm thất nghiệp và kết nối cung - cầu lao động. Trong đó, phát triển cung lao động và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được coi là giải pháp then chốt để TTLĐ Việt Nam hội nhập sâu rộng và hiệu quả vào nền kinh tế.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục tiêu và nội dung nghiên cứu của luận án
- 2.1 Mục tiêu nghiên cứu
- 2.2 Nội dung nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
- 4.1 Phương pháp luận nghiên cứu
- 4.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
- Phương pháp thu thập dữ liệu nghiên cứu
- Phương pháp phân tích tài liệu
- .5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 7. Cơ cấu của luận án.
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Các nghiên cứu lý thuyết
- 1.2. Các nghiên cứu liên quan đến lao động, TTLĐ
- 1.3. Các nghiên cứu về TTLĐ ASEAN và AEC
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ PHÁT TRIỂN TTLĐ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KTQT
- 2.1. Định nghĩa về TTLĐ
- 2.2. Các yếu tố cấu thành TTLĐ
- 2.2.1. Cầu lao động
- 2.2.2. Cung lao động
- 2.2.3. Giá cả hàng hoá sức lao động
- 2.2.4. Cạnh tranh trên TTLÐ
- 2.2.5. Hệ thống thể chế, tổ chức và công cụ điều tiết TTLÐ
- 2.3. Các yếu tố tác động đến TTLÐ
- 2.3.1. Dân số
- 2.3.2. Tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- 2.3.3. Giáo dục - đào tạo
- 2.3.4. Thể chế và chính sách của Nhà nước
- 2.3.5. Hệ thống thông tin của TTLÐ
- 2.4. Phát triển TTLĐ
- 2.4.1. Khái niệm
- 2.4.2. Nội dung và tiêu chí phát triển TTLĐ
- 2.5. Tác động của hội nhập quốc tế đến TTLĐ
- 2.5.1. Tác động đến quy mô TTLĐ
- 2.5.2. Tác động đến chất lượng TTLÐ
- 2.5.3. Tác động đến cơ cấu TTLĐ
- 2.3.4. Tác động đến giá cả lao động
- 2.6. Kinh nghiệm phát triển TTLĐ của một số quốc gia và bài học rút ra cho Việt Nam
- 2.6.1. Kinh nghiệm phát triển TTLĐ của một số quốc gia
- 2.6.1.1. Kinh nghiệm của Singapore
- 2.6.1.2. Kinh nghiệm của Malaysia
- 2.6.1.3. Kinh nghiệm của Trung Quốc
- 2.6.2. Bài học rút ra cho Việt Nam
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TTLĐ VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH THAM GIA CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN (AEC)
- 3.1. Tổng quan về Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC)
- 3.1.1. Giới thiệu về AEC
- 3.1.2. Các kênh tương tác giữa thị trường lao động Việt Nam và các cam kết trong AEC
- 3.2. Thực trạng phát triển TTLĐ Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế
- 3.2.1. Quy mô thị trường
- 3.2.1.1. Cung lao động
- 3.2.1.2 Cầu lao động
- 3.2.2. Chất lượng thị trường
- 3.2.2.1. Chất lượng cung lao động
- 3.2.2.2. Chất lượng cầu lao động
- 3.2.2.3. Chất lượng cơ sở hạ tầng TTLĐ
- 3.2.3. Cơ cấu thị trường
- 3.2.3.1. Cơ cấu lao động theo nghề nghiệp
- 3.2.3.2. Cơ cấu lao động theo khu vực kinh tế
- 3.2.3.3. Cơ cấu lao động theo vị thế việc làm
- 3.2.4. Giá cả lao động (tiền lương)
- 3.2.5. Thể chế
- 3.2.6. Cạnh tranh trên TTLĐ
- 3.3. Tác động của AEC đến TTLĐ Việt Nam
- 3.3.1. Tác động đến quy mô TTLĐ
- 3.3.2. Tác động đến chất lượng TTLÐ
- 3.3.3. Tác động đến cơ cấu TTLĐ
- 3.3.4 Tác động đến thể chế thị trường lao động Việt Nam
- 3.4. Đánh giá thực trạng phát triển TTLĐ Việt Nam trong bối cảnh tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN
- 3.4.1. Kết quả đạt được
- 3.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân
- 3.4.2.1. Những hạn chế
- 3.4.2.2. Nguyên nhân
CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY SỰ PHÁT TRIỂN TTLĐ VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH MỚI
- 4.1. Bối cảnh phát triển TTLĐ Việt Nam trong điều kiện mới và dự báo những cơ hội, thách thức cho thị trường lao động Việt Nam
- 4.1.1. Bối cảnh phát triển TTLĐ Việt Nam trong điều kiện mới
- 4.1.2. Dự báo những cơ hội, thách thức cho thị trường lao động Việt Nam
- 4.2. Quan điểm, định hướng phát triển và giải pháp thúc đẩy sự phát triển của TTLĐ Việt Nam trong bối cảnh mới
- 4.2.1. Quan điểm phát triển của TTLĐÐ
- 4.2.2. Định hướng phát triển của TTLĐ Việt Nam
- 4.2.3. Giải pháp thúc đẩy phát triển TTLĐ Việt Nam trong bối cảnh mới
- 4.2.3.1.Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực.
- 4.2.3.2. Nhóm giải pháp phát triển cầu lao động
- 4.2.3.3. Giải pháp kết nối cung-cầu trên TTLĐ
- 4.2.3.4. Giải pháp hoàn thiện thể chế TTLĐ
KẾT LUẬN
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN CỦA TÁC GIẢ LUẬN ÁN