Tên luận án:
HOÀN THIỆN CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
Ngành:
Kinh tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong điều kiện nền kinh tế thị trường" là một công trình nghiên cứu tiến sĩ kinh tế tập trung vào việc cải thiện cơ chế điều hành lãi suất (CCĐHLS) của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Đề tài xuất phát từ thực tế lãi suất là công cụ chủ chốt trong điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) của ngân hàng trung ương, nhưng tại Việt Nam, NHNN chủ yếu dựa vào kiểm soát tổng cung tiền tệ và chưa có chiến lược cụ thể về CCĐHLS, dẫn đến hiệu quả hạn chế. Các nghiên cứu trước đây về CCĐHLS của NHNN còn thiếu chiều sâu về nội hàm, vị trí, tác động cụ thể của lãi suất tới nền kinh tế, đặc biệt trong giai đoạn 2002-2016, cũng như chưa hệ thống hóa các chỉ tiêu đánh giá sự hoàn thiện và thiếu nghiên cứu định lượng về tác động của lãi suất NHNN đến lạm phát.
Mục tiêu tổng quát của luận án là đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện CCĐHLS của NHNN trong điều kiện nền kinh tế thị trường. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện ba mục tiêu cụ thể: Thứ nhất, nghiên cứu và trình bày một cách hệ thống cơ sở lý luận về CCĐHLS và sự hoàn thiện của nó đối với ngân hàng trung ương. Thứ hai, phân tích và đánh giá thực trạng CCĐHLS của NHNN Việt Nam trong giai đoạn 2002 – 2016. Thứ ba, đề xuất các giải pháp cụ thể để hoàn thiện CCĐHLS của NHNN Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030. Phạm vi nghiên cứu của luận án bao gồm nội hàm của CCĐHLS của NHNN (mục tiêu, công cụ, nguyên tắc xác định, phương pháp điều hành lãi suất, tác động tới nền kinh tế, tiêu chí đánh giá, nhân tố ảnh hưởng) trong bối cảnh Việt Nam, với dữ liệu được phân tích cho giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2016. Các phương pháp nghiên cứu chủ yếu bao gồm thống kê, so sánh, tổng hợp – phân tích, ước lượng quan hệ đồng liên kết, hồi quy mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM) và mô hình vector tự hồi quy (VAR).
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG TRONG ĐIỀU KIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
- 1.1 Cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương trong nền kinh tế thị trường
- 1.1.1 Khái quát về lãi suất và nhân tố ảnh hưởng đến lãi suất
- 1.1.2 Khái niệm cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương
- 1.1.3 Mục tiêu điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương
- 1.1.4 Công cụ lãi suất của ngân hàng trung ương
- 1.1.5 Nguyên tắc xác định lãi suất của ngân hàng trung ương
- 1.1.6 Phương pháp điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương
- 1.1.7 Tác động của cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương tới nền kinh tế
- 1.2 Hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương trong nền kinh tế thị trường
- 1.2.1 Khái niệm hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương
- 1.2.2 Sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương trong nền kinh tế thị trường
- 1.2.3 Tiêu chí đánh giá sự hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương trong nền kinh tế thị trường
- 1.3 Nhân tố ảnh hưởng tới sự hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương trong nền kinh tế thị trường
- 1.3.1. Nhân tố chủ quan
- 1.3.2. Nhân tố khách quan
- 1.4 Kinh nghiệm xác lập cơ chế điều hành lãi suất của một số nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam
- 1.4.1 Kinh nghiệm xác lập cơ chế điều hành lãi suất của một số nước trên thế giới
- 1.4.2 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong xây dựng, quản lý, điều hành lãi suất
- CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
- 2.1 Khái quát thực trạng cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giai đoạn năm 2002 – 2016
- 2.1.1 Mục tiêu điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
- 2.1.2 Công cụ lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
- 2.1.3 Nguyên tắc xác định lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
- 2.1.4 Diễn biến điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam từ năm 2002 đến năm 2016
- 2.2 Kiểm định tác động của cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tới nền kinh tế
- 2.2.1 Xây dựng mô hình nghiên cứu
- 2.2.2 Mô tả dữ liệu và kiểm tra dữ liệu
- 2.2.3 Kết quả mô hình hồi quy đồng liên kết và mô hình hiệu chỉnh sai số
- 2.3.5 Kiểm định mô hình VAR
- 2.4 Đánh giá thực trạng cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giai đoạn năm 2002 – 2016
- 2.4.1 Kết quả đạt được
- 2.4.2 Hạn chế
- 2.4.3 Nguyên nhân của hạn chế
- CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
- 3.1 Những cơ hội và thách thức đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong điều hành lãi suất đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
- 3.1.1 Những cơ hội
- 3.1.2 Những thách thức
- 3.2 Quan điểm, phương hướng hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
- 3.2.1 Quan điểm hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
- 3.2.2 Phương hướng hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
- 3.3 Giải pháp hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
- 3.3.1 Nhóm giải pháp trực tiếp
- 3.3.2 Nhóm giải pháp bổ trợ
- 3.4 Lộ trình thực hiện giải pháp đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
- 3.5 Điều kiện thực hiện giải pháp đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
- 3.5.1 Tăng tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước
- 3.5.2 Đẩy mạnh hoạt động cấu trúc lại hệ thống tổ chức tín dụng
- 3.5.3 Nâng cao năng lực tài chính, minh bạch thông tin của các tổ chức tín dụng