Luận án Các di tích thời đại Đá mới ở hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông

Tên luận án:

CÁC DI TÍCH THỜI ĐẠI ĐÁ MỚI Ở HAI TỈNH ĐẮK LẮK VÀ ĐẮK NÔNG

Ngành:

Khảo cổ học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Các di tích thời đại Đá mới ở hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông" là một công trình nghiên cứu sâu rộng nhằm phác dựng bức tranh lịch sử văn hóa thời đại Đá mới tại hai tỉnh này trong dòng chảy chung của lịch sử dân tộc. Đề tài có tính cấp thiết cao do vai trò quan trọng của khu vực trong diễn trình phát triển văn hóa, xã hội của vùng Tây Nguyên, đồng thời góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, cung cấp luận cứ khoa học cho công tác bảo vệ chủ quyền dân tộc và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

Mặc dù trên địa bàn Đắk Lắk và Đắk Nông đã phát hiện hơn 100 địa điểm khảo cổ thời đại Đá mới, nhưng hầu hết các công bố trước đây chỉ dừng lại ở mức độ phát hiện hoặc khai quật hạn chế. Luận án này kế thừa và hệ thống hóa các tư liệu đã phát hiện, đặc biệt là những khám phá mới trong vài năm gần đây, kết hợp so sánh với tư liệu khảo cổ học trong khu vực và lân cận. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thời đại Đá mới, với khung niên đại khoảng từ 10.000 đến 3.000 năm cách ngày nay, trên địa giới hành chính của hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông.

Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, cùng với các phương pháp nghiên cứu truyền thống của khảo cổ học (điều tra, khai quật, phân loại di tích-di vật, kỹ thuật chế tác công cụ) và các phương pháp liên ngành (địa - khảo cổ, địa - văn hóa, khảo cổ - nhân học, phân tích niên đại C14, AMS, bào tử phấn hoa). Các lý thuyết về sự thích nghi của con người với tự nhiên (sinh thái văn hóa, kinh tế khai thác và cư trú của Binford) và các lý thuyết về tổ chức xã hội thời nguyên thủy (phân kỳ của Ăngghen, mô hình tiến triển chính trị – xã hội của E.R.Service) cũng được vận dụng.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc cập nhật và tổng hợp tài liệu khảo cổ học thời đại Đá mới, xác định đặc điểm cơ bản của di tích, di vật và các giai đoạn phát triển, đặc biệt làm rõ sự tồn tại của cơ tầng Trung kỳ Đá mới tại lưu vực sông Srêpốk - nền tảng cho giai đoạn Hậu kỳ Đá mới. Luận án bước đầu phục dựng bối cảnh, đời sống kinh tế - văn hóa - xã hội của các cộng đồng cư dân, đồng thời chứng minh tính liên tục, đặc trưng của thời đại Đá mới tại Đắk Lắk và Đắk Nông là một bộ phận không thể tách rời của thời đại Đá mới vùng Tây Nguyên, có mối quan hệ giao lưu văn hóa với các vùng lân cận.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1. Tổng quan tư liệu
• Chương 2. Đặc điểm thời đại Đá mới hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông
• Chương 3. Cư dân, đời sống vật chất, tinh thần và các mối quan hệ văn hóa