Luận án Bảo hộ công dân đi làm việc ở nước ngoài theo các Điều ước quốc tế về hợp tác lao động

Tên luận án:

BẢO HỘ CÔNG DÂN VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI THEO CÁC ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VỀ HỢP TÁC LAO ĐỘNG

Ngành:

Luật Hiến pháp và Luật Hành chính (Mã số: 9.38.01.02)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động" của Nguyễn Thị Hương Lan, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, được hoàn thành tại Học viện Khoa học xã hội – Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam năm 2021. Đề tài nghiên cứu tính cấp thiết của việc bảo hộ công dân (BHCD) Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động (ĐƯQTVHTLĐ), coi đây là nghĩa vụ và trách nhiệm của Nhà nước, phù hợp với Hiến pháp 2013. Thực tiễn cho thấy công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài thường xuyên đối mặt với nhiều rủi ro như bất ổn chính trị, thiên tai, dịch bệnh, môi trường lao động độc hại, bị bạo hành, bóc lột, phân biệt đối xử và các vấn đề pháp lý phức tạp, cùng với những rào cản về văn hóa, ngôn ngữ, kỹ năng nghề. Từ đó, nhu cầu bảo hộ gia tăng.

Mục đích của luận án là cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả BHCD Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm nhận diện và làm rõ vấn đề lý luận, cơ sở pháp lý, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành, đồng thời phân tích thành tựu, hạn chế và nguyên nhân. Luận án tập trung nghiên cứu các học thuyết, lý luận cơ bản và pháp luật về BHCD dưới góc độ Luật Hiến pháp và Luật hành chính, với phạm vi thời gian từ năm 1992 đến nay và không gian tại các nước/vùng lãnh thổ có nhiều công dân Việt Nam làm việc và ngoài vùng tài phán của Việt Nam.

Về mặt lý luận, luận án phân tích và luận giải đầy đủ, khoa học về nội dung BHCD Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ, làm rõ cơ sở pháp luật và thực tiễn thi hành thông qua các biện pháp BHCD. Về mặt thực tiễn, đây là công trình chuyên khảo cung cấp thông tin tham khảo cho các cơ quan xây dựng pháp luật, quản lý nhà nước, cùng các Viện nghiên cứu, trường đại học trong việc tổng kết, đánh giá, đề ra giải pháp và giảng dạy.

Kết cấu luận án gồm phần mở đầu, bốn chương, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo. Các chương đi sâu vào tổng quan tình hình nghiên cứu, các vấn đề lý luận về BHCD, thực trạng bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, và đề xuất quan điểm, giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này. Luận án khẳng định rằng BHCD Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, được Đảng và Nhà nước quan tâm. Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong việc bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, hỗ trợ trong các tình huống khủng hoảng, công tác này vẫn còn tồn tại hạn chế và bất cập. Do đó, luận án đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ về hoàn thiện pháp luật, tăng cường năng lực cơ quan có thẩm quyền, và nâng cao năng lực tự bảo vệ của người lao động để tối ưu hóa hiệu quả BHCD trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.

Mục lục chi tiết:

• LỜI NÓI ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
  • 5. Những đóng góp mới và ý nghĩa của luận án
  • 6. Kết cấu của luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN VÀ CÁC CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐẶT RA

  • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
    • 1.1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu những vấn đề lý luận về bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
    • 1.1.2. Tình hình nghiên cứu về thực trạng bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
    • 1.1.3. Tình hình nghiên cứu về định hướng, các giải pháp bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
  • 1.2. Những vấn đề đã nghiên cứu liên quan đến luận án và những vấn đề đặt ra đối với luận án
    • 1.2.1. Những vấn đề đã được nghiên cứu liên quan đến luận án
    • 1.2.2. Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
  • 1.3. Câu hỏi nghiên cứu, giả thiết nghiên cứu

• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

• Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO HỘ CÔNG DÂN VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI THEO CÁC ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VỀ HỢP TÁC LAO ĐỘNG

  • 1.1. Khái niệm, đặc điểm và nhu cầu bảo hộ công dân đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động
    • 1.1.1 Khái niệm BHCD đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ
    • 1.1.2. Đặc điểm BHCD đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLÐ
    • 1.1.3. Nhu cầu BHCD Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯTQVHTLĐ
  • 1.2. Điều kiện và các biện pháp BHCD đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯTQVHTLĐ
    • 1.2.1. Điều kiện BHCD đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯTQVHTLĐ
    • 1.2.2. Các biện pháp BHCD đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯTQVHTLÐ
  • 1.3. Nội dung BHCD đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯTQVHTLĐ
    • 1.3.1. Bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân đi làm việc ở nước ngoài theo ĐƯTQVHTLĐ
    • 1.3.2. Hỗ trợ công dân đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯTQVHTLĐ trong tình trạng khó khăn
    • 1.3.3. Hỗ trợ công dân đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯTQVHTLĐ trong tình trạng khủng hoảng
  • 1.4. Cơ sở pháp lý và cơ quan có thẩm quyền BHCD đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯTQVHTLÐ
    • 1.4.1. Cơ sở pháp lý BHCD đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ
    • 1.4.2. Cơ quan có thẩm quyền bảo hộ công dân đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động.

• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

• Chương 3: THỰC TRẠNG BẢO HỘ CÔNG DÂN VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI THEO CÁC ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VỀ HỢP TÁC LAO ĐỘNG

  • 3.1. Thực tiễn đưa công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ và nhu cầu bảo hộ
    • 3.1.1. Thực tiễn công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo ĐƯQTVHTLĐ
    • 3.1.2. Nhu cầu BHCD Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ
      • 3.1.2.1. Nhu cầu bảo hộ thường xuyên đối với công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ
      • 3.1.2.2. Nhu cầu được hỗ trợ khi công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài rơi vào tình trạng khó khăn, khủng hoảng
  • 3.2. Thực trạng pháp luật về BHCD Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ
    • 3.2.1. Thực trạng quy định pháp luật quốc tế về BHCD đi làm việc ở nước ngoài
    • 3.2.2. Thực trạng quy định pháp luật Việt Nam BHCD Việt Nam ở nước ngoài theo các hiệp định hợp tác về lao động
  • 3.3. Thực tiễn bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động
    • 3.3.1. Thực tiễn bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLÐ
      • 3.3.1.1. Cấp phát giấy tờ hành chính, tập huấn và các biện pháp hỗ trợ thường xuyên cho công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLÐ
      • 3.3.1.2. Bảo hộ người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ khi bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị xét xử, phạt tù hay bị hạn chế quyền tự do thân thể dưới bất kỳ hình thức nào
      • 3.3.1.3. Bảo hộ người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ khi bị nước ngoài trục xuất
    • 3.3.2. Thực tiễn hỗ trợ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ trong tình trạng khủng hoảng
      • 3.3.2.1. Thực tiễn hỗ trợ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ trong xung đột vũ trang
      • 3.3.2.2. Thực tiễn hỗ trợ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐƯQTVHTLĐ trong thiên tai, dịch bệnh
    • 3.3.3. Thực tiễn sự phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
      • 3.3.3.1. Thực tiễn phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền bảo hộ trong nước
      • 3.3.3.2. Thực tiễn phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền bảo hộ ngoài nước
      • 3.3.3.3. Thực tiễn phối hợp giữa các cơ quan chức năng thực hiện công tác BHCD Việt Nam với quan chức năng nước sở tại
  • 3.4. Đánh giá chung
    • 3.4.1. Kết quả đạt được
    • 3.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân

• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

• Chương 4: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ BẢO HỘ CÔNG DÂN VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI THEO CÁC ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VỀ HỢP TÁC LAO ĐỘNG

  • 4.1. Quan điểm nâng cao hiệu quả bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động
    • 4.1.1. Bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài trên cơ sở bảo đảm hài hoà mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền trong bối cảnh hợp tác và hội nhập quốc tế
    • 4.1.2. Bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động đáp ứng yêu cầu triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013 về tăng cường bảo vệ quyền và tự do cơ bản của con người, bảo đảm quyền công dân.
    • 4.1.3. Bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động phải phù hợp thông lệ quốc tế và điều kiện cụ thể của Việt Nam
  • 4.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động
    • 4.2.1. Hoàn thiện các quy định của pháp luật Việt Nam về bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
      • 4.2.1.1. Cần rà soát lại hệ thống các văn bản, quy phạm pháp luật liên quan đến di cư
      • 4.2.1.2. Nghiên cứu sửa đổi Luật Quốc tịch
      • 4.2.1.3. Nghiên cứu hoàn thiện các quy định của Luật về các cơ quan đại diện
      • 4.2.1.4. Ban hành bổ sung các văn bản pháp luật, hướng dẫn, hình thành Bộ quy trình hướng dẫn công tác bảo hộ công dân của cơ quan đại diện trong tình huống khủng hoảng.
    • 4.2.2. Tích cực tham gia xây dựng Hiệp định xuất khẩu lao động với thị trường lao động liên quan
    • 4.2.3. Tăng cường năng lực của các cơ quan có thẩm quyền bảo hộ công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các điều ước quốc tế về hợp tác lao động
      • 4.2.3.1. Đối với hệ thống các cơ quan có thẩm quyền bảo hộ
      • 4.2.3.2. Xây dựng cơ sở dữ liệu về lao động đi cư, triển khai hoạt động đăng ký công dân Việt Nam ở nước ngoài
      • 4.2.3.3. Tăng cường cơ chế phối hợp với quốc gia tiếp nhận về việc BHCD Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các ĐUQTVHTLÐ
      • 4.2.3.4. Các giải pháp khác

• KẾT LUẬN