CƠ ĐỘNG XÃ HỘI TRONG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ NHÀ NƯỚC CỦA NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO (Nghiên cứu trường hợp tại Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào)
XÃ HỘI HỌC (Mã số: 9 31 30 01)
Luận án tiến sĩ "Cơ động xã hội trong đội ngũ cán bộ Nhà nước của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào" được hoàn thành tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Đây là nghiên cứu đầu tiên tiếp cận từ góc độ xã hội học về cơ động xã hội của đội ngũ cán bộ Nhà nước Lào, tập trung vào các cựu học viên của Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào. Công trình này cũng đánh dấu lần đầu tiên vận dụng lý thuyết phân tầng xã hội hợp thức và không hợp thức, cùng lý thuyết về cơ động xã hội, nhằm tạo lập cơ sở khoa học cho chính sách phát triển nguồn nhân lực của Nhà nước Lào.
Mục tiêu chính của luận án là cung cấp luận chứng khoa học để hỗ trợ việc hình thành và xây dựng các chủ trương, chính sách về cán bộ của Đảng và Nhà nước Lào, đồng thời đưa ra dự báo về xu hướng biến đổi và các kiến nghị liên quan. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm việc làm rõ cơ sở lý luận, các khái niệm về cơ động xã hội, cán bộ nhà nước và các loại hình cơ động xã hội trong đội ngũ cán bộ Lào. Luận án cũng phân tích thực trạng cơ động xã hội thông qua các số liệu hiện có và kết quả khảo sát thực tế trên phạm vi cả trung ương và địa phương, từ đó tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng.
Về phương pháp luận, luận án sử dụng các lý thuyết xã hội học tiên tiến như lý thuyết cấu trúc-chức năng và lý thuyết phân tầng xã hội hợp thức và không hợp thức, trong đó có lý thuyết phân tầng xã hội của GS,TS. Nguyễn Đình Tấn. Phương pháp nghiên cứu tài liệu được triển khai để phân tích các văn bản pháp quy, công trình khoa học, báo cáo, và bài viết. Nghiên cứu được thực hiện tại các cơ quan có cựu học viên của Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào, với thời gian khảo sát thực tế từ năm 2012 đến nay, cụ thể là vào tháng 9 năm 2019.
Mẫu khảo sát bao gồm 813 cán bộ (78,2% nam, 21,8% nữ), với 23,3% công tác ở trung ương và 76,7% ở các tỉnh. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, phần lớn cán bộ học lớp bồi dưỡng lý luận 5 tháng có tỷ lệ cơ động lên cao nhất (40,5%), trong khi lớp cử nhân có tỷ lệ cơ động xuống cao nhất (46,2%). Về dịch chuyển lĩnh vực công tác, 59,1% cán bộ chuyển sang cơ quan Nhà nước và 36,8% sang cơ quan Đảng. Ngoài ra, nghiên cứu còn nhấn mạnh rằng nguồn gốc xuất thân, dân tộc và nghề nghiệp của bố mẹ có ảnh hưởng đáng kể đến sự cơ động xã hội của cán bộ. Dựa trên các phát hiện, luận án đề xuất các khuyến nghị nhằm điều chỉnh luồng cơ động xã hội, phát triển nguồn nhân lực, bao gồm việc tăng cường chính sách thu hút cán bộ giỏi và nâng cao thu nhập cho cán bộ Nhà nước.