Tên luận án:
CÁC BIỆN PHÁP HÌNH SỰ PHI HÌNH PHẠT DƯỚI GÓC ĐỘ SO SÁNH LUẬT
Ngành:
Luật Hình sự và Tố tụng hình sự
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Các biện pháp hình sự phi hình phạt dưới góc độ so sánh luật" của Đỗ Thị Ánh Hồng là một nghiên cứu chuyên sâu và toàn diện đầu tiên tại Việt Nam về các biện pháp hình sự phi hình phạt (BPHS phi HP) dưới góc độ so sánh luật. Đề tài được lựa chọn vì tính cấp thiết về mặt lý luận (chưa có công trình nghiên cứu hệ thống), thực tiễn (khắc phục hạn chế trong luật hình sự Việt Nam) và phù hợp với chủ trương cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Mục đích chính của luận án là hoàn thiện lý luận về BPHS phi HP và các quy định liên quan trong luật hình sự Việt Nam. Để đạt được mục đích này, nghiên cứu thực hiện các nhiệm vụ: so sánh các quan điểm về BPHS phi HP trên thế giới và tại Việt Nam để làm sáng tỏ các vấn đề lý luận; phân tích, đánh giá các quy định hiện hành về BPHS phi HP trong luật hình sự của Đức, Nga, Hoa Kỳ, Thái Lan và Việt Nam, chỉ ra điểm tương đồng, khác biệt và nguyên nhân; đồng thời, đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định về BPHS phi HP trong luật hình sự Việt Nam.
Phạm vi nghiên cứu của luận án tập trung vào các quan điểm lý luận và các quy định pháp luật hiện hành về BPHS phi HP tại năm quốc gia (Đức, Nga, Hoa Kỳ, Thái Lan và Việt Nam) dưới góc độ luật hình sự so sánh, không đi sâu vào luật tố tụng hình sự hay thực tiễn áp dụng. Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, cùng các phương pháp cụ thể như so sánh luật học, phân tích, tổng hợp, logic, hệ thống và lịch sử.
Kết quả nghiên cứu đã khái quát được tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế về BPHS phi HP, đồng thời mở rộng phạm vi nghiên cứu để đề xuất các giải pháp cụ thể. Luận án đã xây dựng và hoàn thiện hệ thống lý luận về BPHS phi HP, bao gồm khái niệm, đặc điểm, phân loại, chủ thể, đối tượng, điều kiện áp dụng, nội dung, ý nghĩa, phân biệt với hình phạt, cơ sở quy định và các yếu tố tác động. Đặc biệt, luận án đã phân tích, so sánh quy định về BPHS phi HP của năm quốc gia, đánh giá những điểm tương đồng, khác biệt, ưu điểm và hạn chế, từ đó đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm hoàn thiện định nghĩa pháp lý, hệ thống, chủ thể, đối tượng, điều kiện áp dụng và nội dung của BPHS phi HP trong luật hình sự Việt Nam.
Luận án có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, là tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập trong ngành luật hình sự, đồng thời cung cấp cơ sở quan trọng cho các nhà lập pháp trong quá trình sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật về BPHS phi HP tại Việt Nam, góp phần áp dụng pháp luật một cách đúng đắn và hiệu quả.
Mục lục chi tiết:
- PHẦN MỞ ĐẦU
- 1. Lý do lựa chọn đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp luận, cách tiếp cận và các phương pháp nghiên cứu
- 5. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu
- 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài luận án
- 7. Cấu trúc của luận án
- PHẦN TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
- 1. Tình hình nghiên cứu đề tài
- 1.1. Các công trình nghiên cứu khoa học trong nước
- 1.2. Các công trình nghiên cứu khoa học ngoài nước
- 2. Đánh giá tình hình nghiên cứu đề tài và những vấn đề luận án kế thừa, bổ sung và phát triển
- 2.1. Đánh giá tình hình nghiên cứu đề tài và những vấn đề luận án kế thừa
- 2.2. Những vấn đề luận án tiếp tục bổ sung, phát triển
- Kết luận phần Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
- PHẦN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÁC BIỆN PHÁP HÌNH SỰ PHI HÌNH PHẠT
- 1.1. Khái niệm biện pháp hình sự và biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.1.1. Khái niệm biện pháp hình sự
- 1.1.2. Khái niệm biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.2. Hệ thống các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.2.1. Khái niệm hệ thống các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.2.2. Yêu cầu và nguyên tắc xây dựng hệ thống các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.2.3. So sánh quan điểm về phân loại các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.3. So sánh quan điểm về các thành tố cơ bản của các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.3.1. So sánh quan điểm về chủ thể áp dụng các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.3.2. So sánh quan điểm về đối tượng bị áp dụng các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.3.3. So sánh quan điểm về điều kiện áp dụng và nội dung của các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.4. Ý nghĩa của các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 1.5. Phân biệt các biện pháp hình sự phi hình phạt với hình phạt
- 1.6. Cơ sở của việc quy định các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự
- 1.7. Các yếu tố tác động, chi phối việc xây dựng quy định về các biện pháp hình sự phi hình phạt
- Kết luận Chương 1
- CHƯƠNG 2. CÁC BIỆN PHÁP HÌNH SỰ PHI HÌNH PHẠT TRONG LUẬT HÌNH SỰ MỘT SỐ QUỐC GIA
- 2.1. Các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự Đức
- 2.2. Các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự Nga
- 2.3. Các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự Hoa Kỳ
- 2.4. Các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự Thái Lan
- 2.5. Các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự Việt Nam
- Kết luận Chương 2
- CHƯƠNG 3. SO SÁNH CÁC BIỆN PHÁP HÌNH SỰ PHI HÌNH PHẠT TRONG LUẬT HÌNH SỰ MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ NHỮNG ĐỀ XUẤT HOÀN THIỆN LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
- 3.1. So sánh các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự một số quốc gia
- 3.1.1. Định nghĩa pháp lý về biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.1.2. Về hệ thống các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.1.3. Về chủ thể áp dụng các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.1.4. Về đối tượng bị áp dụng các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.1.5. Về điều kiện áp dụng và nội dung của các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.2. Những đề xuất hoàn thiện quy định về các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự Việt Nam
- 3.2.1. Những nguyên tắc định hướng việc đề xuất hoàn thiện quy định về các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự Việt Nam
- 3.2.2. Những đề xuất cụ thể hoàn thiện quy định về các biện pháp hình sự phi hình phạt trong luật hình sự Việt Nam
- 3.2.2.1. Đề xuất bổ sung định nghĩa pháp lý về biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.2.2.2. Đề xuất hoàn thiện quy định về hệ thống các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.2.2.3. Đề xuất hoàn thiện quy định về chủ thể áp dụng các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.2.2.4. Đề xuất hoàn thiện quy định về đối tượng bị áp dụng các biện pháp hình sự phi hình phạt
- 3.2.2.5. Đề xuất hoàn thiện quy định về điều kiện áp dụng và nội dung của các biện pháp hình sự phi hình phạt
- Kết luận Chương 3
- PHẦN KẾT LUẬN
- PHỤ LỤC I
- DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA NGHIÊN CỨU SINH LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN