“TỰ NHIÊN” VÀ “NỮ GIỚI” TRONG VĂN XUÔI NỮ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI NHÌN TỪ NỮ QUYỀN LUẬN SINH THÁI
Văn học Việt Nam
Luận án "Tự nhiên" và "nữ giới" trong văn xuôi nữ Việt Nam đương đại nhìn từ nữ quyền luận sinh thái" là một nghiên cứu quan trọng nhằm khám phá đặc trưng và sự tương đồng giữa hình tượng "nữ giới" và "tự nhiên" trong văn xuôi nữ Việt Nam đương đại, dưới lăng kính lý thuyết nữ quyền sinh thái. Đề tài này góp phần lấp đầy khoảng trống trong phê bình nữ quyền sinh thái ở Việt Nam, đồng thời thúc đẩy nhận thức về mối quan hệ nội tại giữa nguy cơ sinh thái và sự phân biệt giới.
Mục đích nghiên cứu là ứng dụng lý thuyết nữ quyền - sinh thái để soi chiếu các sáng tác của nhà văn nữ Việt Nam đương đại, từ đó khẳng định vai trò, vị trí của "tự nhiên" và "nữ giới" qua ý thức nghệ thuật và góc nhìn của chủ thể nữ. Luận án cũng tìm hiểu phong cách hòa phối và kiến tạo diễn ngôn của các nhà văn nữ nhằm nâng cao nhận thức về giới và cảnh tỉnh cách hành xử của con người với môi trường sinh thái và nữ giới. Đối tượng nghiên cứu tập trung vào các sáng tác văn xuôi nữ Việt Nam đương đại từ những năm 80 của thế kỷ XX, chủ yếu là truyện ngắn và tiểu thuyết, thông qua các phương diện biểu hiện của nữ quyền sinh thái.
Công trình này khẳng định sự xuất hiện của phê bình nữ quyền sinh thái ở Việt Nam là một bước tiệm cận với xu thế toàn cầu, làm phong phú lý luận phê bình văn học và thúc đẩy tư duy về bảo vệ môi trường, bình đẳng giới. Luận án chỉ ra rằng ý thức nữ quyền sinh thái trong văn học Việt Nam không chỉ là sự du nhập lý thuyết phương Tây mà còn có nguồn gốc sâu sắc từ văn hóa thờ Mẫu và lối sống tôn sùng tự nhiên truyền thống. Các nhà văn nữ đương đại đã xây dựng một diễn ngôn hòa quyện giữa vấn đề phụ nữ và môi trường sinh thái, sử dụng các phương thức trần thuật đặc trưng như tự thuật "kiểu nữ giới" và hòa phối diễn ngôn để truyền tải cảm quan nữ quyền sinh thái, tạo sinh ký hiệu quyển và biểu tượng về "giới thứ hai" (nữ giới và tự nhiên) như nạn nhân của nam quyền và đô thị hóa, đồng thời thể hiện bản lĩnh và sức đề kháng của họ. Nghiên cứu cũng mở ra các hướng khám phá liên ngành trong tương lai.