Luận án Hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng

Tên luận án:

Hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng

Ngành:

Quản trị kinh doanh

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ kinh tế này tập trung vào việc "Hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng", xuất phát từ nhận thức về tầm quan trọng của việc cải thiện môi trường kinh doanh (MTKD) đối với sự phát triển kinh tế của Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng. Bối cảnh nghiên cứu nhấn mạnh những thành tựu to lớn của Việt Nam sau 35 năm đổi mới và mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045, trong đó việc tạo lập MTKD minh bạch, thuận lợi là yếu tố then chốt. Hải Phòng, với vị thế là thành phố cảng và đầu mối giao thông quan trọng, đã có nhiều nỗ lực và đạt kết quả tích cực trong việc cải thiện MTKD, thể hiện qua sự gia tăng liên tục của các chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

Mục tiêu tổng quát của luận án là luận giải và làm rõ nội hàm MTKD cấp tỉnh, xác định các yếu tố cấu thành, nhận diện thuận lợi, khó khăn, từ đó đề xuất giải pháp nhằm cải thiện MTKD cho doanh nghiệp (DN) trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Các mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận về MTKD cấp tỉnh, đánh giá thực trạng MTKD tại Hải Phòng, và đề xuất các giải pháp, kiến nghị cụ thể.

Về đóng góp lý luận, luận án đã hoàn thiện nội hàm MTKD cấp tỉnh, bao gồm các yếu tố chính trị-pháp luật, kinh tế, văn hóa-xã hội, cơ sở hạ tầng-công nghệ, và quốc tế-hội nhập. Về đóng góp thực tiễn, nghiên cứu làm rõ tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến MTKD địa phương, phân tích thực trạng MTKD Hải Phòng theo các môi trường thành phần và chỉ ra những yếu tố cần hoàn thiện. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp phân tích số liệu thứ cấp giai đoạn 2016-2022 và số liệu sơ cấp từ khảo sát 138 DN năm 2023, với các công cụ thống kê mô tả, hồi quy và kiểm định Cronbach's Alpha.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra những thành công của Hải Phòng trong việc cải thiện MTKD nhưng cũng đồng thời chỉ rõ các tồn tại và nguyên nhân, đặc biệt là trong hệ thống pháp luật, môi trường kinh tế, văn hóa-xã hội, cơ sở hạ tầng-công nghệ và hội nhập quốc tế. Từ đó, luận án đề xuất 06 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện MTKD cho DN trên địa bàn Hải Phòng đến năm 2030, bao gồm: hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế chính sách; hỗ trợ doanh nghiệp về nguồn lực và thị trường; đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật; đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng KHCN; tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; và tăng cường các chính sách hội nhập và liên kết.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH VÀ ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
  • 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về môi trường kinh doanh
    • 1.1.1. Các nghiên cứu về các yếu tố của MTKD
    • 1.1.2. Các nghiên cứu về MTKD của các tổ chức xếp hạng quốc tế
    • 1.1.3. Nghiên cứu thực tiễn về MTKD tại Việt Nam
    • 1.1.4. Khoảng trống rút ra từ các nghiên cứu
  • 1.2. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
    • 1.2.1. Mô hình nghiên cứu
    • 1.2.2. Giả thuyết nghiên cứu
  • Kết luận chương 1
• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
  • 2.1. Cơ sở lý luận về môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
    • 2.1.1. Khái niệm, đặc điểm môi trường kinh doanh, môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
      • 2.1.1.1. Khái niệm, đặc điểm môi trường kinh doanh
      • 2.1.1.2. Khái niệm, đặc điểm môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
    • 2.1.2. Vai trò của môi trường kinh doanh đối với sự phát triển của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
      • 2.1.2.1. Thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp mới
      • 2.1.2.2. Tạo sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp trên thị trường
      • 2.1.2.3. Thu hút đầu tư
      • 2.1.2.4. Tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của DN
    • 2.1.3. Các mô hình lý thuyết nghiên cứu về môi trường kinh doanh
      • 2.1.3.1. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI
      • 2.1.3.2. Nghiên cứu GEM
      • 2.1.3.3. Mô hình chẩn đoán tăng trưởng HRV của Ricardo Hausmann, Dani Rodrik và Andres Velasco (2005)
      • 2.1.3.4. Mô hình PEST
      • 2.1.3.5. Mô hình kim cương của Michael Porter
      • 2.1.3.6. Lựa chọn mô hình lý thuyết nghiên cứu của luận án
  • 2.2. Các yếu tố cấu thành môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
    • 2.2.1. Yếu tố chính trị, pháp luật
    • 2.2.2. Yếu tố kinh tế
    • 2.2.3. Yếu tố văn hóa xã hội
    • 2.2.4. Yếu tố tự nhiên, cơ sở hạ tầng, công nghệ
    • 2.2.5. Yếu tố quốc tế và hội nhập
  • 2.3. Kinh nghiệm hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn một số tỉnh/thành phố và bài học cho thành phố Hải Phòng
    • 2.3.1. Kinh nghiệm hoàn thiện MTKD của thành phố Đà Nẵng
    • 2.3.2. Kinh nghiệm hoàn thiện MTKD của tỉnh Quảng Ninh
    • 2.3.3. Bài học kinh nghiệm cho thành phố Hải Phòng
  • Kết luận chương 2
• CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
  • 3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và đặc điểm doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng
    • 3.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng
    • 3.1.2. Đặc điểm doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng
  • 3.2. Thực trạng môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng
    • 3.2.1. Môi trường chính trị pháp luật
    • 3.2.2. Môi trường kinh tế
    • 3.2.3. Môi trường văn hóa xã hội
    • 3.2.4. Môi trường cơ sở hạ tầng, công nghệ
    • 3.2.5. Môi trường quốc tế và hội nhập
  • 3.3. Phân tích thực trạng các yếu tố của môi trường kinh doanh qua số liệu điều tra các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng
    • 3.3.1. Thống kê mô tả về các doanh nghiệp khảo sát
    • 3.3.2. Thống kê mô tả về điểm trung bình của các nhóm yếu tố của môi trường kinh doanh
    • 3.3.3. Kiểm định sự tin cậy thang đo
    • 3.3.4. Phân tích nhân tố
    • 3.3.5. Phân tích tương quan
    • 3.3.6. Phân tích sự khác biệt giữa các nhóm doanh nghiệp về sự hài lòng
  • 3.4. Đánh giá chung về môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng
    • 3.4.1. Những thành công trong hoàn thiện môi trường kinh doanh của thành phố Hải Phòng
    • 3.4.2. Những tồn tại trong hoàn thiện môi trường kinh doanh của thành phố Hải Phòng
  • Kết luận chương 3
• CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
  • 4.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hải Phòng đến năm 2030
    • 4.1.1. Bối cảnh phát triển kinh tế quốc tế, trong nước, cơ hội, thách thức phát triển kinh tế xã hội thành phố Hải Phòng
      • 4.1.1.1. Bối cảnh phát triển kinh tế quốc tế và trong nước
      • 4.1.1.2. Cơ hội, thách thức đối với phát triển kinh tế thành phố Hải Phòng
    • 4.1.2. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng đến năm 2030
      • 4.1.2.1. Quan điểm và mục tiêu của Đảng về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng
      • 4.1.2.2. Định hướng phát triển kinh tế- xã hội của thành phố Hải Phòng đến năm 2030
  • 4.2. Quan điểm, định hướng về hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng đến năm 2030
    • 4.2.1. Quan điểm về hoàn thiện môi trường kinh doanh
    • 4.2.2. Định hướng nhiệm vụ hoàn thiện môi trường kinh doanh
    • 4.2.3. Những căn cứ đề ra giải pháp hoàn thiện môi trường kinh doanh từ khuyến nghị của doanh nghiệp
  • 4.3. Giải pháp hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng đến năm 2030
    • 4.3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế chính sách cho doanh nghiệp
    • 4.3.2. Hỗ trợ doanh nghiệp đầy đủ, kịp thời về nguồn lực và thị trường
    • 4.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại trong hoàn thiện môi trường kinh doanh của thành phố Hải Phòng
      • a. Nguyên nhân khách quan
      • b. Nguyên nhân chủ quan
    • 4.3.3. Đầu tư phát triển và sử dụng có hiệu quả cơ sở hạ tầng kỹ thuật
    • 4.3.4. Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng có hiệu quả các thành tựu KHCN tại địa phương
    • 4.3.5. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
    • 4.3.6. Tăng cường các chính sách hội nhập và liên kết
  • 4.4. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng
    • 4.4.1. Kiến nghị với các cơ quan quản lý lý nhà nước ở Trung Ương
    • 4.4.2. Kiến nghị với các cấp chính quyền thành phố Hải Phòng
    • 4.4.3. Kiến nghị với VCCI Hải Phòng và Hiệp hội Doanh nghiệp của thành phố Hải Phòng
  • Kết luận chương 4
• KẾT LUẬN