Luận án Bảo đảm thực hiện nguyên tắc suy đoán vô tội trong pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

BẢO ĐẢM THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC SUY ĐOÁN VÔ TỘI TRONG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự (Mã số: 9.38.01.04)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án “BẢO ĐẢM THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC SUY ĐOÁN VÔ TỘI TRONG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN NAY” của Nguyễn Văn Hạnh tập trung nghiên cứu một nguyên tắc cốt lõi trong pháp luật tố tụng hình sự. Nghiên cứu chỉ ra rằng nguyên tắc suy đoán vô tội, có nguồn gốc từ luật La Mã cổ đại và được chính thức ghi nhận trong các văn kiện quốc tế như Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Cộng hòa Pháp năm 1789, là một quyền cơ bản của con người. Tại Việt Nam, nguyên tắc này đã được ghi nhận gián tiếp trong Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) năm 1988, Hiến pháp năm 1992, và được thể chế hóa đầy đủ trong Hiến pháp năm 2013 cùng BLTTHS năm 2015.

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận, pháp luật và thực tiễn liên quan đến việc bảo đảm thực hiện nguyên tắc suy đoán vô tội trong tố tụng hình sự Việt Nam, từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng nguyên tắc này. Luận án đã xây dựng hệ thống lý luận về khái niệm, đặc điểm, nội dung, phạm vi, tầm quan trọng và các biện pháp bảo đảm thực hiện nguyên tắc. Đồng thời, nghiên cứu đánh giá thực trạng quy định và thực tiễn áp dụng nguyên tắc này từ khi BLTTHS năm 2015 có hiệu lực đến hết năm 2020, so sánh với các giai đoạn trước để chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân.

Dựa trên phân tích, luận án đã đề xuất các quan điểm định hướng và hệ thống giải pháp toàn diện. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện mô hình tố tụng hình sự theo hướng tăng cường tranh tụng, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan (như Điều 13 BLTTHS 2015, nguyên tắc pháp chế, nguyên tắc xác định sự thật vụ án, nguyên tắc tranh tụng trong xét xử, các quy định về chứng cứ), cùng với các giải pháp phi pháp luật như quán triệt nhận thức thống nhất, tăng cường kiểm tra giám sát, nâng cao năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức của người tiến hành tố tụng. Luận án khẳng định vai trò nền tảng của nguyên tắc suy đoán vô tội trong việc bảo vệ quyền con người, đảm bảo công lý và xây dựng nền tư pháp văn minh.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu.

• Chương 2: Những vấn đề lý luận và pháp luật về bảo đảm thực hiện nguyên tắc suy đoán vô tội trong TTHS.

• Chương 3: Thực trạng quy định của pháp luật và thực tiễn bảo đảm thực hiện nguyên tắc suy đoán vô tội trong pháp luật TTHS ở Việt Nam hiện nay.

• Chương 4: Định hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả bảo đảm thực hiện nguyên tắc suy đoán vô tội trong TTHS ở Việt Nam.