Nghiên cứu sự tăng trưởng thể chất, phát triển nhận thức và mối liên quan giữa tăng trưởng thể chất với sự phát triển nhận thức của trẻ sinh non và trẻ SGA trong 10 năm đầu đời tại Thái Nguyên.
Y sinh học
Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá sự tăng trưởng thể chất và phát triển nhận thức, cùng mối liên hệ giữa chúng, ở trẻ sinh non (tuổi thai dưới 37 tuần) và trẻ nhẹ cân so với tuổi thai (SGA) từ khi sinh đến 10 tuổi tại Thái Nguyên. Bối cảnh nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sinh non và SGA đang gia tăng, gây ra những hậu quả lâu dài về sức khỏe và phát triển trong suốt thời kỳ ấu thơ và cuộc sống sau này, đặc biệt ở các nước thu nhập thấp và trung bình nơi dữ liệu còn hạn chế.
Đề tài được thiết kế theo chiều dọc, trải dài từ giai đoạn tiền mang thai đến đầu tuổi thiếu niên, là công trình đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu mô hình tăng trưởng và phát triển của trẻ sinh non và SGA trong suốt thời kỳ ấu thơ và học đường. Nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan giữa tăng trưởng thể chất và phát triển nhận thức ở nhóm trẻ này, cung cấp thông tin giá trị cho việc theo dõi, chăm sóc sức khỏe trẻ em Việt Nam.
Kết quả cho thấy trẻ sinh non có sự chậm tăng trưởng thể chất trong 3 tháng đầu đời nhưng sau đó phát triển nhanh và bắt kịp trẻ sinh đủ tháng (AGA). Ngược lại, trẻ SGA luôn có mức tăng trưởng thể chất chậm hơn trẻ AGA ở mọi thời điểm, với chỉ số cân nặng, chiều cao và chu vi vòng đầu thấp hơn. Tỷ lệ suy dinh dưỡng cao nhất được ghi nhận ở nhóm SGA.
Về phát triển nhận thức, trong 2 năm đầu đời không có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm. Tuy nhiên, khi trẻ lớn hơn (6 và 10 tuổi), trẻ SGA có điểm phát triển thấp nhất ở hầu hết các lĩnh vực (PRI, PSI, FSIQ, VCI), và trẻ sinh non cũng có điểm thấp hơn trẻ AGA ở một số lĩnh vực. Tình trạng sinh non và SGA, cùng với các yếu tố tăng trưởng thể chất sau sinh như thấp còi, nhẹ cân, và chu vi vòng đầu thấp, đều có liên quan rõ rệt đến kết quả phát triển nhận thức kém hơn ở trẻ lúc 6 và 10 tuổi.
Nghiên cứu khuyến nghị tăng cường giám sát thai nghén để giảm tỷ lệ sinh non và SGA, triển khai chương trình giáo dục và hỗ trợ đặc biệt cho trẻ sinh non/SGA và gia đình, đào tạo nhân viên y tế và giáo viên về cách nhận diện và hỗ trợ trẻ sinh non và SGA, đồng thời cần có những nghiên cứu quy mô lớn hơn để cải thiện sức khỏe và phát triển của trẻ em.