Luận án Xác định các yếu tố trước phẫu thuật dự đoán tái phát sớm trong gan sau cắt gan theo giải phẫu điều trị ung thư biểu mô tế bào gan

Tên luận án:

XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ TRƯỚC PHẪU THUẬT DỰ ĐOÁN TÁI PHÁT SỚM TRONG GAN SAU CẮT GAN THEO GIẢI PHẪU ĐIỀU TRỊ UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN

Ngành:

NGOẠI KHOA

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ y học này tập trung vào việc xác định các yếu tố trước phẫu thuật để dự đoán tái phát sớm trong gan sau cắt gan theo giải phẫu điều trị ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG). UTBMTBG là ung thư gan phổ biến nhất, chiếm khoảng 75–90% các trường hợp ung thư gan và tại Việt Nam, đây là nguyên nhân tử vong hàng đầu. Mặc dù phẫu thuật cắt gan theo giải phẫu là phương pháp điều trị triệt căn có hiệu quả cao với tỉ lệ sống còn sau 5 năm đạt 50-60%, tỉ lệ tái phát sau cắt gan vẫn là vấn đề lớn, dao động từ 50-80% trong 5 năm, trong đó tái phát sớm (trong vòng 2 năm) chiếm phần lớn và có tiên lượng xấu hơn.

Việc dự đoán nguy cơ tái phát sớm trước phẫu thuật có ý nghĩa quyết định trong việc lựa chọn và cá thể hóa chiến lược điều trị. Trong bối cảnh Việt Nam với nguồn lực y tế hạn chế, việc xây dựng mô hình phân tầng nguy cơ tái phát sớm dựa trên các yếu tố lâm sàng và hình ảnh học sẵn có trước phẫu thuật là rất cần thiết. Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp đoàn hệ hồi cứu tại Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, với dữ liệu thu thập từ 01/01/2018 đến 30/6/2022. Mục tiêu chính là xác định tỉ lệ tái phát sớm và xây dựng mô hình phân tầng nguy cơ dựa trên các yếu tố trước phẫu thuật. Đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam xây dựng mô hình này, cung cấp cơ sở khoa học để cá thể hóa điều trị UTBMTBG.

Kết quả nghiên cứu trên 282 bệnh nhân đã phẫu thuật cắt gan theo giải phẫu điều trị triệt căn UTBMTBG cho thấy tỉ lệ tái phát sớm trong gan là 39,4% (111/282 bệnh nhân) trong thời gian dưới 2 năm sau phẫu thuật. Phân tích hồi quy đa biến đã xác định ba yếu tố dự đoán độc lập có ý nghĩa: đa u, kiểu hình LI-RADS M và sự hiện diện của động mạch trong u. Một mô hình dự đoán tái phát sớm đã được xây dựng, cho thấy khả năng phân tầng nguy cơ rõ rệt với tỉ lệ tái phát sớm tăng dần: 21,6% (không có yếu tố nào), 44-46% (một yếu tố), 75-77% (hai yếu tố) và 97% (cả ba yếu tố). Chỉ số Harrell của mô hình đạt 0,742, cho thấy khả năng phân biệt tốt nguy cơ tái phát sớm, dự đoán đúng thứ tự trong 74% trường hợp.

Nghiên cứu kiến nghị khai thác thêm các thông tin từ hình ảnh không xâm lấn trước phẫu thuật, như số lượng u, kiểu hình LI-RADS M và sự hiện diện động mạch trong u, để dự đoán tái phát sớm. Điều này giúp phân tầng nguy cơ và cá thể hóa chiến lược điều trị cũng như kế hoạch theo dõi bệnh nhân hiệu quả hơn mà không đòi hỏi thêm khảo sát nào.