HỌC THUYẾT XÃ HỘI CÔNG GIÁO VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI VÀ BIỂU HIỆN CỦA NÓ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
TÔN GIÁO HỌC (Mã số: 92 29 009)
Luận án "Học thuyết xã hội Công giáo về trách nhiệm xã hội và biểu hiện của nó ở Việt Nam hiện nay" của Phùng Duy Hiển, thuộc ngành Tôn giáo học, tập trung nghiên cứu tư tưởng giáo huấn về trách nhiệm xã hội của Giáo hội Công giáo và những biểu hiện cụ thể của nó trong bối cảnh Việt Nam hiện nay.
Đề tài xuất phát từ nhận định rằng Công giáo là một tôn giáo lớn với hệ thống tổ chức thống nhất và giáo quyền cao. Dù Giáo hội khẳng định không lãnh trách nhiệm về mọi khía cạnh đời sống xã hội mà chỉ lên tiếng trong phạm vi chuyên môn tôn giáo, trên thực tế, Học thuyết xã hội Công giáo luôn cổ vũ tín đồ dấn thân vào các mặt của đời sống xã hội thông qua quy định trách nhiệm xã hội. Học thuyết này là hệ thống quan điểm dựa trên thần học luân lý, bàn về nhiều lĩnh vực như kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, tự do tôn giáo, dân chủ, nhân quyền, hòa bình và môi trường sinh thái. Tư tưởng trách nhiệm xã hội được coi là trung tâm, là "linh đạo" và "kim chỉ nam" cho tín hữu.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và xu hướng "thế tục," tư tưởng trách nhiệm xã hội trong Học thuyết xã hội Công giáo ngày càng trở nên quan trọng. Giáo hội và xã hội đang đẩy mạnh nghiên cứu và phổ biến nội dung này. Tuy nhiên, việc nghiên cứu và phổ biến ở Việt Nam vẫn còn những hạn chế, chưa thực sự hiệu quả, còn nặng về thần học, kinh viện và khó tiếp cận với đa số giáo dân. Điều này dẫn đến nguy cơ người Công giáo bị "xa lạ" với xã hội và làm giảm khả năng phát huy nguồn lực Công giáo vào khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Mục đích của luận án là làm rõ những tư tưởng cơ bản của Học thuyết xã hội Công giáo về trách nhiệm xã hội và các biểu hiện của nó ở Việt Nam. Từ đó, luận án đề xuất các khuyến nghị nhằm phát huy trách nhiệm xã hội của người Công giáo Việt Nam trong quá trình gắn bó, đồng hành cùng dân tộc theo tinh thần Thư chung 1980 của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm làm rõ các vấn đề lý luận về trách nhiệm xã hội trong Học thuyết, thực trạng vai trò của tư tưởng này đối với người Công giáo Việt Nam trên các phương diện kinh tế, chính trị, bác ái xã hội, và đề xuất giải pháp.
Luận án đóng góp mới bằng cách cung cấp một công trình nghiên cứu có hệ thống, toàn diện và cập nhật về tư tưởng giáo huấn trách nhiệm xã hội, làm rõ vai trò của nó đối với đường hướng mục vụ của Giáo hội Công giáo Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lý luận trong việc làm rõ cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của Công giáo Việt Nam và ý nghĩa thực tiễn trong việc cung cấp tài liệu tham khảo cho Giáo hội, xã hội và các cơ quan chức năng để hoạch định chính sách, phát huy nguồn lực Công giáo cho sự phát triển bền vững của đất nước.