QUẢN LÝ DI SẢN VĂN HÓA PHẬT GIÁO Ở TỈNH HÀ TĨNH
Quản lý văn hóa
Luận án "Quản lý Di sản văn hóa Phật giáo ở tỉnh Hà Tĩnh" của Trần Thị Diệu Thúy tập trung nghiên cứu công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Phật giáo tại Hà Tĩnh. Vùng đất này có kho tàng di sản Phật giáo độc đáo nhưng từng chịu nhiều tác động lịch sử, dẫn đến tình trạng hoang phế. Trong những năm gần đây, đạo Phật trở lại mạnh mẽ trong đời sống tinh thần, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý di sản.
Mục tiêu chính của luận án là đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa Phật giáo trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Để đạt được mục tiêu này, luận án nghiên cứu lý luận về di sản và quản lý di sản, mô tả và đánh giá hiện trạng di sản văn hóa Phật giáo cùng vai trò của chúng từ năm 2001 đến 2016, phân tích thực trạng công tác quản lý và đề xuất các giải pháp cụ thể. Đối tượng nghiên cứu là công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Phật giáo, bao gồm các chùa, tháp, thiền viện, tập trung vào các di tích đã được xếp hạng từ năm 2001 đến 2016.
Luận án đã tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận, vận dụng các lý thuyết về vùng văn hóa và mối quan hệ giữa tôn giáo - văn hóa để phân tích đặc thù di sản Phật giáo Hà Tĩnh. Qua khảo sát, luận án chỉ ra rằng di sản văn hóa Phật giáo ở Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn lịch sử, kinh tế, xã hội địa phương, với các ngôi chùa quy mô không lớn nhưng hài hòa cảnh quan, thờ phụng nhân vật có công khai phá. Tuy nhiên, nhiều di sản đang trong tình trạng xuống cấp, hoang phế nghiêm trọng.
Về công tác quản lý, luận án phân tích hệ thống văn bản pháp luật, mô hình quản lý (với ba chủ thể chính: Nhà nước, Giáo hội Phật giáo, cộng đồng), và thực trạng bảo tồn, phát huy giá trị di sản vật thể và phi vật thể. Công tác này còn nhiều hạn chế như thiếu quy hoạch tổng thể, nhân sự chưa chuyên nghiệp, cơ chế phối hợp chưa thống nhất, và việc trùng tu còn tùy tiện. Từ đó, luận án đề xuất các nhóm giải pháp toàn diện về chính sách, nâng cao chất lượng bộ máy quản lý, xã hội hóa, xây dựng quy hoạch tổng thể, tăng cường thanh tra, phát triển du lịch, nghiên cứu khoa học và nâng cao nhận thức cộng đồng, nhằm hoàn thiện mô hình quản lý và nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa Phật giáo ở Hà Tĩnh.