TÁC ĐỘNG CỦA NĂNG LỰC QUẢN TRỊ TRI THỨC VÀ VỐN XÃ HỘI ĐẾN KẾT QUẢ KINH DOANH THÔNG QUA VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA NĂNG LỰC ĐỔI MỚI: TRƯỜNG HỢP CÁC DOANH NGHIỆP TRONG NGÀNH SẢN XUẤT CỬA TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Quản trị kinh doanh (Mã ngành: 9340101)
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu tác động của năng lực quản trị tri thức và vốn xã hội đến kết quả kinh doanh, thông qua vai trò trung gian của năng lực đổi mới, áp dụng cho các doanh nghiệp trong ngành sản xuất Cửa tại Thành phố Hồ Chí Minh. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ những thách thức mà nền kinh tế thế giới và Việt Nam đang đối mặt, bao gồm suy giảm năng suất lao động, yêu cầu tái cấu trúc kinh tế, biến đổi khí hậu, và ảnh hưởng của công nghệ 4.0. Ngành sản xuất Cửa tại TPHCM nói riêng đang đối diện với tình trạng sản xuất manh mún, cạnh tranh thiếu lành mạnh và thiếu các tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng rõ ràng. Tình hình này đòi hỏi các doanh nghiệp phải phát triển năng lực đổi mới để tạo lợi thế cạnh tranh và bền vững.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là khám phá mối quan hệ trực tiếp và gián tiếp của năng lực quản trị tri thức và vốn xã hội tới kết quả kinh doanh, với năng lực đổi mới đóng vai trò trung gian. Nghiên cứu cũng nhằm điều chỉnh, bổ sung thang đo các nhân tố và đề xuất các hàm ý quản trị thiết thực cho các doanh nghiệp trong ngành. Đối tượng khảo sát là các doanh nghiệp sản xuất Cửa tại TPHCM, với dữ liệu được thu thập từ tháng 03/2021 đến 10/2021 và thực hiện từ 11/2021 đến 11/2022, sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng.
Về mặt lý thuyết, nghiên cứu đã xác định và kiểm định 4 thành phần của năng lực quản trị tri thức (tiếp thu, lưu trữ, chia sẻ, bảo hộ tri thức) và 3 thành phần của vốn xã hội (vốn cấu trúc, vốn quan hệ, vốn nhận thức) trong bối cảnh ngành Cửa. Đồng thời, nghiên cứu phát triển thang đo năng lực đổi mới đa hướng (đổi mới quy trình, marketing, sản phẩm, nhận thức) và đề xuất mô hình bậc 2 về các tác động.
Kết quả nghiên cứu cho thấy vốn xã hội và năng lực quản trị tri thức đều có tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh và năng lực đổi mới. Đặc biệt, năng lực đổi mới cũng tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh, đồng thời đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ giữa năng lực quản trị tri thức, vốn xã hội và kết quả kinh doanh. Các phân tích đa nhóm cũng chỉ ra sự khác biệt về mối quan hệ này tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp (tư nhân), quy mô (dưới 30 nhân viên) và thời gian hoạt động (dưới 5 năm).
Từ những kết quả này, luận án đưa ra các hàm ý quản trị quan trọng, khuyến nghị các nhà quản lý trong ngành sản xuất Cửa tại TPHCM cần chú trọng đầu tư vào năng lực quản trị tri thức (công nghệ vật liệu mới, công nghệ 4.0), vốn xã hội (mối quan hệ, mạng lưới khách hàng) và năng lực đổi mới (sản phẩm, quy trình, marketing, nhận thức) để tăng cường lợi thế cạnh tranh và đạt được hiệu quả kinh doanh bền vững. Nghiên cứu cũng gợi ý các hướng tiếp theo để xây dựng mô hình toàn diện hơn.