Luận án Phát triển du lịch cộng đồng vùng Công viên địa chất toàn cầu Non Nước Cao Bằng

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG VÙNG CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU NON NƯỚC CAO BẰNG

Ngành:

Quản lý kinh tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển du lịch cộng đồng vùng Công viên địa chất toàn cầu Non Nước Cao Bằng" được thực hiện trong bối cảnh du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, nhưng Công viên địa chất toàn cầu Non Nước Cao Bằng, dù được UNESCO công nhận, vẫn còn nhiều tiềm năng chưa khai thác hết và tồn tại nhiều hạn chế trong phát triển du lịch cộng đồng (DLCĐ). Các hạn chế này bao gồm số lượng mô hình DLCĐ ít ỏi, sản phẩm du lịch đơn điệu, cơ sở hạ tầng yếu kém, sự tham gia của người dân còn thụ động và công tác quản lý chưa liên kết.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là thúc đẩy phát triển DLCĐ tại vùng CVĐCNN Cao Bằng đến năm 2025, tầm nhìn đến 2030, nhằm biến du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. Để đạt được mục tiêu này, luận án tập trung vào việc hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về DLCĐ, đánh giá thực trạng phát triển, phân tích các nhân tố ảnh hưởng, và đề xuất các giải pháp phù hợp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm địa bàn CVĐCNN Cao Bằng, thu thập dữ liệu từ năm 2016 đến 2022 và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn 2035.

Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách hệ thống hóa lý thuyết DLCĐ, xác định tầm quan trọng và nội dung của phát triển DLCĐ cho các vùng công viên địa chất toàn cầu, đồng thời điều chỉnh các nhân tố ảnh hưởng dựa trên bối cảnh nghiên cứu. Về thực tiễn, nghiên cứu chỉ ra thực trạng và mức độ tác động của các nhân tố đến DLCĐ tại Cao Bằng, từ đó hỗ trợ chính quyền và các bên liên quan xây dựng kế hoạch, triển khai và đánh giá. Luận án cũng đề xuất các giải pháp hài hòa giữa phát triển kinh tế cộng đồng với bảo tồn tài nguyên và môi trường.

Về phương pháp nghiên cứu, luận án sử dụng kết hợp phương pháp định tính (phỏng vấn chuyên gia) để xây dựng thang đo và phương pháp định lượng (kiểm định Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích hồi quy đa biến) để chứng minh mức độ ảnh hưởng của các nhân tố. Kết quả phân tích thực trạng DLCĐ tại vùng CVĐCNN Cao Bằng dựa trên bốn góc độ: cải thiện sinh kế cộng đồng, bảo tồn và phát huy tài nguyên du lịch, bảo vệ môi trường và đáp ứng nhu cầu du khách. Mặc dù lượng khách và doanh thu tăng, tạo việc làm và cải thiện thu nhập, nhưng giá trị kinh tế chưa cao do dịch vụ hạn chế, thời gian lưu trú ngắn và tỷ lệ khách quay lại thấp. Công tác bảo tồn tài nguyên được quan tâm nhưng vẫn còn hiện tượng xói mòn và tu bổ chưa đồng bộ. Môi trường tự nhiên, an ninh an toàn tương đối đảm bảo. Luận án xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển DLCĐ theo thứ tự giảm dần: cơ sở hạ tầng điểm du lịch, sự tham gia của người dân địa phương, sức hấp dẫn điểm đến, khả năng tiếp cận điểm đến và chính sách hỗ trợ từ bên ngoài cộng đồng.

Trên cơ sở đó, luận án đề xuất sáu nhóm giải pháp chính cho giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn 2030, bao gồm: đầu tư cơ sở vật chất hạ tầng, tăng cường sự tham gia của người dân, phát triển đa dạng sản phẩm, tăng cường bảo tồn tài nguyên, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong quảng bá du lịch, cùng các kiến nghị hoàn thiện chính sách hỗ trợ. Luận án cũng chỉ ra hạn chế về mô hình nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
    • 2.1. Mục tiêu chung
    • 2.2. Mục tiêu cụ thể
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Những đóng góp mới của luận án
  • 5. Kết cấu của luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG

  • 1.1. Những nghiên cứu về phát triển DLCĐ
    • 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
    • 1.1.2. Nghiên cứu ở Việt Nam
  • 1.2. Đánh giá chung về kết quả các công trình khoa học đã nghiên cứu
  • 1.3. Xác định khoảng trống nghiên cứu và định hướng nghiên cứu luận án

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG VÙNG CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU

  • 2.1. Cơ sở lý luận về phát triển DLCĐ vùng Công viên địa chất toàn cầu
    • 2.1.1. Cơ sở lý luận về du lịch cộng đồng
      • 2.1.1.1. Du lịch cộng đồng
      • 2.1.1.2. Mục tiêu du lịch cộng đồng
      • 2.1.1.3. Vai trò của du lịch cộng đồng
      • 2.1.1.4. Tiêu chuẩn du lịch cộng đồng
      • 2.1.1.5. Hình thức du lịch cộng đồng nổi bật
    • 2.1.2. Cơ sở lý luận về Công viên địa chất toàn cầu
      • 2.1.2.1. Khái niệm Công viên địa chất toàn cầu
      • 2.1.2.2. Mục tiêu của Công viên địa chất toàn cầu
      • 2.1.2.3. Vai trò của Công viên địa chất toàn cầu
      • 2.1.2.4. Tiêu chuẩn Công viên địa chất toàn cầu
    • 2.1.3. Cơ sở lý luận về phát triển DLCĐ vùng Công viên địa chất toàn cầu
      • 2.1.3.1. Khái niệm về phát triển DLCĐ vùng CVĐC toàn cầu
      • 2.1.3.2. Vai trò của DLCĐ vùng Công viên địa chất toàn cầu
      • 2.1.3.3. Nội dung của phát triển DLCĐ vùng CVĐC toàn cầu
  • 2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển DLCĐ
    • 2.2.1. Sự hấp dẫn của điểm đến du lịch
    • 2.2.2. Khả năng tiếp cận điểm đến
    • 2.2.3. Sự tham gia của người dân địa phương
    • 2.2.4. Cơ sở hạ tầng tại điểm đến du lịch
    • 2.2.5. Chính sách hỗ trợ từ bên ngoài cộng đồng
  • 2.3. Kinh nghiệm thực tiễn về phát triển du lịch cộng đồng
    • 2.3.1. Kinh nghiệm phát triển DLCĐ ở một số quốc gia
    • 2.3.2. Kinh nghiệm phát triển DLCĐ ở một số địa phương trong nước
    • 2.3.3. Bài học kinh nghiệm

• Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Câu hỏi nghiên cứu và phương pháp tiếp cận
    • 3.1.1. Câu hỏi nghiên cứu
    • 3.1.2. Phương pháp tiếp cận
      • 3.1.2.1. Tiếp cận phát triển bền vững
      • 3.1.2.2. Tiếp cận theo các bên liên quan
      • 3.1.2.3. Tiếp cận điển hình
  • 3.2. Khung phân tích và quy trình nghiên cứu
    • 3.2.1. Khung phân tích
    • 3.2.2. Các mô hình lý thuyết nghiên cứu và đề xuất mô hình nghiên cứu
    • 3.2.3. Quy trình nghiên cứu
  • 3.3. Phương pháp nghiên cứu định tính
    • 3.3.1. Mục đích
    • 3.3.2. Phương thức nghiên cứu
    • 3.3.3. Kết quả nghiên cứu định tính về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển DLCĐ vùng CVĐCNN Cao Bằng
      • 3.3.3.1. Sức hấp dẫn của điểm đến
      • 3.3.3.2. Khả năng tiếp cận điểm đến
      • 3.3.3.3. Cơ sở hạ tầng điểm đến du lịch
      • 3.3.3.4. Sự tham gia du lịch cộng đồng của người dân địa phương
      • 3.3.3.5. Chính sách hỗ trợ từ bên ngoài cộng đồng
  • 3.4. Phương pháp nghiên cứu định lượng
    • 3.4.1. Phương pháp thu thập thông tin
      • 3.4.1.1. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
      • 3.4.1.2. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
    • 3.4.2. Phương pháp phân tích thông tin
      • 3.4.2.1. Phương pháp thống kê mô tả
      • 3.4.2.2. Phương pháp so sánh
      • 3.4.2.3. Phương pháp phân tích ma trận SWOT
      • 3.4.2.4. Phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA - Exploratory Factor Analysis)
      • 3.4.2.5. Kiểm định mô hình lý thuyết và giả thuyết nghiên cứu bằng mô hình hồi quy đa biến
  • 3.5. Hệ thống chỉ tiêu phân tích
    • 3.5.1. Các chỉ tiêu phản ánh sự phát triển du lịch cộng đồng
    • 3.5.2. Các chỉ tiêu phản ánh các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển DLCĐ

• Chương 4: THỰC TRẠNG DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI VÙNG CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU NON NƯỚC CAO BẰNG

  • 4.1. Khái quát chung về tỉnh Cao Bằng
    • 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
    • 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
  • 4.2. Tiềm năng phát triển DLCĐ vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
    • 4.2.1. Giới thiệu về vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
    • 4.2.2. Tiềm năng phát triển DLCĐ vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
      • 4.2.2.1. Tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên
      • 4.2.2.2. Tiềm năng về tài nguyên nhân văn
  • 4.3. Thực trạng phát triển DLCĐ vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
    • 4.3.1. Kết quả hoạt động DLCĐ vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
      • 4.3.1.1. Số lượng điểm du lịch cộng đồng
      • 4.3.1.2. Số lượng khách và doanh thu từ du lịch
    • 4.3.2. Phát triển DLCĐ dưới góc độ cải thiện sinh kế cộng đồng
      • 4.3.2.1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động
      • 4.3.2.2. Cải thiện chất lượng đời sống người dân
    • 4.3.3. Phát triển DLCĐ dưới góc độ bảo tồn và phát huy tài nguyên du lịch
      • 4.3.3.1. Công tác bảo tồn và phát huy nguồn tài nguyên du lịch
      • 4.3.3.2. Công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch
    • 4.3.4. Phát triển DLCĐ dưới góc độ bảo vệ môi trường
      • 4.3.4.1. Môi trường tự nhiên
      • 4.3.4.2. Môi trường an ninh an toàn
    • 4.3.5. Phát triển DLCĐ dưới góc độ gia tăng dịch vụ đáp ứng nhu cầu du khách
      • 4.3.5.1. Dịch vụ lưu trú và ăn uống
      • 4.3.5.2. Dịch vụ mua sắm và vui chơi giải trí
  • 4.4. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch cộng đồng vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
    • 4.4.1. Các nhân tố ảnh hưởng phát triển DLCĐ vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
      • 4.4.1.1. Sức hấp dẫn của điểm đến du lịch
      • 4.4.1.2. Khả năng tiếp cận điểm đến
      • 4.4.1.3. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ tại điểm đến du lịch
      • 4.4.1.4. Sự tham gia của người dân địa phương
      • 4.4.1.5. Chính sách hỗ trợ từ bên ngoài cộng đồng
    • 4.4.2. Phân tích sự ảnh hưởng của các nhân tố đến phát triển DLCĐ tại vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
      • 4.4.2.1. Mô tả dữ liệu nghiên cứu
      • 4.4.2.2. Kết quả độ tin cậy thước đo bằng hệ số Cronbach's alpha
      • 4.4.2.3. Kiểm định phân tích nhân tố khám phá EFA
      • 4.4.2.4. Phân tích mô hình hồi qui đa biến.
  • 4.5. Đánh giá chung về phát triển DLCĐ tại vùng CVĐCTCNN Cao Bằng
    • 4.5.1. Những mặt đạt được
    • 4.5.2. Những hạn chế còn tồn tại
    • 4.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế
      • 4.5.3.1. Nguyên nhân khách quan
      • 4.5.3.2. Nguyên nhân chủ quan

• Chương 5: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI VÙNG CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU NON NƯỚC CAO BẰNG

  • 5.1. Bối cảnh quốc tế và trong nước đối với phát triển DLCĐ
  • 5.2. Quan điểm và định hướng phát triển DLCĐ vùng CVĐCTC Non nước Cao Bằng
    • 5.2.1. Quan điểm
    • 5.2.2. Định hướng
    • 5.2.3. Mục tiêu
  • 5.3. Giải pháp đẩy mạnh phát triển DLCĐ vùng CVĐCTC Non nước Cao Bằng
    • 5.3.1. Đầu tư cơ sở vật chất hạ tầng ngành du lịch
    • 5.3.2. Tăng cường sự tham gia DLCĐ của người dân địa phương
    • 5.3.3. Phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch cộng đồng
    • 5.3.4. Tăng cường công tác bảo tồn phát huy giá trị tài nguyên du lịch
    • 5.3.5. Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch
    • 5.3.6. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong quảng bá du lịch
  • 5.4. Một số kiến nghị
    • 5.4.1. Kiến nghị nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ của Nhà nước
    • 5.4.2. Kiến nghị nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ của địa phương trong phát triển DLCĐ vùng CVĐC toàn cầu Non nước Cao Bằng

• KẾT LUẬN