Luận án Vai trò nhà nước trong thu hut vốn đầu tư cho phát triển kinh tế – xã hội (trường hợp tỉnh Bắc Ninh)

Tên luận án:

VAI TRÒ NHÀ NƯỚC TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI (TRƯỜNG HỢP TỈNH BẮC NINH)

Ngành:

KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu vai trò của Nhà nước, đặc biệt là chính quyền địa phương cấp tỉnh, trong việc thu hút vốn đầu tư nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đề tài xuất phát từ nhận thức về tầm quan trọng của vốn đầu tư trong phát triển kinh tế và thực trạng khan hiếm nguồn lực, đòi hỏi các địa phương phải chủ động phát huy vai trò của mình để tạo môi trường hấp dẫn đầu tư. Tỉnh Bắc Ninh là một điển hình thành công trong thu hút vốn đầu tư, đặc biệt là FDI, góp phần chuyển đổi từ địa phương thuần nông thành công nghiệp, dịch vụ phát triển.

Mục tiêu của luận án là đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của chính quyền tỉnh Bắc Ninh trong thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, luận án làm rõ cơ sở khoa học về lý luận và thực tiễn, đồng thời chỉ ra những hạn chế, bất cập cùng nguyên nhân trong việc thực hiện vai trò này của chính quyền địa phương trong giai đoạn 2015-2021.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, cùng các cách tiếp cận từ góc độ kinh tế chính trị và thực tiễn. Luận án tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố, xây dựng khung lý luận về vai trò nhà nước cấp tỉnh trong thu hút vốn đầu tư, phân tích thực trạng vai trò của chính quyền tỉnh Bắc Ninh, chỉ ra thành tựu, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện.

Kết quả nghiên cứu góp phần khái quát và bổ sung lý luận về thu hút vốn đầu tư cấp tỉnh, xây dựng hệ thống nội dung và tiêu chí đánh giá vai trò nhà nước địa phương. Về thực tiễn, luận án tổng hợp kinh nghiệm trong nước, phân tích thực trạng tại Bắc Ninh giai đoạn 2015-2021, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân, đồng thời kiến nghị các giải pháp cụ thể để thúc đẩy thu hút vốn đầu tư cấp tỉnh đến năm 2030, là nguồn tư liệu hữu ích cho hoạch định chính sách.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

  • 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
    • 1.1.1. Những nghiên cứu về thu hút và sử dụng vốn đầu tư
    • 1.1.2. Những nghiên cứu về vai trò nhà nước trong phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương
    • 1.1.3. Những nghiên cứu về vai trò nhà nước trong thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương
    • 1.1.4. Những nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng tới vai trò nhà nước trong thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương
  • 1.2. KHÁI QUÁT KẾT QUẢ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ GỢI MỞ HƯỚNG NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
    • 1.2.1. Những giá trị khoa học về lý luận và thực tiễn sẽ được luận án kế thừa
    • 1.2.2. Những “khoảng trống” cần được nghiên cứu trong luận án

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ NHÀ NƯỚC (CẤP TỈNH) TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

  • 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ NHÀ NƯỚC TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
    • 2.1.1. Một số khái niệm cơ bản
      • 2.1.1.1. Khái niệm Đầu tư
      • 2.1.1.2. Khái niệm thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội
      • 2.1.1.3. Khái niệm vai trò Nhà nước trong thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội cấp tỉnh
    • 2.1.2 Sự cần thiết của vai trò Nhà nước trong thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội
      • 2.1.2.1. Do yêu cầu khách quan của phát triển kinh tế - xã hội
      • 2.1.2.2. Do yêu cầu tất yếu của mối quan hệ nhà nước - thị trường
      • 2.1.2.3. Do yêu cầu của các chủ thể đầu tư
    • 2.1.3. Nội dung vai trò Nhà nước (cấp tỉnh) trong thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội
      • 2.1.3.1. Xây dựng thể chế và tạo lập môi trường thu hút vốn đầu tư
      • 2.1.3.2. Tổ chức thực hiện thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương
      • 2.1.3.3. Giải quyết các quan hệ lợi ích trong hoạt động thu hút vốn đầu tư
    • 2.1.4. Tiêu chí đánh giá vai trò của nhà nước trong thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội (cấp tỉnh)
      • 2.1.4.1. Nhóm tiêu chí đánh giá về tạo lập thể chế, môi trường đầu tư
      • 2.1.4.2. Nhóm tiêu chí đánh giá về điều hành thực hiện thu hút vốn đầu tư
      • 2.1.4.3. Nhóm tiêu chí đánh giá về giải quyết hài hoà các quan hệ lợi ích trong thu hút vốn đầu tư
    • 2.1.5. Nhân tố ảnh hưởng đến vai trò của Nhà nước trong thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội (cấp tỉnh)
      • 2.1.5.1. Nhóm nhân tố bên ngoài
      • 2.1.5.2. Nhóm nhân tố bên trong
  • 2.2. KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ NHÀ NƯỚC TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
    • 2.2.1. Kinh nghiệm của một số tỉnh trong nước
      • 2.2.1.1. Kinh nghiệm của tỉnh Vĩnh Phúc
      • 2.2.1.2. Kinh nghiệm của tỉnh Thái Nguyên
    • 2.2.2. Kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Bắc Ninh

• Chương 3: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CHÍNH QUYỀN TỈNH BẮC NINH TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

  • 3.1. PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VAI TRÒ CỦA CHÍNH QUYỀN TỈNH BẮC NINH TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
    • 3.1.1. Nhân tố bên ngoài
      • 3.1.1.1. Đặc điểm tự nhiên
      • 3.1.1.2. Điều kiện kinh tế
      • 3.1.1.3. Điều kiện xã hội
    • 3.1.2. Nhân tố bên trong
      • 3.1.2.1. Quan điểm và chiến lược thu hút vốn đầu tư cho phát triển KT-XH của tỉnh Bắc Ninh
      • 3.1.2.2. Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh
      • 3.1.2.3. Đội ngũ cán bộ, công chức quản lý thu hút vốn đầu tư của tỉnh
  • 3.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VAI TRÒ CHÍNH QUYỀN TỈNH BẮC NINH TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
    • 3.2.1. Xây dựng thể chế và tạo lập môi trường đầu tư
      • 3.2.1.1. Xây dựng và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội
      • 3.2.1.2. Xây dựng quy hoạch và quản lý theo quy hoạch đối với thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội
      • 3.2.1.3. Cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước
      • 3.2.1.4. Xây dựng kết cấu hạ tầng
      • 3.2.1.5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
    • 3.2.2. Tổ chức điều hành thực hiện thu hút vốn đầu tư
      • 3.2.2.1. Tổ chức bộ máy quản lý thu hút vốn đầu tư
      • 3.2.2.2. Công tác xúc tiến đầu tư
      • 3.2.2.3. Hỗ trợ doanh nghiệp
      • 3.2.2.4. Kiểm tra, giám sát thu hút vốn đầu tư
    • 3.2.3. Giải quyết các quan hệ lợi ích trong hoạt động thu hút vốn đầu tư
      • 3.2.3.1. Quan hệ lợi ích giữa Nhà nước, chủ đầu tư và cộng đồng dân cư
      • 3.2.3.2. Quan hệ lợi ích giữa doanh nghiệp và người lao động
      • 3.2.3.3. Quan hệ lợi ích giữa các nhà đầu tư
    • 3.3. ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ CHÍNH QUYỀN TỈNH BẮC NINH TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
      • 3.3.1. Đánh giá kết quả đạt được về phát huy vai trò của chính quyền tỉnh Bắc Ninh trong thu hút vốn đầu tư để phát triển kinh tế - xã hội
        • 3.3.1.1. Đánh giá về tạo lập thể chế, môi trường đầu tư
        • 3.3.1.2. Đánh giá tổ chức điều hành thực hiện thu hút vốn đầu tư
        • 3.3.1.3. Đánh giá về giải quyết hài hoà các quan hệ lợi ích trong thu hút vốn đầu tư
      • 3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân về vai trò của chính quyền tỉnh Bắc Ninh trong thu hút vốn đầu tư để phát triển kinh tế - xã hội
        • 3.3.2.1. Những hạn chế chủ yếu
        • 3.3.2.2. Nguyên nhân của những hạn chế

  • Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CHÍNH QUYỀN TỈNH BẮC NINH TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

    • 4.1. BỐI CẢNH MỚI, MỤC TIÊU, PHƯƠNG HƯỚNG LIÊN QUAN ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở TỈNH BẮC NINH
      • 4.1.1. Bối cảnh quốc tế
        • 4.1.1.1. Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế
        • 4.1.1.2. Xu hướng của dòng đầu tư toàn cầu
        • 4.1.1.3. Sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0)
        • 4.1.1.4. Đại dịch Covid -19, xung đột Nga - Ukraina
      • 4.1.2. Bối cảnh trong nước
        • 4.1.2.1. Chủ trương tăng cường thu hút vốn đầu tư của Chính phủ
        • 4.1.2.2. Tăng trưởng kinh tế - xã hội
      • 4.1.3. Những thuận lợi và khó khăn trong thu hút vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Bắc Ninh
        • 4.1.3.1. Cơ hội và điều kiện thuận lợi
        • 4.1.3.2. Thách thức
      • 4.1.4. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh
      • 4.1.5. Phương hướng và mục tiêu thúc đẩy thu hút vốn đầu tư để phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Bắc Ninh đến 2030
        • 4.1.5.1. Phương hướng thu hút vốn đầu tư
        • 4.1.5.2. Mục tiêu thu hút vốn đầu tư
    • 4.2. QUAN ĐIỂM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CHÍNH QUYỀN TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở TỈNH BẮC NINH
    • 4.3. GIẢI PHÁP TIẾP TỤC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH TRONG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ Ở TỈNH BẮC NINH
      • 4.3.1. Nâng cao năng lực của chính quyền địa phương trong ổn định chính trị, tạo dựng niềm tin, sự an toàn cho các nhà đầu tư
      • 4.3.2. Cải thiện thể chế, môi trường đầu tư và tăng cường các hoạt động xúc tiến đầu tư
        • 4.3.2.1. Đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính sách thu hút vốn đầu tư
        • 4.3.2.2. Cải cách hành chính nhằm thu hút và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn cho phát triển kinh tế - xã hội
        • 4.3.2.3. Cải thiện hơn nữa năng lực cạnh tranh cấp tỉnh
        • 4.3.2.4. Tăng cường và nâng cao chất lượng công tác xúc tiến đầu tư
      • 4.3.3. Hoàn thiện, xây dựng và bổ sung quy hoạch phát triển kinh tế và thu hút vốn đầu tư
        • 4.3.3.1. Đổi mới công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư
        • 4.3.3.2. Thu hút vốn đầu tư có chọn lọc
      • 4.3.4. Phát triển các nguồn lực phục vụ phát triển doanh nghiệp
        • 4.3.4.1. Nâng cao năng lực, trình độ của người lao động
        • 4.3.4.2. Đẩy nhanh việc xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế doanh nghiệp
        • 4.3.4.3. Phát triển công nghiệp hỗ trợ
        • 4.3.4.4. Hoàn thiện các dịch vụ liên quan
      • 4.3.5. Tăng cường hợp tác quốc tế, khu vực và với các địa phương nhằm thúc đẩy thu hút vốn đầu tư phát triển kinh tế
        • 4.3.5.1. Thực hiện liên kết giữa thị trường Bắc Ninh với thị trường các địa phương khác trong nước
        • 4.3.5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế, khu vực
      • 4.3.6. Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện vai trò nhà nước trong thu hút vốn đầu tư
        • 4.3.6.1. Nâng cao chất lượng công tác thẩm tra, thẩm định hồ sơ xin cấp phép đầu tư
        • 4.3.6.2. Tăng cường công tác quản lý dự án sau cấp phép đầu tư
        • 4.3.6.3. Tăng cường giám sát, kiểm tra, thanh tra chống chuyển giá, gian lận thuế của các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài
    • 4.4. KHUYẾN NGHỊ ĐỐI VỚI CHÍNH QUYỀN TRUNG ƯƠNG