Tên luận án:
ĐÁNH GIÁ CHỨNG CỨ TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
Ngành:
Luật hình sự và Tố tụng hình sự
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự Việt Nam" là một công trình nghiên cứu chuyên sâu về vai trò và hoạt động đánh giá chứng cứ trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc đảm bảo hiệu quả giải quyết vụ án, xác định sự thật khách quan và toàn diện thông qua hoạt động thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ. Mặc dù hoạt động này đã đạt được những kết quả nhất định, thực tiễn vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế và bất cập về mặt lý luận cũng như thực tiễn, ảnh hưởng đến chất lượng và uy tín của hệ thống tư pháp.
Mục đích chính của luận án là nghiên cứu một cách có hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự ở Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này. Để đạt được mục tiêu này, luận án tập trung vào các nhiệm vụ như tổng hợp các công trình nghiên cứu trước đó, làm rõ các vấn đề lý luận về khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc, tiêu chí, nội dung và phương pháp đánh giá chứng cứ. Đồng thời, luận án cũng phân tích các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam qua các thời kỳ (1988, 2003, 2015) và đánh giá thực trạng đánh giá chứng cứ trong giai đoạn 2010-2020, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc cung cấp một nghiên cứu có hệ thống, toàn diện về đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự, bổ sung cơ sở lý luận và khoa học. Luận án cũng phân tích thực trạng từ giai đoạn khởi tố đến xét xử, chỉ ra các bất cập và nguyên nhân, đồng thời kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự. Về ý nghĩa khoa học và thực tiễn, đề tài đưa ra các kiến giải khoa học về việc tổ chức thực hiện, bổ sung pháp luật, xây dựng cơ chế thuận lợi cho hoạt động đánh giá chứng cứ, góp phần nâng cao chất lượng giải quyết vụ án hình sự, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và là tài liệu tham khảo quý giá cho công tác nghiên cứu, giảng dạy và thực tiễn.
Luận án được kết cấu thành 04 chương, lần lượt trình bày tổng quan tình hình nghiên cứu, những vấn đề lý luận, pháp luật và thực tiễn, cùng với các phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự Việt Nam.
Mục lục chi tiết:
-
Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
- 1.2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước
- 1.2.1. Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 1.2.2. Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 1.2.3. Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp nâng cao chất lượng đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự ở Việt Nam
- 1.2.4. Nhóm các công trình nghiên cứu khác có liên quan
- 1.3. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến Luận án
- 1.3.1. Những vấn đề đã thống nhất mà luận án sẽ kế thừa và tiếp tục phát triển
- 1.3.2. Một số vấn đề đặt ra cho việc nghiên cứu của đề tài Luận án
-
Chương 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ CHỨNG CỨ TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
- 2.1. Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 2.1.1. Khái niệm đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 2.1.2. Đặc điểm đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 2.1.3. Nguyên tắc đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 2.2. Tiêu chí đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 2.2.1. Tiêu chí về nhận thức của Đảng, nhà nước và nhân dân về vai trò của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc đánh giá chứng cứ
- 2.2.2. Tiêu chí đánh giá dựa trên các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự
- 2.2.3. Tiêu chí nhận thức về hiện thực khách quan của tội phạm diễn ra
- 2.3. Nội dung, phương pháp đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 2.3.1. Nội dung đánh giá chứng cứ
- 2.3.1.1. Đánh giá chứng cứ từ các nguồn chứng cứ
- 2.3.1.2. Hoạt động đánh giá chứng cứ trong các giai đoạn tố tụng
- 2.3.2. Phương pháp đánh giá chứng cứ
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp đánh giá riêng lẻ từng chứng cứ
- Phương pháp đánh giá tổng hợp chứng cứ
-
Chương 3. PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ĐÁNH GIÁ CHỨNG CỨ TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ Ở VIỆT NAM
- 3.1. Quy định của pháp luật Việt Nam về đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 3.1.1. Quy định về đánh giá chứng cứ trong Bộ luật tố tụng hình sự 1988
- 3.1.2. Quy định về đánh giá chứng cứ trong Bộ luật tố tụng hình sự 2003
- 3.1.3. Quy định về đánh giá chứng cứ trong Bộ luật tố tụng 2015
- 3.2. Thực tiễn đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự Việt Nam
- 3.2.1. Những kết quả đạt được
- 3.2.1.1. Đánh giá chứng cứ trong giai đoạn khởi tố, điều tra
- 3.2.1.2. Đánh giá chứng cứ trong giai đoạn truy tố
- 3.2.1.3. Đánh giá chứng cứ trong giai đoạn xét xử
- 3.2.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
- 3.2.2.1. Đánh giá chứng cứ trong giai đoạn khởi tố, điều tra
- 3.2.2.2. Đánh giá chứng cứ trong giai đoạn truy tố
- 3.2.2.3. Đánh giá chứng cứ trong giai đoạn xét xử
- 3.2.2.4. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
-
Chương 4. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐÁNH GIÁ CHỨNG CỨ TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
- 4.1. Phương hướng nâng cao hiệu quả hoạt động đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 4.1.1. Hoạt động đánh giá chứng cứ trong giải quyết các vụ án hình sự của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án cần gắn liền với mục tiêu, quan điểm chỉ đạo của Đảng về cải cách tư pháp
- 4.1.2. Để nâng cao chất lượng đánh giá chứng cứ thì cần nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ Điều tra viên, cán bộ điều tra, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Thẩm phán, Thư ký, Thẩm tra viên, Hội thẩm thông qua công tác đào tạo, bồi dưỡng.
- 4.1.3. Vượt qua những thách thức đặt ra khi đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu của tình hình mới
- 4.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự Việt Nam
- 4.2.1. Hoàn thiện quy định của pháp luật tố tụng hình sự và hệ thống lý luận về đánh giá chứng cứ
- 4.2.1.1. Hoàn thiện quy định của pháp luật tố tụng hình sự liên quan đến đánh giá chứng cứ
- 4.2.1.2. Nghiên cứu xây dựng hoàn thiện hệ thống lý luận về đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự
- 4.2.2. Một số giải pháp chung nhằm nâng cao hiệu quả đánh giá chứng cứ trong tố tụng hình sự Việt Nam
- 4.2.2.1. Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng
- 4.2.2.2. Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình đánh giá chứng cứ
- 4.2.2.3. Nâng cao nhận thức, năng lực chuyên môn, kỹ năng và phương pháp đánh giá chứng cứ khi giải quyết các vụ án hình sự
- 4.2.2.4. Thực hiện và hoàn thiện cơ chế giám sát của các cơ quan dân cử và của nhân dân đối với hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng
- 4.2.2.5. Đầu tư cơ sở vật chất và trụ sở làm việc, có chế độ đãi ngộ phù hợp đối với ĐTV, KSV, Thẩm phán, Hội thẩm
- 4.2.4. Một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả đánh giá chứng cứ của các cơ quan tiến hành tố tụng trong từng giai đoạn giải quyết vụ án.
- 4.2.4.1. Tập trung đẩy mạnh công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự
- 4.2.4.2. Giải pháp đối với Cơ quan điều tra
- 4.2.4.3. Giải pháp đối với cơ quan Viện Kiểm Sát
- 4.2.4.4. Giải pháp đối với cơ quan Tòa án