THẨM QUYỀN CỦA QUỐC HỘI VIỆT NAM
LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH.
Luận án "Thẩm quyền của Quốc hội Việt Nam" tập trung nghiên cứu sâu về thẩm quyền của Quốc hội Việt Nam, một cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân và cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Đề tài xuất phát từ sự cần thiết phải hoàn thiện hiệu quả hoạt động của Quốc hội trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đặc biệt sau Hiến pháp năm 2013, vốn còn tồn tại những hạn chế và bất cập trong quy định và thực thi thẩm quyền.
Mục đích nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xác lập thẩm quyền Quốc hội, xác định đặc điểm, yếu tố tác động và thực trạng thẩm quyền, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ sở pháp lý. Luận án thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu các công trình liên quan, làm rõ địa vị pháp lý, khái niệm, đặc điểm, nội dung và các yếu tố tác động tới thẩm quyền của Quốc hội; nghiên cứu lịch sử quy định của các Hiến pháp Việt Nam; phân tích, đánh giá thực trạng và hiệu quả thực hiện thẩm quyền; và đề xuất các quan điểm, giải pháp hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền.
Về mặt khoa học, Luận án đã làm rõ cơ sở lý luận, đưa ra khái niệm và đặc điểm mới về thẩm quyền của Quốc hội Việt Nam, xác định các yếu tố tác động, đánh giá khách quan các hạn chế và nguyên nhân, đồng thời đề xuất các quan điểm và giải pháp cụ thể, khoa học, khả thi nhằm hoàn thiện thẩm quyền, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Luận án cũng là tài liệu tham khảo giá trị cho nghiên cứu, giảng dạy về Lý luận nhà nước và pháp luật, Luật Hiến pháp, góp phần xây dựng cơ sở lý luận khoa học cho việc hoàn thiện quy định thẩm quyền của Quốc hội Việt Nam.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Quốc hội Việt Nam có địa vị pháp lý đặc biệt quan trọng, thực hiện các quyền lập hiến, lập pháp, quyết định vấn đề quốc gia và giám sát tối cao. Thẩm quyền này là tổng thể nhiệm vụ, quyền hạn được Nhân dân giao phó, kế thừa qua các bản Hiến pháp, kết hợp lý thuyết chủ quyền nhân dân và một phần lý thuyết phân quyền. Thẩm quyền của Quốc hội được chia thành ba lĩnh vực chính: lập hiến, lập pháp; quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; và giám sát tối cao hoạt động của Nhà nước. Mặc dù hệ thống pháp luật về thẩm quyền ngày càng hoàn thiện, vẫn còn những hạn chế về sự phân định rõ ràng nội dung, hình thức pháp lý và hiệu lực thực thi, xuất phát từ khối lượng công việc, năng lực của đại biểu, sự phối hợp chưa tốt, và tính cục bộ trong quá trình xây dựng luật.
Các giải pháp hoàn thiện được đề xuất bao gồm: hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, cụ thể hóa nội dung quy định pháp luật về thẩm quyền, và bảo đảm hiệu quả thực thi thẩm quyền thông qua việc kiện toàn tổ chức, đổi mới quy trình và tăng cường tương tác với Nhân dân.