Luận án Quá trình di dân tự do của các dân tộc thiểu số phía Bắc đến Lâm Đồng từ năm 1976 đến năm 2015

Tên luận án:

QUÁ TRÌNH DI DÂN TỰ DO CỦA CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ PHÍA BẮC ĐẾN LÂM ĐỒNG TỪ NĂM 1976 ĐẾN NĂM 2015

Ngành:

Lịch sử Việt Nam

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ Lịch sử Việt Nam của Nguyễn Thị Hà Giang nghiên cứu toàn diện và hệ thống về quá trình di dân tự do của các dân tộc thiểu số từ miền núi phía Bắc đến Lâm Đồng trong giai đoạn từ năm 1976 đến năm 2015. Đề tài làm rõ bối cảnh lịch sử, nguyên nhân, đặc điểm và tác động của hiện tượng di dân này.

Sau năm 1975, Lâm Đồng trở thành điểm đến của các luồng di dân tự do, bao gồm các dân tộc Tày, Nùng, Hmông, Dao, do các chính sách điều chỉnh phân bố dân cư và tiềm năng phát triển kinh tế. Quá trình di dân diễn ra mạnh mẽ từ năm 1990 đến 2004, chủ yếu do lợi ích kinh tế từ cây cà phê và sự tăng trưởng kinh tế - xã hội, sau đó giảm dần từ 2005 đến 2015. Nguồn gốc di dân chủ yếu từ các tỉnh miền núi biên giới phía Bắc và trung du Bắc Bộ như Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Lào Cai, với mục đích tìm kiếm việc làm, cải thiện đời sống trong lĩnh vực nông nghiệp. Các địa bàn tiếp nhận chủ yếu là vùng nông thôn có quỹ đất và tiềm năng cây công nghiệp như Cát Tiên, Đạ Tẻh, Bảo Lâm, Di Linh, Lâm Hà, Đam Rông.

Trong quá trình sinh sống tại Lâm Đồng, cộng đồng di dân đã trải qua nhiều chuyển biến. Về kinh tế, cơ cấu cây trồng thay đổi từ lương thực sang cây công nghiệp (đặc biệt là cà phê), chăn nuôi phát triển theo hướng sinh học, và sản xuất chuyển dịch từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa. Về văn hóa và xã hội, họ thích ứng với môi trường mới, tiếp thu yếu tố hiện đại và văn hóa Kinh, nhưng cũng đối mặt với nguy cơ mai một giá trị truyền thống và những bất cập về thu nhập, đất sản xuất, vốn.

Luận án chỉ ra các nguyên nhân di cư chủ yếu là kinh tế (đói nghèo, thu nhập thấp, thiếu đất canh tác, việc làm), môi trường sống không thuận lợi ở quê cũ, và yếu tố đoàn tụ gia đình. Di dân tự do đã mang lại cả tác động tích cực (khai thác tiềm năng đất đai, bổ sung lao động, thúc đẩy trao đổi hàng hóa) và tiêu cực (phá vỡ quy hoạch, ảnh hưởng chất lượng dân cư, an ninh trật tự, thu hẹp tài nguyên rừng).

Để quản lý hiệu quả, luận án kiến nghị cần có các chính sách ổn định địa bàn cư trú, giải quyết vấn đề đất sản xuất, nâng cao trình độ kỹ thuật nông nghiệp, hỗ trợ vốn và đầu ra sản phẩm, phát triển du lịch văn hóa dân tộc, xây dựng điểm tái định cư bền vững, và đầu tư phát triển kinh tế - xã hội cho nơi xuất cư nhằm giảm thiểu "lực đẩy" di dân.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• CHƯƠNG 2. TÌNH HÌNH DI DÂN TỰ DO CỦA CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ PHÍA BẮC ĐẾN LÂM ĐỒNG TỪ NĂM 1976 ĐẾN NĂM 2015
• CHƯƠNG 3. NHỮNG CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, VĂN HÓA VÀ XÃ HỘI CỦA CỘNG ĐỒNG CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ PHÍA BẮC DI CƯ TỰ DO ĐẾN LÂM ĐỒNG
• CHƯƠNG 4. NGUYÊN NHÂN, TÁC ĐỘNG, ĐẶC ĐIỂM CỦA DI DÂN TỰ DO VÀ KIẾN NGHỊ