Luận án Hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non

Tên luận án:

HÀNH VI TỰ PHỤC VỤ CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON

Ngành:

Tâm lý học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non, một giai đoạn phát triển then chốt chuẩn bị cho bậc tiểu học. Nghiên cứu xác định hành vi tự phục vụ là những hoạt động tự thực hiện nhằm đáp ứng các nhu cầu thiết yếu hàng ngày, phản ánh các mốc phát triển quan trọng về vận động, ngôn ngữ và nhận thức của trẻ.

Mục tiêu chính của đề tài là nghiên cứu lý luận và thực trạng hành vi tự phục vụ của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non, từ đó đề xuất các biện pháp phù hợp để phát triển hành vi này. Các biểu hiện hành vi tự phục vụ được khảo sát bao gồm ba nhóm chính: ăn uống, mặc quần áo và vệ sinh cá nhân. Luận án cũng xác định các tiêu chí đánh giá hành vi tự phục vụ dựa trên mức độ định hướng, điều khiển, kiểm tra và tự điều chỉnh hành vi, cùng với các tiêu chí về tính chủ động, thuần thục và thẩm mỹ. Các yếu tố ảnh hưởng được xem xét bao gồm khả năng vận động của trẻ, kỳ vọng của cha mẹ và giáo viên, thói quen sinh hoạt gia đình, số lượng học sinh trong lớp, thời gian học và thời lượng dạy hành vi tự phục vụ.

Nghiên cứu được tiến hành tại 11 trường mầm non ở Thành phố Hồ Chí Minh, sử dụng kết hợp các phương pháp định lượng và định tính như nghiên cứu văn bản, điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn sâu, quan sát và thử nghiệm.

Kết quả nghiên cứu thực tiễn cho thấy, trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đã bước đầu thực hiện được các hành vi tự phục vụ, tuy nhiên vẫn còn ở mức độ cần sự trợ giúp, với khả năng định hướng, điều khiển, kiểm tra và tự điều chỉnh hành vi ở mức thấp đến trung bình. Trẻ thể hiện tương đối chủ động, thuần thục và thẩm mỹ trong các hành vi này. Đặc biệt, hành vi mặc quần áo được thực hiện tốt nhất, trong khi hành vi ăn uống được đánh giá thấp nhất về mức độ chủ động, thuần thục và thẩm mỹ. Nghiên cứu cũng chỉ ra sự khác biệt đáng kể về mức độ thực hiện hành vi tự phục vụ theo kinh nghiệm của giáo viên và khả năng vận động của trẻ. Một biện pháp can thiệp là "Dạy và rèn hành vi tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua các hoạt động hàng ngày tại lớp học ở trường mầm non" đã được thử nghiệm và chứng minh hiệu quả trong việc nâng cao sự thuần thục và độc lập của trẻ.

Luận án đóng góp vào việc làm phong phú lý luận về tâm lý học hành vi, sư phạm và giáo dục, đồng thời cung cấp tài liệu tham khảo giá trị cho các trường mầm non, giáo viên và cha mẹ trong việc hỗ trợ trẻ phát triển các kỹ năng tự phục vụ cần thiết.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

• 2.1. Mục đích nghiên cứu
• 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2.1. Giới hạn về phạm vi về nội dung nghiên cứu
• 3.2.2. Giới hạn về phạm vi khách thể và địa bàn nghiên cứu

4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

• 4.1. Phương pháp luận nghiên cứu
• 4.2. Phương pháp nghiên cứu

5. Đóng góp mới về khoa học của luận án

• 5.1. Về lý luận
• 5.2. Về thực tiễn

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

• 6.1. Ý nghĩa lý luận
• 6.2. Ý nghĩa thực tiễn

7. Kết cấu của luận án

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ HÀNH VI TỰ PHỤC VỤ CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo

• 1.1.1. Các nghiên cứu về vai trò của hành vi tự phục vụ đối với sự phát triển ở trẻ mẫu giáo
• 1.1.2. Tổng quan nghiên cứu về các hành vi tự phục vụ cần có ở trẻ mẫu giáo
• 1.2.3. Tổng quan các nghiên cứu về sự hình thành hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo

1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo

Tiểu kết Chương 1

CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ HÀNH VI TỰ PHỤC VỤ CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON

2.1. Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

• 2.1.1. Khái niệm trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 2.1.2. Đặc điểm sinh lý, tâm lý của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

2.2. Hành vi tự phục vụ

• 2.2.1. Khái niệm hành vi
• 2.2.2. Khái niệm hành vi tự phục vụ
• 2.2.3. Biểu hiện của hành vi tự phục vụ
• 2.2.3.1. Biểu hiện của hành vi tự phục vụ theo mảng hoạt động
• 2.2.3.2. Biểu hiện của hành vi tự phục vụ theo tính chất hành động
• 2.2.4. Nền tảng phát triển hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo
• 2.2.5. Vai trò của hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non với sự phát triển của trẻ

2.3. Hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

• 2.3.1. Khái niệm hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 2.3.2. Biểu hiện của hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 2.3.2.1. Hành vi tự phục vụ của trẻ thể hiện qua hành vi ăn uống
• 2.3.3.2. Hành vi tự phục vụ của trẻ thể hiện qua hành vi vệ sinh cá nhân
• 2.3.3.3. Hành vi tự phục vụ của trẻ thể hiện qua hành vi mặc quần áo của trẻ

2.4. Các tiêu chí đánh giá hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

Tiểu kết chương 2

CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1. Khách thể, địa bàn nghiên cứu

• 3.1.1. Địa bàn nghiên cứu
• 3.1.2. Khách thể khảo sát thực trạng và thử nghiệm
• 3.1.2.1. Khách thể khảo sát thực trạng

3.2. Tổ chức nghiên cứu

3.3. Các phương pháp nghiên cứu

Tiểu kết chương 3

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIẾN HÀNH VI TỰ PHỤC VỤ CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

4.1. Thực trạng hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh

• 4.1.1. Thực trạng mức độ chủ động thực hiện các hành vi tự phục vụ của trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non
• 4.1.2. Thực trạng mức độ thuần thục trong việc thực hiện được các hành vi tự phục của trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non qua đánh giá của giáo viên
• 4.1.3. Thực trạng mức độ thẩm mỹ/đẹp trong việc thực hiện các hành vi tự phục của trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non
• 4.1.4. Đánh giá chung thực trạng hành vi tự phục vụ của trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non

4.2. So sánh sự khác biệt về hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi theo các biến số

• 4.2.1. Sự khác biệt về hành vi ăn uống của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo các biến số
• 4.2.2. Sự khác biệt về hành vi tự mặc quần áo của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo các biến số
• 4.2.3. Sự khác biệt về hành vi tự vệ sinh cá nhân của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo các biến số

4.3. Các yếu tố ảnh hường tới hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh

• 4.3.1. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng
• 4.3.1.1. Kỳ vọng của cha mẹ về việc trẻ thực hiện hành vi tự phục vụ
• 4.3.1.2. Thói quen sinh hoạt của gia đình
• 4.3.1.3. Kỳ vọng của giáo viên về hành vi tự phục vụ ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 4.3.2. Khả năng dự báo của các yếu tố thuộc về giáo viên và trẻ đến khả năng tự phục vụ của trẻ 5- 6 tuổi tại trường mầm non

4.4. Đề xuất biện pháp và thử nghiệm biện pháp cải thiện hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non

• 4.4.2. Thử nghiệm biện pháp cải thiện hành vi tự phục vụ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non

Tiểu kết chương 4

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. Kết luận

• 1.1. Kết luận về mặt lý luận
• 1.2. Kết luận về mặt thực tiễn

2. Khuyến nghị

• 2.1. Khuyến nghị với các trường mầm non
• 2.2. Khuyến nghị đối với giáo viên mầm non
• 2.3. Khuyến nghị đối với cha mẹ học sinh mầm non

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN