XỬ LÝ CHUYỂN HƯỚNG ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
Luận án "XỬ LÝ CHUYỂN HƯỚNG ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM" tập trung nghiên cứu về xử lý chuyển hướng (XLCH) đối với người chưa thành niên (NCTN) phạm tội, một chế định quan trọng trong hệ thống tư pháp NCTN, được giới thiệu bởi pháp luật quốc tế và là xu hướng chung trên thế giới. Đề tài có tính cấp thiết cao về phương diện chính trị, lý luận, pháp lý và thực tiễn, nhằm hiện thực hóa quan điểm của Đảng, Nhà nước về chăm sóc, giáo dục, bảo vệ NCTN, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật và cải cách tư pháp.
Mục đích nghiên cứu của luận án là đóng góp vào hệ thống lý luận về XLCH tại Việt Nam, đưa ra kiến nghị hoàn thiện pháp luật và các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm phân tích, hệ thống hóa các vấn đề lý luận về XLCH, nghiên cứu quy định của pháp luật quốc tế và pháp luật hình sự của một số quốc gia (Canada, Bang Georgia (Hoa Kỳ), CHLB Đức), đánh giá thực trạng quy định và áp dụng XLCH trong luật hình sự Việt Nam từ năm 2016 đến 2021, và đề xuất định hướng, kiến nghị hoàn thiện.
Luận án đóng góp mới về mặt khoa học thông qua việc làm phong phú và hệ thống hóa lý luận về XLCH trong khoa học luật hình sự Việt Nam, làm rõ khái niệm, đặc điểm, điều kiện, phân loại, cơ sở quy định, lợi ích và hạn chế. Đồng thời, luận án đúc kết kinh nghiệm từ pháp luật quốc tế và các quốc gia khác, phân tích toàn diện quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về XLCH, đánh giá lịch sử hình thành và phát triển, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân trong thực tiễn áp dụng.
Các kiến nghị chính bao gồm xây dựng một Chương riêng về "Biện pháp xử lý chuyển hướng" trong Luật Tư pháp người chưa thành niên, quy định rõ ràng về khái niệm, mục đích, thời điểm và điều kiện áp dụng, bổ sung biện pháp "Buộc thực hiện nghĩa vụ", hoàn thiện các quy định pháp luật tố tụng hình sự liên quan, và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng XLCH như tăng cường nhận thức, nguồn lực, thống kê, đầu tư kinh phí và phát huy vai trò của gia đình, nhà trường, cộng đồng xã hội.