Tên luận án:
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LÝ LỊCH TƯ PHÁP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành:
Luật hiến pháp và luật hành chính
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp là yêu cầu khách quan và cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu cá nhân chứng minh nhân thân tư pháp hình sự, hỗ trợ xóa án tích và tái hòa nhập cộng đồng, đồng thời phục vụ hoạt động tố tụng hình sự và quản lý nhân sự. Luận án này là công trình nghiên cứu chuyên sâu đầu tiên ở cấp độ tiến sĩ về vấn đề quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp tại Việt Nam, kế thừa các nghiên cứu trước đó đã phân tích những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân trong lĩnh vực này.
Dưới góc độ luật học, luận án đã làm sáng tỏ các vấn đề lý luận cơ bản của lý lịch tư pháp và quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp, bao gồm khái niệm, đặc điểm, vai trò, nội dung, chủ thể và các điều kiện đảm bảo hiệu quả. Trên cơ sở đó, luận án tạo tiền đề để so sánh, đối chiếu với thực trạng quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp ở Việt Nam trong 10 năm qua.
Luận án đánh giá rằng quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp tại Việt Nam trong thập kỷ qua đã đạt được những thành tựu nhất định, song vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế về mặt pháp luật và thực tiễn thực hiện, liên quan đến nội dung, chủ thể quản lý và các điều kiện bảo đảm. Dựa trên phân tích toàn diện các hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân, luận án đề xuất các quan điểm và giải pháp cụ thể, đầy đủ, toàn diện nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Các giải pháp đề xuất bao gồm sửa đổi, bổ sung Luật Lý lịch tư pháp và các văn bản hướng dẫn; ban hành văn bản pháp luật mới về kiểm tra, xử lý kỷ luật, quản lý kinh phí; quy định cụ thể nội dung, trách nhiệm của các cơ quan, chế tài xử lý vi phạm; bổ sung quy định về xóa bỏ thông tin án tích cho người cao tuổi, nội dung phiếu lý lịch tư pháp cho người được miễn hình phạt/dưới 18 tuổi, và quy trình bổ sung, đính chính, thu hồi phiếu lý lịch tư pháp. Luận án cũng nhấn mạnh vai trò của Đảng và công tác giám sát. Tác giả kỳ vọng luận án sẽ là tài liệu tham khảo giá trị, góp phần hoàn thiện pháp luật, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, đồng thời cung cấp tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ tư pháp.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI
- 2. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 4.1. Phương pháp luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 5. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
- 6. Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA LUẬN ÁN
- 6.1. Ý nghĩa lý luận
- 6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
- 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
- 1.1.1. Các công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận
- 1.1.2. Các công trình nghiên cứu về thực trạng
- 1.1.3. Các công trình nghiên cứu về giải pháp
- 1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
- 1.2.1. Những thành tựu trong nghiên cứu mà luận án kế thừa và tiếp tục phát triển
- 1.2.1.1. Về lý luận quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 1.2.1.2. Về thực trạng quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 1.2.1.3. Về giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 1.2.2. Những vấn đề còn chưa được giải quyết thấu đáo và cần được tiếp tục nghiên cứu
- 1.2.2.1. Về lý luận
- 1.2.2.2. Về thực trạng
- 1.2.2.3. Về giải pháp
- 1.3. Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
- 1.4. Hướng nghiên cứu của luận án
- 1.4.1. Về lý luận
- 1.4.2. Về thực tiễn
Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LÝ LỊCH TƯ PHÁP
- 2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 2.1.1. Khái niệm quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 2.1.1.1. Khái niệm lý lịch tư pháp
- 2.1.1.2. Khái niệm quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 2.1.2. Đặc điểm quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 2.1.3. Vai trò của quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 2.2. Nội dung quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 2.2.1. Xây dựng, hoàn thiện pháp luật về lý lịch tư pháp
- 2.2.2. Xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và cung cấp thông tin lý lịch tư pháp (thông qua việc cấp phiếu lý lịch tư pháp)
- 2.2.3. Kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm và giải quyết theo thẩm quyền các khiếu nại, tố cáo trong thực hiện pháp luật về lý lịch tư pháp
- 2.3. Chủ thể quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 2.4. Các điều kiện bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 2.4.1. Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn, đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về lý lịch tư pháp
- 2.4.2. Tổ chức bộ máy, đội ngũ công chức, viên chức làm công tác lý lịch tư pháp
- 2.4.3. Trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LÝ LỊCH TƯ PHÁP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 3.1. Thực trạng thực hiện nội dung quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 3.1.1. Thực trạng xây dựng, hoàn thiện pháp luật về lý lịch tư pháp
- 3.1.1.1. Ưu điểm trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật về lý lịch tư pháp
- 3.1.1.2. Bất cập trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật về lý lịch tư pháp
- 3.1.2. Thực trạng xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và cung cấp thông tin lý lịch tư pháp (thông qua việc cấp phiếu lý lịch tư pháp)
- 3.1.2.1. Ưu điểm trong xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và cung cấp thông tin lý lịch tư pháp (thông qua việc cấp phiếu lý lịch tư pháp)
- 3.1.2.2. Những bất cập trong xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và cung cấp thông tin lý lịch tư pháp (thông qua việc cấp phiếu lý lịch tư pháp)
- 3.1.3. Thực trạng kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm và giải quyết theo thẩm quyền các khiếu nại, tố cáo về lý lịch tư pháp
- 3.1.3.1. Ưu điểm trong kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm và giải quyết các khiếu nại, tố cáo về lý lịch tư pháp
- 3.1.3.2. Những bất cập trong kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm và giải quyết các khiếu nại, tố cáo về lý lịch tư pháp
- 3.2. Thực trạng thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chủ thể quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 3.2.1. Ưu điểm trong thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chủ thể quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 3.2.2. Những bất cập trong thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chủ thể quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 3.3. Thực trạng thực hiện các điều kiện bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 3.3.1. Thực trạng tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn, đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về lý lịch tư pháp
- 3.3.1.1. Ưu điểm trong tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn, đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về lý lịch tư pháp
- 3.3.1.2. Những bất cập trong tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn, đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về lý lịch tư pháp
- 3.3.2. Thực trạng tổ chức bộ máy, biên chế làm công tác lý lịch tư pháp
- 3.3.2.1. Ưu điểm về tổ chức bộ máy, biên chế làm công tác lý lịch tư pháp
- 3.3.2.2. Những bất cập về tổ chức bộ máy, biên chế làm công tác lý lịch tư pháp
- 3.3.3. Thực trạng cơ sở vật chất, phương tiện làm việc và triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 3.3.3.1. Ưu điểm về cơ sở vật chất, phương tiện làm việc và triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 3.3.3.2. Những bất cập về cơ sở vật chất, phương tiện làm việc và triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 3.4. Nguyên nhân của những bất cập trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp ở Việt Nam hiện nay
- 3.4.1. Nguyên nhân khách quan
- 3.4.2. Nguyên nhân chủ quan
Chương 4: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LÝ LỊCH TƯ PHÁP
- 4.1. Quan điểm nhằm thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 4.1.1. Đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền, cải cách tư pháp, cải cách hành chính, bảo đảm quyền của cá nhân, đặc biệt là quyền bảo đảm bí mật đời tư của cá nhân về lý lịch tư pháp
- 4.1.2. Quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp phải gắn với phân định thẩm quyền, phạm vi quản lý nhà nước của các chủ thể, đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về lý lịch tư pháp
- 4.1.3. Quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và thực tiễn quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp ở Việt Nam hiện nay
- 4.2. Các giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 4.2.1. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về lý lịch tư pháp
- 4.2.1.1. Sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Lý lịch tư pháp và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật về lý lịch tư pháp
- 4.2.1.2. Đề xuất ban hành các văn bản pháp luật mới, góp phần thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 4.2.1.3. Sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật có liên quan đến lý lịch tư pháp
- 4.2.2. Các giải pháp về tổ chức thực hiện, góp phần thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 4.2.2.1. Nâng cao hơn nữa nhận thức về vị trí, vai trò của quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 4.2.2.2. Các cấp uỷ Đảng tiếp tục quan tâm, lãnh đạo và chỉ đạo các cơ quan thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp ngày càng hiệu quả hơn
- 4.2.2.3. Tổ chức giám sát quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
- 4.2.2.4. Thực hiện kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm và khen thưởng trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp
KẾT LUẬN CHUNG