Luận án Ảnh hưởng của rủi ro công nghệ thông tin đến chất lượng thông tin kế toán trong các doanh nghiệp tại Việt Nam.

Tên luận án:

ẢNH HƯỞNG CỦA RỦI RO CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐẾN CHẤT LƯỢNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM

Ngành:

Kế toán

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này nghiên cứu ảnh hưởng của rủi ro công nghệ thông tin (CNTT) đến chất lượng thông tin kế toán (CLTTKT) trong các doanh nghiệp (DN) tại Việt Nam. Vấn đề nghiên cứu mang tính cấp thiết khi hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT) của DN ngày càng bị chi phối bởi CNTT, và rủi ro CNTT nếu không được kiểm soát có thể đe dọa nghiêm trọng CLTTKT, dẫn đến các quyết định sai lầm của nhà quản lý. Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF, 2020) xếp rủi ro CNTT vào nhóm 5 rủi ro hàng đầu ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, trong khi tại Việt Nam, thiệt hại do virus máy tính và tấn công an ninh mạng đã đạt kỷ lục (Bkav, 2020).

Các nghiên cứu trước đây về rủi ro CNTT ảnh hưởng đến HTTTKT vẫn chưa cung cấp bằng chứng thực nghiệm đầy đủ về mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này. Ở Việt Nam, các nghiên cứu liên quan còn thiếu hụt về việc tiếp cận chủ đề này dưới góc nhìn rủi ro CNTT gắn liền với cả nhân tố tổ chức và nhân tố CNTT, tạo ra khoảng trống nghiên cứu mà luận án này hướng tới.

Mục tiêu tổng quát của luận án là nghiên cứu ảnh hưởng của rủi ro CNTT đối với CLTTKT trong các DN tại Việt Nam. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: nhận diện các rủi ro CNTT ảnh hưởng đến HTTTKT; đo lường mức độ ảnh hưởng của các rủi ro CNTT đến chất lượng HTTTKT (CLHTTTKT) và CLTTKT; và đưa ra các hàm ý quản lý từ kết quả nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu là các rủi ro CNTT ảnh hưởng đến CLTTKT, với đối tượng khảo sát là các kế toán viên, kiểm toán viên, nhà quản lý tài chính – kế toán và quản lý DN tại Việt Nam đang sử dụng HTTTKT. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ này trong môi trường nội bộ DN.

Luận án áp dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bao gồm định tính và định lượng. Giai đoạn định tính nhằm xây dựng mô hình và thang đo nháp thông qua nghiên cứu tài liệu và phỏng vấn 13 chuyên gia có kinh nghiệm. Giai đoạn định lượng sơ bộ và chính thức sẽ kiểm định độ tin cậy và giá trị của thang đo. Luận án kế thừa các nhân tố như rủi ro phần cứng, phần mềm, dữ liệu, ứng dụng tiến bộ CNTT, nguồn lực con người, cam kết quản lý và văn hóa tổ chức, điều chỉnh chúng dưới góc nhìn rủi ro CNTT để kiểm định ảnh hưởng đến CLHTTTKT và CLTTKT.

Ý nghĩa khoa học của đề tài là kiểm định và bổ sung các lý thuyết liên quan, cung cấp bằng chứng thực nghiệm và có thể phát hiện nhân tố mới. Về ý nghĩa thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ định hướng cho lãnh đạo DN trong việc hoạch định chính sách quản trị và kiểm soát rủi ro CNTT một cách hữu hiệu, nhằm tăng cường CLHTTTKT và CLTTKT.

Mục lục chi tiết:

• Phần mở đầu
  • 1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
    • Mục tiêu tổng quát
    • Mục tiêu cụ thể
  • 3. Câu hỏi nghiên cứu
  • 4. Đối tượng nghiên cứu, đối tượng khảo sát và phạm vi nghiên cứu
    • Đối tượng nghiên cứu
    • Đối tượng khảo sát
    • Phạm vi nghiên cứu
  • 5. Phương pháp nghiên cứu
  • 6. Ý nghĩa của nghiên cứu
    • Ý nghĩa khoa học
    • Ý nghĩa thực tiễn
  • 7. Kết cấu của luận án
• Chương 1 - Tổng quan nghiên cứu
  • Tổng quan về các nghiên cứu trước
    • Các nghiên cứu về rủi ro CNTT và an toàn thông tin liên quan đến môi trường kế toán
    • Các nghiên cứu liên quan đến hệ thống thông tin kế toán và chất lượng hệ thống thông tin kế toán
    • Các nghiên cứu liên quan đến chất lượng thông tin kế toán
    • Các nghiên cứu về mối quan hệ giữa rủi ro CNTT với chất lượng HTTTKT và chất lượng thông tin kế toán
  • Nhận xét chung về các nghiên cứu
  • Khoảng trống nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của luận án
    • Xác định khoảng trống nghiên cứu
    • Định hướng nghiên cứu của luận án
  • Kết luận chương 1
• Chương 2 – Cơ sở lý thuyết và xây dựng giả thuyết, mô hình nghiên cứu
  • 2.1. Các khái niệm nghiên cứu
    • Hệ thống thông tin kế toán
    • Rủi ro công nghệ thông tin
      • Rủi ro phần cứng
      • Rủi ro phần mềm
      • Rủi ro dữ liệu
      • Rủi ro ứng dụng tiến bộ CNTT
      • Rủi ro nguồn lực con người
      • Rủi ro cam kết quản lý
      • Rủi ro văn hoá tổ chức
    • Chất lượng hệ thống thông tin kế toán
    • Chất lượng thông tin kế toán
    • Quản lý rủi ro hệ thống thông tin kế toán trong môi trường máy tính
      • Mục tiêu của hệ thống thông tin kế toán trong môi trường máy tính
      • Quản lý rủi ro
      • Nhận diện rủi ro
      • Đánh giá rủi ro
      • Phòng ngừa rủi ro
  • Các lý thuyết nền có liên quan đến nghiên cứu
    • Lý thuyết cấu trúc
    • Lý thuyết ngẫu nhiên
  • Các giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu
    • Các giả thuyết nghiên cứu
    • Mô hình nghiên cứu
  • Kết luận chương 2
• Chương 3 – Phương pháp nghiên cứu
  • 3.1. Phương pháp nghiên cứu và quy trình nghiên cứu
    • 3.1.1. Phương pháp nghiên cứu
    • 3.1.2. Quy trình nghiên cứu
  • 3.2. Nghiên cứu định tính
    • 3.2.1. Mục tiêu nghiên cứu định tính
    • 3.2.2. Nghiên cứu tài liệu
    • 3.2.3. Phỏng vấn chuyên gia
      • 3.2.3.1. Phương pháp chọn mẫu
      • 3.2.3.2. Đối tượng tham gia phỏng vấn
      • 3.2.3.3. Phương pháp thu thập dữ liệu
      • 3.2.3.4. Công cụ thu thập dữ liệu
      • 3.2.3.5. Phương pháp phân tích dữ liệu
  • 3.3. Xây dựng thang đo các khái niệm nghiên cứu
  • 3.4. Nghiên cứu định lượng
    • 3.4.1. Nghiên cứu định lượng sơ bộ
      • 3.4.1.1. Mục tiêu
      • 3.4.1.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• Chương 4 – Kết quả nghiên cứu và bàn luận
• Chương 5 – Kết luận và hàm ý quản lý