Kỹ năng vận động quần chúng của cán bộ các đồn biên phòng ở khu vực biên giới Tây Bắc Việt Nam
Luận án tập trung nghiên cứu về "Kỹ năng vận động quần chúng của cán bộ các đồn biên phòng ở khu vực biên giới Tây Bắc Việt Nam". Đề tài được lựa chọn dựa trên tầm quan trọng chiến lược của biên giới quốc gia, đòi hỏi công tác quản lý, bảo vệ biên giới phải dựa vào Nhân dân, với Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt. Cán bộ đồn biên phòng đóng quân tại các vùng khó khăn, dân trí thấp, an ninh phức tạp, cần có kỹ năng vận động quần chúng để Nhân dân tin tưởng, làm theo chủ trương của Đảng, pháp luật Nhà nước, tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới và phát triển kinh tế-xã hội, đồng thời tránh xa tệ nạn, hủ tục.
Thực tiễn cho thấy, dù các đồn biên phòng đã hoàn thành tốt nhiệm vụ, làm tham mưu cho địa phương, nhưng hoạt động vận động quần chúng vẫn còn hạn chế. Một số cấp ủy, chỉ huy chưa chú trọng đúng mức, nội dung, phương pháp tuyên truyền chưa linh hoạt, cán bộ thiếu chủ động học tiếng dân tộc, nắm bắt tâm tư nguyện vọng chậm, và đặc biệt là thiếu kinh nghiệm, kỹ năng vận động quần chúng. Mặc dù vấn đề kỹ năng đã được nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm (như kỹ năng giao tiếp, thuyết trình), nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu trực tiếp, chuyên sâu, có hệ thống về kỹ năng vận động quần chúng của cán bộ các đồn biên phòng. Do đó, nghiên cứu này mang tính cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.
Mục đích nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về kỹ năng vận động quần chúng, từ đó đề xuất các biện pháp tâm lý để phát triển. Luận án tập trung vào ba kỹ năng thành phần cơ bản: kỹ năng chuẩn bị, kỹ năng thực hiện và kỹ năng đánh giá kết quả vận động quần chúng. Khảo sát được thực hiện trên 357 người (gồm 210 cán bộ các đồn biên phòng, 95 chỉ huy đồn biên phòng và 52 cán bộ, công chức xã) tại 04 tỉnh biên giới Tây Bắc Việt Nam (Sơn La, Điện Biên, Lai Châu và Lào Cai) với số liệu thu thập từ năm 2019 đến 2023.
Giả thuyết khoa học đặt ra là kỹ năng vận động quần chúng của cán bộ các đồn biên phòng được thực hiện ở các mức độ khác nhau, trong đó kỹ năng chuẩn bị và kỹ năng đánh giá kết quả vận động quần chúng được thực hiện ở mức cao, còn kỹ năng thực hiện hoạt động vận động quần chúng được thực hiện ở mức thấp hơn. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng này, với trình độ chuyên môn nghiệp vụ và số năm làm công tác vận động quần chúng là những yếu tố có ảnh hưởng nhiều nhất. Luận án kỳ vọng rằng nếu đề xuất được các biện pháp tâm lý khoa học, phù hợp với đặc điểm hoạt động của cán bộ các đồn biên phòng thì có thể phát triển được kỹ năng này.
Cơ sở lý luận của luận án dựa trên chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác vận động quần chúng. Luận án đã làm rõ thực trạng mức độ biểu hiện các kỹ năng thành phần, chỉ ra mức độ ảnh hưởng của một số yếu tố tới kỹ năng vận động quần chúng. Trên cơ sở đó, đề xuất những biện pháp tâm lý phát triển kỹ năng, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Bộ đội Biên phòng. Về mặt lý luận, nghiên cứu bổ sung và phát triển lý luận về kỹ năng nói chung và kỹ năng vận động quần chúng nói riêng. Về mặt thực tiễn, cung cấp dữ liệu khoa học về thực trạng kỹ năng ở khu vực biên giới Tây Bắc, những điểm mạnh, điểm tồn tại để định hướng đào tạo, bồi dưỡng, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động.