Luận án Biện pháp ngăn chặn hành chính theo pháp luật Việt Nam

Tên luận án:

BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN HÀNH CHÍNH THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM

Ngành:

Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Biện pháp ngăn chặn hành chính theo pháp luật Việt Nam" của Nguyễn Thị Thùy Dung, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, năm 2020, là một công trình nghiên cứu chuyên sâu về các biện pháp ngăn chặn (BPNC) hành chính. Đề tài được thực hiện trên cơ sở nhận định rằng BPNC hành chính là nhóm biện pháp cưỡng chế do chủ thể có thẩm quyền áp dụng nhằm chấm dứt vi phạm pháp luật, ngăn chặn hậu quả, thiệt hại và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính (VPHC) đúng pháp luật. Mặc dù có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, việc áp dụng các biện pháp này vẫn tiềm ẩn nguy cơ hạn chế quyền tự do cá nhân và xâm hại quyền con người nếu không đúng quy định. Hiện tại, các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng BPNC hành chính còn nhiều bất cập, chưa được quan tâm và nghiên cứu thỏa đáng.

Mục đích chính của luận án là luận giải cơ sở khoa học để đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, đồng thời bảo đảm việc áp dụng BPNC hành chính hiệu quả ở Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu quan trọng: khái quát và đánh giá các công trình khoa học về BPNC hành chính, phân tích sự phát triển của pháp luật liên quan qua các thời kỳ, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng để chỉ ra ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân. Từ đó, luận án xác định nhu cầu và quan điểm cần thiết để hoàn thiện pháp luật, đưa ra các khuyến nghị và giải pháp cụ thể.

Những đóng góp khoa học mới của luận án bao gồm việc tổng quan, phân tích các quan điểm hiện có về BPNC hành chính, xây dựng khái niệm, đặc điểm, vai trò, phân loại và các bảo đảm thực hiện. Luận án cũng phân tích toàn diện thực trạng pháp luật và việc áp dụng, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân. Dựa trên cơ sở đó, tác giả đề xuất một hệ thống các quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và bảo đảm áp dụng BPNC hành chính. Luận án có ý nghĩa lý luận sâu sắc trong việc làm rõ các vấn đề về ngăn chặn hành chính và pháp luật, cung cấp tài liệu nghiên cứu, giảng dạy cho các cơ sở đào tạo chuyên ngành Luật. Về mặt thực tiễn, luận án là nguồn tham khảo hữu ích cho các cơ quan nhà nước trong công tác nghiên cứu, áp dụng và hoàn thiện pháp luật về xử lý VPHC, góp phần bảo vệ pháp chế XHCN, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, hướng tới xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
  • 1.1. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
    • 1.1.1. Các nghiên cứu về lý luận biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 1.1.2. Các nghiên cứu về thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 1.1.3. Các nghiên cứu về giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về biện pháp ngăn chặn hành chính
  • 1.2. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
    • 1.2.1. Những kết quả nghiên cứu được luận án kế thừa
    • 1.2.2. Những vấn đề đặt ra mà luận án cần giải quyết
  • 1.3. Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu
    • 1.3.1. Giả thuyết nghiên cứu
    • 1.3.2. Câu hỏi nghiên cứu
• Chương 2. Những vấn đề lý luận về biện pháp ngăn chặn hành chính
  • 2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 2.1.1. Khái niệm biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 2.1.2. Đặc điểm của biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 2.1.3. Vai trò của biện pháp ngăn chặn hành chính
  • 2.2. Phân loại biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 2.2.1. Nhóm biện pháp ngăn chặn nhằm làm chấm dứt vi phạm pháp luật hoặc ngăn ngừa hậu quả, thiệt hại do vi phạm pháp luật gây ra.
    • 2.2.2. Nhóm biện pháp ngăn chặn nhằm bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính.
    • 2.2.3. Nhóm biện pháp ngăn chặn hỗn hợp.
  • 2.3. Sự điều chỉnh của pháp luật về biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 2.3.1. Nguyên tắc áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 2.3.2. Thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 2.3.3. Thủ tục áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính
  • 2.4. Các bảo đảm thực hiện biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 2.4.1. Bảo đảm pháp lý
    • 2.4.2. Các bảo đảm khác
• Chương 3. Thực trạng biện pháp ngăn chặn hành chính ở Việt Nam
  • 3.1. Thực trạng pháp luật về biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 3.1.1. Pháp luật về biện pháp ngăn chặn hành chính từ năm 1945 đến trước khi ban hành Luật xử lý vi phạm hành chính 2012
      • 3.1.1.1. Biện pháp ngăn chặn hành chính giai đoạn 1945-1954.
      • 3.1.1.2. Biện pháp ngăn chặn hành chính giai đoạn 1954-1986.
      • 3.1.1.3. Biện pháp ngăn chặn hành chính giai đoạn từ năm 1986 đến khi ban hành Luật Xử lý vi phạm hành chính.
    • 3.1.2. Pháp luật hiện hành về biện pháp ngăn chặn hành chính
      • 3.1.2.1 Nguyên tắc, thẩm quyền, thủ tục áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính
      • 3.1.2.2. Tạm giữ người
      • 3.1.2.3. Áp giải người vi phạm
      • 3.1.2.4. Tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấy phép, chứng chỉ hành nghề
      • 3.1.2.5. Khám người
      • 3.1.2.6. Khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính
      • 3.1.2.7. Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính
      • 3.1.2.8. Quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất
  • 3.2. Thực tiễn áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính ở Việt Nam
    • 3.2.1. Thực tiễn áp dụng nhóm biện pháp ngăn chặn nhằm chấm dứt vi phạm pháp luật, ngăn ngừa hậu quả do vi phạm gây ra
    • 3.2.2. Thực tiễn áp dụng nhóm biện pháp ngăn chặn nhằm bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính
    • 3.2.3. Thực tiễn áp dụng nhóm biện pháp ngăn chặn hỗn hợp
  • 3.3. Đánh giá chung về pháp luật và thực tiễn áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính ở Việt Nam hiện nay
• Chương 4. Hoàn thiện pháp luật và bảo đảm áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính ở Việt Nam hiện nay
  • 4.1. Nhu cầu hoàn thiện pháp luật và bảo đảm áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 4.1.1. Yêu cầu tăng cường quản lý và cải cách hành chính nhà nước.
    • 4.1.2. Xuất phát từ thực trạng quy định pháp luật và hoạt động áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính ở Việt Nam hiện nay.
    • 4.1.3. Đòi hỏi bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính.
    • 4.1.4. Xuất phát từ dự báo tình hình vi phạm hành chính và nhu cầu bảo đảm sự an toàn của các quan hệ xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
  • 4.2. Quan điểm hoàn thiện quy định pháp luật và bảo đảm áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 4.2.1. Đảm bảo tính đồng bộ, khả thi của các giải pháp hoàn thiện pháp luật và bảo đảm áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 4.2.2. Hoàn thiện pháp luật và bảo đảm áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính phù hợp với các cam kết quốc tế về quyền con người mà Việt Nam là thành viên
    • 4.2.3. Đảm bảo sự tương thích, hài hòa giữa hiệu quả quản lý nhà nước và vấn đề bảo đảm quyền con người, quyền công dân
    • 4.2.4. Hoàn thiện pháp luật và bảo đảm áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính trên cơ sở các thuộc tính cơ bản của quản trị nhà nước hiện đại: thượng tôn pháp luật, minh bạch, trách nhiệm giải trình và dân chủ.
  • 4.3. Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về biện pháp ngăn chặn hành chính và bảo đảm áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính ở nước ta hiện nay
    • 4.3.1. Giải pháp về mặt nhận thức
    • 4.3.2. Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về biện pháp ngăn chặn hành chính
      • 4.3.2.1. Tiêu chí hoàn thiện pháp luật về biện pháp ngăn chặn hành chính
      • 4.3.2.2. Hoàn thiện các quy định pháp luật về các biện pháp ngăn chặn hành chính
    • 4.3.3. Giải pháp bảo đảm áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính