Luận án Nghiên cứu thành phần loài, phân bố và độc tính cấp của họ nấm Amanitaceae R.Heim ex Pouzar ở Tây Nguyên

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN LOÀI, PHÂN BỐ VÀ ĐỘC TÍNH CẤP CỦA HỌ NẤM AMANITACEAE R.HEIM EX POUZAR Ở TÂY NGUYÊN

Ngành:

Thực vật học (Mã số: 9 42 01 11)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu thành phần loài, phân bố và độc tính cấp của họ nấm Amanitaceae R.Heim ex Pouzar ở Tây Nguyên" tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết liên quan đến sự hiểu biết về nấm, đặc biệt là họ Amanitaceae, tại khu vực Tây Nguyên của Việt Nam. Nấm đóng vai trò quan trọng trong chu trình tuần hoàn vật chất tự nhiên và duy trì độ phì nhiêu của đất. Tuy nhiên, thói quen sử dụng nấm hoang dã làm thực phẩm của người dân địa phương, kết hợp với sự thiếu hiểu biết về nấm độc, đã dẫn đến nhiều trường hợp ngộ độc nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong, đặc biệt là do các loài thuộc chi Amanita.

Mục tiêu của đề tài là xác định các đặc điểm sinh học, sinh thái của các loài nấm họ Amanitaceae phân bố ở Tây Nguyên và đánh giá độc tính cấp của một loài nấm độc thuộc chi Amanita. Nghiên cứu đã thu thập 913 mẫu và định danh 25 loài thuộc chi Amanita bằng phương pháp hình thái so sánh giải phẫu kết hợp với sinh học phân tử. Kết quả cho thấy 23 loài đã được xác định tên khoa học, trong đó có 6 loài mới được ghi nhận cho Việt Nam (gồm A. caesareoides, A. crocea, A. flavoconia, A. multisquamosa, A. pilosella, A. Similis) và 6 loài khác (A. sp.7, A. sp.8, A. sp.9, A. sp.10, A. Sp.11, А. sp.12) có thể là loài mới cho khoa học.

Luận án cũng xác định các yếu tố sinh thái tối ưu cho sự xuất hiện của nấm Amanita tại Tây Nguyên bao gồm nhiệt độ từ 19-22 °C, độ ẩm 85-90%, độ cao 500-800m và cường độ chiếu sáng 8000-10000 lux. Một phương trình hồi quy đa biến đã được xây dựng để dự báo tần số xuất hiện của các loài nấm này dựa trên các nhân tố sinh thái trên, với R2 đạt 72.7894%. Đồng thời, nghiên cứu đã xác định độc tính cấp của loài Amanita sp.1 với liều gây chết 50% (LD50) là 4750 mg/kg thể trọng trên động vật thí nghiệm. Các kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng, hạn chế ngộ độc nấm và cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học cho các nghiên cứu sâu hơn về nấm độc và tiềm năng ứng dụng của chúng.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu (3 trang)
• Chương 1: Tổng quan tài liệu (30 trang)
  • 1.1. Hệ thống phân loại nấm
    • 1.1.1. Lược sử phân loại nấm
    • 1.1.2. Nấm đảm và hệ thống phân loại
    • 1.1.3. Hệ thống nấm đảm theo Trịnh Tam Kiệt
      • Ngành Basidiomycota R. T. Moore (1980) - Nấm đảm
      • Họ Amanitaceae R. Heinn ex Puozar (1983): 3 chi (+23 syns)
        • Đặc điểm của họ: Quả thể chất thịt, dễ thối nát. Mũ nấm dạng ô dù, cuống nấm đính trung tâm, cuống nấm dễ tách rời mũ nấm. Bào tầng dạng phóng xạ trên phiến nấm. Phiến nấm tự do. Bào tử nhẵn bóng, dưới kính hiển vi thì không màu, khi thành đám có màu phấn hồng. Quả thể khi non có hai màng bao quanh, khi lớn lên còn để lại vết tích ở gốc và trên cuống. [Error! Reference source not found.]
      • Chi Amanita Pers. (1987): phân bố rộng. Rất nhiều loài tạo rễ nấm, một số loài sống hoại sinh.
        • Chi Amanita có các đặc điểm gồm: Có màu sắc đa dạng và phong phú như: đỏ, cam, vàng,... Mũ nấm chất thịt, dạng ô dù. Phiến nấm lớn, màu trắng, vàng,.. Cuống nấm chất thịt, đính trung tâm và dễ tách khỏi mũ nấm. Bào tử không màu, hình cầu đến hình bầu dục, nhẵn bóng. Nấm mọc hoại sinh trên đất. Khi hình thành quả thể ở giai đoạn nấm non thường có bao chung và bao riêng nối liền mép mũ và cuống nấm. Sau đó bị tách ra hình thành nên bao gốc và vòng nấm – đây là đặc điểm nổi bật của các loài nấm thuộc chi Amanita
      • Chi Limacella Murrill (1911): gồm 3 loài
      • Chi Catatrama Franco-Mol. 1991gồm 02 loài
• Chương 2: Đối tượng địa điểm, nội dung và phương pháp nghiên cứu (23 trang)
• Chương 3: Kết quả nghiên cứu (90 trang)
• Kết luận và kiến nghị (2 trang)
• Danh mục các công trình đã công bố của tác giả có liên quan đến luận án (2 trang)
• Tài liệu tham khảo (8 trang)
• Phụ lục.