Luận án Nghiên cứu một số dạng bất thường nhiễm sắc thể Y ở nam giới khám vô sinh tại Bệnh viện Phụ sản thành phố Cần Thơ

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ DẠNG BẤT THƯỜNG NHIỄM SẮC THỂ Y Ở NAM GIỚI KHÁM VÔ SINH TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Ngành:

Công nghệ sinh học (Mã ngành: 9 42 02 01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ "Nghiên cứu một số dạng bất thường nhiễm sắc thể Y ở nam giới khám vô sinh tại Bệnh viện Phụ sản Thành phố Cần Thơ" của Cao Thị Tài Nguyên, thuộc chuyên ngành Công nghệ sinh học, tập trung giải quyết vấn đề vô sinh nam, một tình trạng mà nguyên nhân di truyền chiếm tỷ lệ đáng kể (4-38%). Cụ thể, hội chứng Klinefelter và mất đoạn AZF trên nhiễm sắc thể Y là hai nguyên nhân di truyền phổ biến. Tại Việt Nam, tỷ lệ nam giới vô sinh có mật độ tinh trùng ≤ 5x10^6/mL tinh dịch mắc các bất thường này khoảng 23%, trong đó mất đoạn AZF chiếm 5-12,8%. Kỹ thuật QF-PCR được lựa chọn để nghiên cứu do ưu điểm về tốc độ, chi phí và độ chính xác.

Mục tiêu của luận án là (1) xây dựng và kiểm định quy trình kỹ thuật QF-PCR để phát hiện các dạng bất thường nhiễm sắc thể Y ở nam giới vô sinh có mật độ tinh trùng ≤ 5x10^6/mL tinh dịch; (2) xác định tỷ lệ các dạng bất thường này; và (3) mô tả đặc điểm tinh dịch đồ, nội tiết tố cùng các yếu tố liên quan.

Nghiên cứu đã xây dựng và tối ưu hóa thành công quy trình kỹ thuật QF-PCR sử dụng 14 chỉ dấu di truyền với độ tin cậy cao. Kết quả cho thấy tỷ lệ nam giới khám vô sinh có bất thường nhiễm sắc thể Y là 35,1% (113/322 trường hợp). Các dạng bất thường chính bao gồm mất đoạn AZF, nhân đoạn gen DAZ và hội chứng Klinefelter có bất thường nhiễm sắc thể Y. Trong đó, mất một phần đoạn AZFc là phổ biến nhất, chiếm 80,9% (76/94 trường hợp). Nghiên cứu cũng ghi nhận một số dạng bất thường nhiễm sắc thể Y mới như mất đoạn sY1191-sY1192, mất đoạn sY1291, mất 2 gen DAZ - 1 gen CDY1 và mất 1 gen CDY1, đồng thời phát hiện sự đa hình về chiều dài đoạn gen sY1291.

Về đặc điểm tinh dịch đồ, pH trung bình là 7,51±0,46, thể tích trung bình là 2,85±1,85 mL, và mật độ tinh trùng trung bình là 2,52x10^6±1,75x10^6 tinh trùng/mL tinh dịch. Tỷ lệ nam giới vô tinh chiếm 28,9%. Nồng độ hormon FSH, LH và testosteron phần lớn bình thường (68%, 92,85%, 83,54%). Tuy nhiên, tỷ lệ bất thường nội tiết là 41,3%, với tổn thương tế bào mầm nguyên phát là phổ biến nhất (44,3%). Nghiên cứu chưa tìm thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa bất thường nhiễm sắc thể Y với các đặc điểm chung và nồng độ hormon.

Luận án kiến nghị áp dụng quy trình QF-PCR đã kiểm định vào thực tiễn lâm sàng, đồng thời đề xuất nghiên cứu bổ sung các chỉ dấu di truyền khác và tối ưu quy trình giải trình tự cho các đoạn lặp đơn nucleotid. Đối với bệnh nhân có bất thường nội tiết, việc xét nghiệm hormon được khuyến nghị để điều trị kịp thời.