Luận án Quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long

Tên luận án:

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Ngành:

Quản lý công

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long" tập trung nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước (QLNN) nhằm thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế (CDCCKT) tại Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (VĐBSCL). Đề tài xuất phát từ thực tiễn QLNN đối với CDCCKT VĐBSCL còn nhiều thách thức, với các nhân tố tác động tích cực và tiêu cực, cùng với nhu cầu chuyển đổi từ thế mạnh nông nghiệp sang phát triển công nghiệp và dịch vụ hiệu quả hơn.

Mục đích nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận và phân tích thực trạng QLNN đối với CDCCKT vùng ĐBSCL giai đoạn 2010-2020, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác QLNN nhằm đẩy mạnh CDCCNKT của vùng đến năm 2030. Luận án đặt ra các giả thuyết khoa học về hiệu quả chưa cao của cơ chế, chính sách kinh tế vĩ mô, hạn chế trong quy hoạch, và sự thiếu linh hoạt của bộ máy QLNN, cùng với nguồn lực tài chính hạn hẹp. Các câu hỏi nghiên cứu xoay quanh hiệu quả QLNN, ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong CDCCKT vùng ĐBSCL, cùng với các phương hướng và giải pháp cải thiện.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc bổ sung, hoàn thiện cơ sở lý luận về QLNN đối với CDCCNKT dưới góc độ quản lý công; xác định các nhân tố ảnh hưởng và chỉ ra những hạn chế, yếu kém cùng nguyên nhân trong công tác QLNN tại VĐBSCL. Đặc biệt, luận án đề xuất định hướng CDCCNKT VĐBSCL theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, đồng thời tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ cao. Luận án cũng đưa ra một hệ thống các giải pháp QLNN mang tính khả thi nhằm thúc đẩy quá trình này, phù hợp với yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.

Kết luận của luận án khẳng định VĐBSCL có thế mạnh nông nghiệp gắn với công nghiệp chế biến và hiện đại hóa. Nguyên nhân chính của những hạn chế trong CDCCNKT vùng là do những bất cập trong công tác QLNN. Để khắc phục, luận án đề xuất các giải pháp then chốt: hoàn thiện bộ máy tổ chức và nguồn nhân lực QLNN, nâng cao chất lượng quy hoạch, hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, và tăng cường công tác giám sát, kiểm tra. Các giải pháp này kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả vai trò quản lý của Nhà nước, thúc đẩy CDCCNKT VĐBSCL đạt mục tiêu đề ra.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

1. Lý do lựa chọn đề tài

2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

• 2.1. Mục đích nghiên cứu
• 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu

4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

• 4.1. Phương pháp luận
• 4.2. Phương pháp nghiên cứu

5. Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu

• 5.1. Giả thuyết khoa học
• 5.2. Câu hỏi nghiên cứu

6. Dự kiến những đóng góp mới của Luận án

7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

• 7.1. Ý nghĩa lý luận
• 7.2. Ý nghĩa thực tiễn

8. Kết cấu của Luận án

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1. Các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã công bố có liên quan đến đề tài luận án

1.2. Những đánh giá sơ bộ và hướng nghiên cứu tiếp tục của luận án về quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ

2.1. Cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế

• 2.1.1. Khái niệm cơ cấu kinh tế
• 2.1.2. Khái niệm cơ cấu ngành kinh tế
• 2.1.3. Khái niệm chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng và điều kiện chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.1.4.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.1.4.2. Điều kiện để chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

2.2. Lý luận quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

• 2.2.1. Khái niệm quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.2. Mục tiêu của quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.3. Nội dung của quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.3.1. Xây dựng và thực thi chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế và tổ chức chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.3.2. Xây dựng và thực thi hệ thống pháp luật đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.3.3. Ban hành và thực thi các chính sách điều tiết, thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế
• 2.2.3.4. Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.3.5. Thanh tra, kiểm tra, giám sát của Nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.4.1. Những nhân tố khách quan
• 2.2.4.2. Những nhân tố chủ quan

2.3. Tiêu chí đánh giá công tác quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

• 2.3.1. Tiêu chí đánh giá chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.3.1.1. Các tiêu chí đánh giá kết quả chuyển dịch CCNKT
• 2.3.1.2. Đánh giá đóng góp của chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành vào hiệu quả phát triển kinh tế
• 2.3.1.3. Đóng góp của CDCCNKT vào gia tăng độ mở của nền kinh tế
• 2.3.2. Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.3.2.1. Xây dựng và thực thi chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế
• 2.3.2.2. Xây dựng và thực thi hệ thống pháp luật đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 2.3.2.3. Xây dựng và thực thi các chính sách đối với CDCCNKT
• 2.3.2.4. Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý của Nhà nước đối với CDCCNKT
• 2.3.2.5. Thanh tra, kiểm tra, giám sát của Nhà nước đối với CDCCNKT

2.4. Một số kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế và bài học kinh nghiệm có thể vận dụng cho Vùng đồng bằng sông Cửu Long.

• 2.4.1. Kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.2. Kinh nghiệm của Đồng Nai
• 2.4.3. Kinh nghiệm của Đà Nẵng
• 2.4.4. Bài học quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế cho các tỉnh Vùng đồng bằng sông Cửu Long

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

3.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long

• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên

3.2. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long

• 3.2.1. Thực trạng thay đổi quy mô, tỉ trọng các ngành trong GRDP của các địa phương Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.2.2. Thực trạng tăng trưởng khối ngành sản xuất sản phẩm dịch vụ so với tốc độ tăng trưởng khối ngành sản xuất sản phẩm vật chất
• 3.2.3. Thực trạng thay đổi quy mô tỉ trọng lĩnh vực công nghiệp trong GRDP các địa phương Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.2.4. Đánh giá đóng góp của chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế vào hiệu quả phát triển kinh tế toàn Vùng
• 3.2.4.1. Đối với gia tăng năng suất lao động
• 3.2.4.2. Đối với gia tăng thu nhập bình quân trên đầu người
• 3.2.4.3. Đối với gia tăng độ mở của nền kinh tế

3.3. Thực trạng quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long

• 3.3.1. Thực trạng quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án phát triển kinh tế và chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.2. Thực trạng hệ thống pháp luật có liên quan đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.3. Thực trạng ban hành và thực thi hệ thống chính sách liên quan đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.4. Thực trạng về tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.5. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trên địa bàn Vùng đồng bằng sông Cửu Long

3.4. Đánh giá về thực trạng quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long

• 3.4.1. Những kết quả đạt được trong công tác quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.4.2. Những hạn chế còn tồn tại trong công tác quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.4.3. Nguyên nhân cơ bản của những hạn chế
• 3.4.3.1. Nguyên nhân khách quan
• 3.4.3.2. Nguyên nhân chủ quan

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3

CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

4.1. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long

• 4.1.1. Bối cảnh kinh tế thế giới và những tác động đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 4.1.2. Định hướng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030
• 4.1.3. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long

4.2. Giải pháp tiếp tục hoàn thiện QLNN đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Vùng đồng bằng sông Cửu Long

• 4.2.1. Hoàn thiện bộ máy tổ chức, nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế Vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.2.2. Nâng cao chất lượng quy hoạch, định hướng phát triển kinh tế Vùng Đồng bằng sông Cửu Long theo hướng phù hợp với tiềm năng thế mạnh của vùng.
• 4.2.3. Hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển kinh tế Vùng Đồng bằng sông Cửu Long theo hướng phù hợp với tiềm năng thế mạnh của vùng.
• 4.2.4. Cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư và kinh doanh để thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 4.2.5. Tăng cường công tác giám sát, kiểm tra trong quản lý nhà nước đối với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại vùng đồng bằng sông Cửu Long

4.3. Một số kiến nghị đối với cơ quan QLNN

TIỂU KẾT CHƯƠNG 4

KẾT LUẬN

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ