NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI ĐẾN THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM
Kinh tế
Luận án "Nghiên cứu về tác động của trách nhiệm xã hội đến thành quả hoạt động của các doanh nghiệp ở Việt Nam" của Lê Hà Như Thảo, được hoàn thành tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng năm 2022, tập trung vào mối quan hệ cấp thiết giữa trách nhiệm xã hội (TNXH) và thành quả hoạt động (TQHĐ) của doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam, một quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Nghiên cứu này xuất phát từ thực trạng các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng quan tâm đến TNXH nhưng việc đo lường và đánh giá TQHĐ còn hạn chế, chủ yếu dựa trên các chỉ số tài chính và các chỉ số công bố thông tin TNXH đơn giản, chưa phản ánh đầy đủ theo các tiêu chuẩn quốc tế như GRI và ISO2600, cũng như chưa chú trọng đến thành quả phi tài chính.
Mục tiêu chính của luận án là đo lường việc thực hiện TNXH và TQHĐ ở cả khía cạnh tài chính và phi tài chính (khách hàng, học hỏi và phát triển, quy trình nội bộ), đánh giá tác động trực tiếp của TNXH đến TQHĐ, và xác định vai trò trung gian của thành quả phi tài chính trong mối quan hệ này.
Phương pháp nghiên cứu hỗn hợp đã được áp dụng, kết hợp nghiên cứu định lượng thông qua khảo sát 336 doanh nghiệp (giai đoạn 2017-2019) bằng bản câu hỏi và phân tích bằng mô hình PLS-SEM, cùng với nghiên cứu định tính qua phỏng vấn chuyên sâu bán cấu trúc và nghiên cứu tài liệu các trường hợp điển hình từ 10 doanh nghiệp niêm yết. TNXH được đánh giá dựa trên tiêu chuẩn GRI (kinh tế, môi trường, xã hội), trong khi TQHĐ được xem xét theo thẻ điểm cân bằng của Kaplan (tài chính, khách hàng, quy trình nội bộ, học hỏi và phát triển).
Kết quả nghiên cứu cho thấy TNXH ở cả ba khía cạnh kinh tế, môi trường và xã hội đều có tác động tích cực đến thành quả tài chính của doanh nghiệp. Đặc biệt, TNXH ở khía cạnh kinh tế và xã hội cũng ảnh hưởng thuận chiều đến thành quả ở khía cạnh học hỏi và phát triển, quy trình nội bộ và khách hàng. Tuy nhiên, luận án không tìm thấy bằng chứng về mối quan hệ giữa TNXH ở khía cạnh môi trường và thành quả hoạt động ở khía cạnh khách hàng. Thành quả ở khía cạnh học hỏi và phát triển, quy trình nội bộ và khách hàng đóng vai trò trung gian quan trọng, làm tăng cường tác động của TNXH đến thành quả tài chính.
Luận án đóng góp về mặt lý thuyết bằng cách hệ thống hóa và cung cấp khuôn khổ cho các nghiên cứu trong nước, đồng thời làm phong phú thêm kết quả nghiên cứu toàn cầu về TNXH trong bối cảnh nền kinh tế mới nổi. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp cái nhìn toàn diện cho nhà quản trị doanh nghiệp để xây dựng chiến lược TNXH hiệu quả, và giúp cơ quan quản lý nhà nước đề xuất cơ chế giám sát phù hợp. Luận án cũng chỉ ra những hạn chế và gợi mở hướng nghiên cứu trong tương lai như đa dạng hóa đối tượng phỏng vấn và mở rộng quy mô mẫu.