THỰC HIỆN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN QUẬN THUỘC CÁC THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG HIỆN NAY
Quản lý công
Luận án "Thực hiện quyền lực nhà nước của Hội đồng nhân dân quận thuộc các thành phố trực thuộc Trung ương hiện nay" được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa nhanh chóng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới tổ chức và thực hiện quyền lực nhà nước tại chính quyền địa phương (CQĐT) cấp quận để nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển kinh tế-xã hội.
Mục đích nghiên cứu của luận án là đưa ra các quan điểm và giải pháp khoa học nhằm đảm bảo thực hiện quyền lực nhà nước của Hội đồng nhân dân (HĐND) quận ở Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển hiện tại. Để đạt được mục tiêu này, luận án hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu liên quan, xây dựng cơ sở lý luận về thực hiện quyền lực nhà nước của HĐND quận (bao gồm khái niệm, đặc điểm, vai trò, nguyên tắc, nội dung, phương thức và các điều kiện đảm bảo), đồng thời đánh giá thực trạng vấn đề này từ năm 2016 đến nay. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các vấn đề lý luận và thực tiễn về quyền lực nhà nước của thiết chế dân chủ đại diện ở cấp CQĐT trung gian tại 49 quận thuộc 5 thành phố trực thuộc Trung ương, với dữ liệu khảo sát từ nhiệm kỳ 2016-2021.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù HĐND quận đã thực hiện quyền lực nhà nước theo đúng quy định pháp luật và đạt được những kết quả nhất định trong vai trò đại diện và cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, song vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém. Cụ thể, tính sáng tạo và đột phá trong quyết định chưa rõ nét, hiệu quả giám sát chưa cao, cơ cấu tổ chức và chất lượng đại biểu còn bất cập, cùng với những khó khăn trong việc ứng dụng chuyển đổi số. Các nguyên nhân được xác định bao gồm cả yếu tố khách quan (như tính ổn định cơ cấu tổ chức, hạn chế thể chế, cơ chế "song trùng trực thuộc") và chủ quan (nhận thức chưa đầy đủ về vai trò HĐND, phối hợp chưa đồng bộ, năng lực cán bộ và nguồn lực hỗ trợ còn hạn chế).
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các quan điểm đổi mới và bốn nhóm giải pháp toàn diện. Các giải pháp tập trung vào hoàn thiện thể chế (bổ sung, điều chỉnh luật), đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức hoạt động (ổn định cơ cấu, phân định nhiệm vụ, đẩy mạnh chuyển đổi số), tăng cường nguồn lực và các điều kiện đảm bảo (tài chính, nhân sự, thông tin), cùng với nâng cao hiệu quả hoạt động thực tiễn (bồi dưỡng, tập huấn, chế độ họp). Những đóng góp này nhằm củng cố thiết chế dân chủ đại diện, đảm bảo quyền làm chủ của Nhân dân và tăng cường quản trị nhà nước hiệu quả ở cấp địa phương.