NGHIÊN CỨU TỔNG HỢP HỆ NANO DENDRIMER POLY(AMIDOAMINE) MANG THUỐC CHỐNG UNG THƯ (CARBOPLATIN VÀ OXALIPLATIN)
Vật liệu cao phân tử và tổ hợp
Luận án tập trung nghiên cứu tổng hợp hệ nano dendrimer poly(amidoamine) (PAMAM) biến tính poly(ethyleneglycol) (PEG) để mang thuốc chống ung thư carboplatin và oxaliplatin. Mục tiêu chính là khắc phục nhược điểm của hóa trị truyền thống như độc tính cao và tính chọn lọc kém của cisplatin, cũng như hạn chế của carboplatin và oxaliplatin. Hệ PAMAM-PEG được thiết kế để giảm độc tính đối với tế bào lành, tăng độ tan, khả năng lưu trữ thuốc, và định hướng thuốc thụ động đến tế bào ung thư, cải thiện hiệu quả điều trị.
Nghiên cứu đã thành công tổng hợp dendrimer PAMAM đến thế hệ G4.0 từ tâm ethylendiamin với hiệu suất cao trên 70%. Sau đó, ba hệ dendrimer (G3.0, G3.5, G4.0) được biến tính với PEG 4.000K ở các tỉ lệ khác nhau. Cấu trúc và độ chuyển hóa của các hệ PAMAM biến tính PEG được đánh giá bằng các phương pháp phổ UV-Vis, FT-IR và ¹H-NMR, cùng với khảo sát hình thái hạt bằng TEM và DLS, và thế zeta.
Khả năng mang và phóng thích thuốc của các hệ chất mang PAMAM-PEG đối với carboplatin và oxaliplatin đã được khảo sát chi tiết. Kết quả cho thấy hiệu suất nang hóa thuốc khá cao, đạt khoảng 80%. Các hệ PAMAM-PEG mang thuốc thể hiện khả năng nhả thuốc chậm và ổn định (dưới 50% sau 24 giờ in vitro), với động học phóng thích phụ thuộc vào thế hệ dendrimer và cấu trúc thuốc. Mô hình dược động học dự đoán cho thấy carboplatin có xu hướng đường uống, trong khi oxaliplatin thể hiện hai đỉnh hàm lượng cao rồi thấp (đường tiêm và sau đó đường uống).
Độ tương hợp sinh học của các hệ PAMAM biến tính PEG được đánh giá trên dòng tế bào nguyên bào sợi chuột L929, cho thấy việc biến tính PEG giúp giảm độc tính của PAMAM. Khảo sát độc tính tế bào trên ba dòng ung thư (HeLa, A549, MCF-7) chỉ ra rằng các hệ chất mang PAMAM-PEG giảm độc tính của thuốc chống ung thư carboplatin và oxaliplatin, đồng thời vẫn giữ được hoạt tính ức chế hiệu quả sự phát triển của tế bào ung thư. Đặc biệt, hệ PAMAM G4.0-PEG cho thấy khả năng thúc đẩy tiêu diệt tế bào ung thư HeLa và MCF-7. Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc tổng hợp thành công các hệ chất mang PAMAM-PEG mang đồng thời carboplatin và oxaliplatin, khảo sát toàn diện tính chất mang, nhả thuốc, tương hợp sinh học và độc tính tế bào của chúng. Nghiên cứu này mở ra tiềm năng phát triển các hệ dẫn truyền thuốc chống ung thư hiệu quả hơn, với kiến nghị tiếp tục nghiên cứu in vivo và biến tính hướng đích.