Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ VÀ PHÂN VÙNG KHÍ HẬU NÔNG NGHIỆP PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN NGÀNH TRỒNG TRỌT TỈNH SƠN LA
Ngành:
Khí tượng và khí hậu học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu đánh giá và phân vùng khí hậu nông nghiệp (KHNN) tại tỉnh Sơn La, nhằm phục vụ phát triển ngành trồng trọt bền vững. Nghiên cứu xuất phát từ thực tiễn sản xuất nông nghiệp phụ thuộc mạnh mẽ vào các yếu tố khí hậu, đặc biệt trong bối cảnh Sơn La có tiềm năng đa dạng về tài nguyên KHNN nhưng đồng thời phải đối mặt với địa hình phức tạp, thiên tai và biến đổi khí hậu (BĐKH) gây ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.
Mục tiêu chính của luận án là đánh giá sự phân hóa không gian và thời gian của các chỉ tiêu KHNN, cùng ảnh hưởng của chúng đến năng suất cây trồng chủ lực tại Sơn La. Từ đó, xây dựng sơ đồ phân vùng KHNN và xác định không gian canh tác phù hợp cho các loại cây ăn quả ôn đới (đào, lê, mận), cây ăn quả nhiệt đới (xoài, nhãn) và cây hàng năm (lúa, ngô), cả trong điều kiện hiện tại và theo kịch bản BĐKH.
Luận án đã áp dụng thành công các phương pháp thống kê khí hậu của WMO, FAO, công nghệ GIS và công cụ LUSET của FAO để phân tích dữ liệu khí tượng, địa hình, thổ nhưỡng và kịch bản BĐKH RCP4.5. Các đóng góp mới bao gồm việc xây dựng sơ đồ phân vùng KHNN tích hợp các đặc trưng khí hậu quan trọng và xác định mức độ phù hợp của các loại cây trồng chủ lực trong từng vùng, có tính đến tác động của BĐKH.
Kết quả nghiên cứu cho thấy sự phân hóa rõ rệt của các điều kiện KHNN theo độ cao địa hình, chia Sơn La thành 5 vùng và 10 tiểu vùng KHNN. Luận án cũng chỉ ra rằng BĐKH sẽ làm thay đổi đáng kể diện tích phù hợp cho cây ăn quả ôn đới (giảm mạnh, đặc biệt ở vùng III) và tăng diện tích phù hợp cho cây ăn quả nhiệt đới (tăng mạnh ở vùng V). Đối với cây hàng năm, tác động của BĐKH ít rõ rệt hơn. Những kết quả này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc quy hoạch không gian canh tác, điều chỉnh cơ cấu cây trồng và xây dựng kế hoạch thích ứng với BĐKH cho tỉnh Sơn La.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục tiêu của luận án
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
- Phạm vi nghiên cứu
- 4. Câu hỏi nghiên cứu và luận điểm bảo vệ của luận án
- 4.1. Câu hỏi nghiên cứu
- 4.2. Giới hạn nghiên cứu
- 4.3. Luận điểm bảo vệ của luận án
- 5. Phương pháp nghiên cứu
- 6. Đóng góp mới của Luận án
- 7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- 7.1. Ý nghĩa khoa học
- 7.2. Ý nghĩa thực tiễn
- 8. Cấu trúc luận án
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ VÀ PHÂN VÙNG KHÍ HẬU NÔNG NGHIỆP CHO PHÁT TRIỂN TRỒNG TRỌT
- 1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
- 1.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
- 1.3. Định hướng phát triển trồng trọt tỉnh Sơn La
- CHƯƠNG 2: SỐ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Số liệu sử dụng
- 2.1.1. Số liệu khí tượng và kịch bản biến đổi khí hậu
- 2.1.2. Số liệu về thời vụ, diện tích, năng suất và sản lượng cây trồng
- 2.1.3. Bản đồ đất và địa hình
- 2.2. Phương pháp
- 2.2.1. Phương pháp đánh giá điều kiện khí hậu nông nghiệp
- 2.2.2. Phương pháp phân vùng khí hậu nông nghiệp tỉnh Sơn La
- 2.2.3. Phương pháp đánh giá khả năng trồng trọt trong các vùng KHNN
- CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VÀ PHÂN VÙNG KHÍ HẬU NÔNG NGHIỆP TỈNH SƠN LA
- 3.1. Đánh giá sự phân hóa các chỉ số khí hậu nông nghiệp
- 3.1.1. Vai trò của điều kiện địa lý đối với phân bố các chỉ số khí hậu nông nghiệp
- 3.1.2. Đặc điểm phân hóa khí hậu ở Sơn La
- 3.2. Phân vùng khí hậu nông nghiệp tỉnh Sơn La
- 3.3. Đặc điểm khí hậu nông nghiệp trong các vùng
- CHƯƠNG 4: TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN PHÁT TRIỂN TRỒNG TRỌT Ở TỈNH SƠN LA
- 4.1. Áp dụng kịch bản biến đổi khí hậu vào việc điều chỉnh sơ đồ phân vùng khí hậu nông nghiệp hiện tại
- 4.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến phân bố cây trồng trong các vùng khí hậu nông nghiệp tỉnh Sơn La
- 4.2.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến phân bố cây ăn quả ôn đới
- 4.2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến phân bố cây ăn quả nhiệt đới
- 4.2.3. Tác động của biến đổi khí hậu đến phân bố cây hàng năm
- KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ