Luận án Ve giáp (Acari: Oribatida) ở hệ sinh thái đất cao nguyên Mộc Châu, tỉnh Sơn La

Tên luận án:

Ve giáp (Acari: Oribatida) ở hệ sinh thái đất cao nguyên Mộc Châu, tỉnh Sơn La

Ngành:

Động vật học (Mã số: 942. 01. 03)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ Sinh học với đề tài “Ve giáp (Acari: Oribatida) ở hệ sinh thái đất cao nguyên Mộc Châu, tỉnh Sơn La” được thực hiện nhằm nghiên cứu đa dạng loài và biến đổi cấu trúc quần xã Ve giáp liên quan đến các yếu tố tự nhiên và nhân tác chính. Ve giáp là nhóm chân khớp bé phong phú trong đất, có ý nghĩa lớn đối với hệ sinh thái đất và là nhân tố chỉ thị sinh học nhạy cảm với sự thay đổi môi trường. Mặc dù khu hệ Ve giáp thế giới đã ghi nhận khoảng 11.207 loài và Việt Nam có 726 loài, các nghiên cứu về đối tượng này tại cao nguyên Mộc Châu, một vùng đồi núi Tây Bắc với địa mạo phức tạp và chịu tác động mạnh mẽ của con người, còn rất hạn chế.

Nghiên cứu được triển khai từ năm 2016 đến 2020, với các nhiệm vụ chính bao gồm điều tra đa dạng loài và cấu trúc phân loại học của quần xã Ve giáp tại Mộc Châu, so sánh với các vùng liên quan; nghiên cứu cấu trúc quần xã Ve giáp và sự biến đổi theo năm loại sinh cảnh (rừng tự nhiên, rừng nhân tác, trảng cỏ và cây bụi, đất canh tác cây lâu năm, đất canh tác cây ngắn ngày); phân tích sự biến đổi theo bốn mùa và chu kỳ ngày đêm; và đánh giá vai trò của quần xã Ve giáp trong hệ sinh thái đất vùng nghiên cứu. Phương pháp thu mẫu đất theo 3-5 tầng sâu thẳng đứng, tách lọc bằng phễu Berlese-Tullegren, định loại dưới kính hiển vi và phân tích số liệu bằng phần mềm Primer V 6.1.6.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc đưa ra danh sách hệ thống 151 loài Ve giáp, thuộc 94 giống, 49 họ và 29 liên họ hiện biết ở Mộc Châu. Trong đó, ghi nhận 62 loài mới cho vùng nghiên cứu và 44 loài lần đầu tiên cho khu hệ Ve giáp ở Việt Nam. Luận án cũng bổ sung các dẫn liệu mới về cấu trúc phân loại học và cấu trúc quần xã Ve giáp theo các chỉ số sinh thái, đồng thời phân tích sự thay đổi của chúng theo chu kỳ ngày đêm, chu kỳ mùa và ở các sinh cảnh khác nhau, cung cấp cơ sở khoa học cho quản lý bền vững tài nguyên đa dạng sinh học và hệ sinh thái đất của Việt Nam. Luận án có cấu trúc gồm 133 trang, trong đó 88 trang dành cho kết quả và thảo luận, kèm theo 16 bảng và 28 hình minh họa.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Cơ sở khoa học và tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 3. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 4. Đóng góp mới của luận án

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

  • 1.1. Tổng quan nghiên cứu Ve giáp (Acari: Oribatida) trên thế giới
  • 1.4.3. Tài nguyên động - thực vật và yếu tố nhân tác

• CHƯƠNG 2. THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thu mẫu đất
    • 2.2.2. Tách lọc và xử lý mẫu Ve giáp
    • 2.2.3. Phân tích và định loại Ve giáp
    • 2.2.4. Phân tích và xử lý số liệu

• 3.1. Đa dạng thành phần loài Ve giáp (Acari: Oribatida) ở vùng nghiên cứu

  • 3.1.1. Danh sách thành phần loài Ve giáp ở vùng nghiên cứu