Luận án Tính hợp pháp và tính hợp lý đối với văn bản quy phạm pháp luật của bộ trưởng.

Tên luận án:

TÍNH HỢP PHÁP VÀ TÍNH HỢP LÝ ĐỐI VỚI VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA BỘ TRƯỞNG

Ngành:

LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Tính hợp pháp và tính hợp lý đối với văn bản quy phạm pháp luật của bộ trưởng" tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết. Văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) của bộ trưởng giữ vai trò quan trọng trong hệ thống pháp luật, nhưng thực tiễn cho thấy còn nhiều hạn chế về sự phù hợp với đời sống, tính khả thi và nguy cơ xâm phạm quyền con người. Các nghiên cứu trước đây về tính hợp pháp (THP) và tính hợp lý (THL) đối với VBQPPL của bộ trưởng còn thiếu tính hệ thống, toàn diện và góc nhìn so sánh quốc tế.

Mục đích nghiên cứu của luận án là xây dựng hệ thống cơ sở lý luận về THP và THL, các yêu cầu cụ thể của chúng đối với VBQPPL của bộ trưởng, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường việc đáp ứng các yêu cầu này tại Việt Nam. Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn về các yêu cầu của THP và THL mà chủ thể xây dựng, ban hành VBQPPL của bộ trưởng phải tuân thủ. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào Việt Nam, có tham khảo kinh nghiệm từ các quốc gia dân chủ hiện đại và các nước châu Á, với số liệu từ năm 2016 đến 2020.

Luận án làm rõ khái niệm THP là sự phù hợp về nội dung, hình thức và thủ tục ban hành của VBQPPL với VBQPPL có hiệu lực pháp lý cao hơn và điều ước quốc tế. THL được định nghĩa là việc nội dung, hình thức và thủ tục đạt được phương án tối ưu, hiệu quả, có sự đồng thuận xã hội, phù hợp với lợi ích cộng đồng, yêu cầu thực tiễn và tính khả thi. THP và THL có mối quan hệ thống nhất, không thể tách rời nhưng có vai trò độc lập tương đối, trong đó THP có ưu thế.

Luận án xác định các yêu cầu cụ thể về THP và THL đối với VBQPPL của bộ trưởng trên ba phương diện: nội dung, hình thức và thủ tục xây dựng, ban hành. Từ đó, luận án đánh giá những hạn chế, bất cập trong thực tiễn việc đáp ứng các yêu cầu này và đề xuất các kiến nghị, giải pháp cụ thể, hệ thống và khả thi nhằm nâng cao chất lượng VBQPPL của bộ trưởng, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
• CHƯƠNG 2. LÝ LUẬN VỀ TÍNH HỢP PHÁP VÀ TÍNH HỢP LÝ ĐỐI VỚI VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA BỘ TRƯỞNG
• CHƯƠNG 3. CÁC YÊU CẦU VỀ TÍNH HỢP PHÁP VÀ TÍNH HỢP LÝ ĐỐI VỚI NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA BỘ TRƯỞNG
• CHƯƠNG 4. CÁC YÊU CẦU VỀ TÍNH HỢP PHÁP VÀ TÍNH HỢP LÝ ĐỐI VỚI THỦ TỤC XÂY DỰNG, BAN HÀNH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA BỘ TRƯỞNG