Tên luận án:
Cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học công lập ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển
Ngành:
Quản lý Kinh tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học công lập ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển" của Đặng Thành Dũng được thực hiện trong bối cảnh giáo dục đại học có vai trò thiết yếu đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu cấp thiết đổi mới hệ thống quản lý tài chính, đặc biệt là đối với các trường đại học công lập tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực trạng các thách thức trong cơ chế quản lý nhà nước, bao gồm cơ chế điều hành tập trung và quản lý tài chính chưa hợp lý, trong khi nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng tăng.
Mục tiêu nghiên cứu chính của luận án là đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế quản lý tài chính cho giáo dục đại học công lập Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển. Để đạt được mục tiêu này, luận án tập trung vào việc tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan, hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học công lập, đánh giá thực trạng cơ chế quản lý tài chính hiện hành, và đề xuất các giải pháp đổi mới. Phạm vi nghiên cứu về thời gian từ năm 2000 đến 2021, với các giải pháp được đề xuất cho đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030, tập trung vào không gian giáo dục đại học công lập ở Việt Nam.
Luận án đóng góp về mặt khoa học bằng cách cung cấp cái nhìn tổng quan toàn diện về tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước, xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế quản lý tài chính, phân tích kinh nghiệm quốc tế và rút ra bài học. Đặc biệt, luận án mô tả khách quan thực trạng cơ chế quản lý tài chính, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất 8 nhóm giải pháp quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính trong và ngoài ngân sách. Các giải pháp này hướng tới việc nâng cao hiệu quả quản lý, đào tạo và chất lượng nhân lực, đồng thời thích ứng với Luật Giáo dục Đại học 2019 và xu hướng tự chủ ngày càng tăng của các trường đại học công lập. Luận án là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý và hoạch định chính sách giáo dục.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- Các câu hỏi nghiên cứu
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Phương pháp luận
- 4.2. Các phương pháp nghiên cứu
- 5. Các đóng góp về khoa học của luận án
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 7. Kết cấu của luận án
-
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu nước ngoài
- 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước
- 1.3. Khoảng trống cần nghiên cứu
-
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI GIÁO DỤC ĐẠI HỌC CÔNG LẬP
- 2.1. Giáo dục đại học và giáo dục đại học công lập
- 2.1.1. Giáo dục đại học
- 2.1.2. Giáo dục đại học công lập
- 2.1.2.1. Khái niệm giáo dục đại học công lập
- 2.1.2.2. Phân loại đại học công lập
- 2.1.2.3. Vai trò của đại học công lập
- 2.2. Tài chính và cơ chế quản lý tài chính đối với GDĐHCL
- 2.2.1. Tài chính và nguồn lực tài chính giáo dục đại học công lập
- 2.2.1.1. Tài chính và quan hệ tài chính
- 2.2.1.2. Các nguồn lực tài chính của cơ sở đào tạo - giáo dục ĐHCL
- 2.2.2. Cơ chế quản lý tài chính
- 2.2.2.1. Các khái niệm cơ bản
- 2.2.2.2. Nội dung cơ chế quản lý tài chính đối với GDĐHCL
- 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học công tập
- 2.3.1. Các nhân tố bên ngoài
- 2.3.2. Các nhân tố bên trong
- 2.4. Những vấn đề đặt ra cho đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với các trường đại học công lập trong bối cảnh hội nhập và phát triển.
- 2.5. Kinh nghiệm một số nước về cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học công lập và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
- 2.5.1. Kinh nghiệm của Mỹ
- 2.5.2. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
- 2.5.3. Kinh nghiệm của Nhật Bản
- 2.5.4. Kinh nghiệm của Trung Quốc
- 2.5.5. Bài học kinh nghiệm
-
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI GIÁO DỤC ĐẠI HỌC CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP VÀ PHÁT TRIỂN
- 3.1. Giới thiệu khái quát về hệ thống giáo dục đại học của Việt Nam
- Hệ thống giáo dục đại học Việt Nam trước đổi mới
- Hệ thống giáo dục đại học Việt Nam sau đổi mới
- 3.2. Thực trạng cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học công lập ở Việt Nam
- 3.2.1. Thực trạng cơ chế phân cấp quản lý NSNN
- 3.2.2. Thực trạng cơ chế phân bổ ngân sách cho các Trường ĐHCL
- 3.2.2.1. Phân bổ ngân sách nhà nước cho chi thường xuyên
- 3.2.2.2. Phân bổ ngân sách nhà nước chi đầu tư phát triển
- 3.2.2.3. Phân bổ ngân sách nhà nước cho hoạt động khoa học và công nghệ
- 3.2.3. Thực trạng cơ chế quản lý tài chính các nguồn tài chính huy động ngoài ngân sách Nhà nước đối với các trường Đại học công lập
- 3.2.3.1. Thực trạng thực thi chính sách học phí
- 3.2.3.2. Thực trạng thực thi các chính sách hỗ trợ tài chính
- 3.2.3.3. Thực trạng thực thi chính sách khuyến khích các nguồn thu dịch vụ đối với cơ sở đào tạo
- 3.2.3.4. Thực trạng thực thi chính sách mở rộng nguồn thu khác
- 3.2.4. Cơ chế kiểm tra, kiểm soát và công khai tài chính
- 3.2.4.1. Hoạt động kiểm tra, kiểm soát của cơ quan quản lý nhà nước
- 3.2.4.2. Hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ
- 3.2.4.3. Hoạt động công khai tài chính
- 3.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học công lập tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển
- 3.1.1 Bối cảnh hội nhập và phát triển
- 2.2.4.1. Vai trò của GDĐH trong hệ thống giáo dục Việt Nam
- 2.2.4.2. Xu hướng phát triển GDĐH dẫn tới thay đổi các quan điểm trong quản lý tài chính GDĐH
- 2.2.2. Các nhân tố bên trong
- 2.2.4.1. Chủ trương, chính sách của Nhà nước đối với giáo dục - đào tạo
- 2.2.4.2. Trình độ phát triển KT - XH và mức thu nhập của người dân
- 2.2.4.3. Định hướng phát triển các trường ĐHCL của Việt Nam.
- 2.2.4.4. Tư duy, quan điểm của các nhà quản lý giáo dục đại học, năng lực quản lý tài chính của các chủ thể tham gia vận hành cơ chế quản lý tài chính tại Việt Nam.
- 2.2.4.5. Những vấn đề đặt ra cho đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với các trường đại học công lập tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển
- 3.1. Đánh giá chung về cơ chế quản lý tài chính của Nhà nước đối với giáo dục đại học công lập của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển
- 2.2.1. Những kết quả đạt được
- 3.2.5. Những hạn chế- Nguyên nhân
-
CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI GIÁO DỤC ĐẠI HỌC CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP VÀ PHÁT TRIỂN
- 4.1. Bối cảnh hội nhập và phát triển của Việt Nam
- 4.2. Định hướng phát triển và đổi mới giáo dục đại học công lập trong bối cảnh hội nhập và phát triển.
- 4.3. Định hướng đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với phát triển giáo dục đại học công lập của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển
- 4.4. Giải pháp đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học công lập Việt Nam
- 4.4.1. Nhóm giải pháp về đổi mới cơ chế phân cấp quản lý tài chính trong các trường đại học công lập
- 4.4.2. Nhóm giải pháp về đổi mới cơ chế phân bổ kinh phí của Nhà nước cho giáo dục đại học
- 4.4.3. Nhóm giải pháp về đổi mới cơ chế quản lý tài chính theo hướng tự chủ tài chính đối với các trường đại học công lập
- 4.4.4. Nhóm giải pháp về chính sách học phí
- 4.4.5. Nhóm giải pháp về chính sách tăng nguồn thu từ hoạt động dịch vụ
- 4.4.6. Nhóm giải pháp tăng cường chính sách hỗ trợ tài chính đối với sinh viên nhằm nâng cao vị thế và uy tín của nhà trường
- 4.4.7. Nhóm giải pháp về chính sách huy động vốn và vay vốn
- 4.4.8. Đổi mới cơ chế kiểm soát và giám sát Nhà nước về tài chính
-
KẾT LUẬN