Tên luận án:
TÁC ĐỘNG CỦA SẮP XẾP CUỘC SỐNG ĐẾN SỨC KHỎE VÀ TÌNH TRẠNG LÀM VIỆC CỦA NGƯỜI CAO TUỔI VIỆT NAM
Ngành:
Kinh tế Phát triển (Mã số: 62.31.01.05)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu tác động của sắp xếp cuộc sống (SXCS) đến sức khỏe (thể chất và tâm thần) và tình trạng làm việc của người cao tuổi (NCT) tại Việt Nam. Bối cảnh nghiên cứu là Việt Nam đang đối mặt với tốc độ già hóa dân số nhanh chóng, với tỷ lệ NCT tăng từ 11,9% dân số năm 2019 lên dự kiến 26,1% vào năm 2050. Sự thay đổi trong cấu trúc gia đình, từ truyền thống đa thế hệ sang hạt nhân, và xu hướng NCT sống một mình hoặc chỉ với vợ/chồng ngày càng phổ biến, đặt ra nhiều thách thức đối với an sinh xã hội và khả năng làm việc của NCT.
Mục tiêu chính của luận án là hệ thống hóa lý luận về SXCS và tác động của nó; phân tích thực trạng SXCS, sức khỏe và tình trạng làm việc của NCT ở Việt Nam; và đề xuất các chính sách nhằm cải thiện sức khỏe và điều kiện làm việc cho NCT. Nghiên cứu này là công trình đầu tiên tại Việt Nam phân tích sâu sắc về tác động của SXCS đến cả sức khỏe thể chất và tâm thần, cũng như tình trạng làm việc của NCT.
Các đóng góp mới của luận án bao gồm việc làm rõ các phương pháp nghiên cứu, khái niệm và phân loại SXCS phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Kết quả phân tích cho thấy hình thức sống với con cái vẫn là lựa chọn tối ưu nhất cho sức khỏe và phúc lợi của NCT, mặc dù tỷ lệ này đang có xu hướng giảm. Luận án cũng chỉ ra rằng phần lớn NCT Việt Nam, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vẫn tiếp tục tham gia làm việc để duy trì cuộc sống cá nhân và hỗ trợ gia đình. Dựa trên các phát hiện này, luận án đề xuất các chính sách cụ thể nhằm khuyến khích đồng cư trú, tăng cường chăm sóc sức khỏe, tạo cơ hội việc làm và đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho NCT, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao tuổi hiện tại và tương lai.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục tiêu nghiên cứu
- 2.2. Mục tiêu cụ thể
- 2.3. Câu hỏi nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Đóng góp mới của luận án
- 5. Kết cấu của luận án
-
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
- 1.1. Các nghiên cứu về sắp xếp cuộc sống người cao tuổi
- 1.1.1. Các nghiên cứu về SXCS người cao tuổi ở nước ngoài
- 1.1.2. Các nghiên cứu về SXCS người cao tuổi ở Việt Nam
- 1.2. Các nghiên cứu về tác động của SXCS đến sức khoẻ NCT
- SXCS tác động tích cực đến sức khỏe NCT
- SXCS tác động tiêu cực đến sức khỏe NCT
- 1.3. Các nghiên cứu về tác động của SXCS đến tình trạng làm việc của NCT
- 1.4. Khoảng trống trong nghiên cứu
-
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA SẮP XẾP CUỘC SỐNG ĐẾN SỨC KHỎE VÀ TÌNH TRẠNG LÀM VIỆC CỦA NGƯỜI CAO TUỔI
- 2.1. Những vấn đề chung về người cao tuổi và sắp xếp cuộc sống người cao tuổi
- 2.1.1. Một số khái niệm liên quan
- 2.1.1.1. Già hóa dân số
- 2.1.1.2. Khái niệm về người cao tuổi
- 2.1.2. Khái niệm “sắp xếp cuộc sống”
- 2.1.2.1. Khái niệm sắp xếp cuộc sống
- 2.1.2.2. Sắp xếp cuộc sống gia đình của người cao tuổi
- 2.2. Phân loại sắp xếp cuộc sống của NCT
- 2.4. Sắp xếp cuộc sống và sức khỏe của người cao tuổi
- 2.4.1. Khái niệm và đo lường sức khỏe
- 2.4.1.1. Sức khỏe thể chất
- 2.4.1.2. Sức khỏe tâm thần
- 2.4.2. Tác động của sắp xếp cuộc sống đến sức khỏe người cao tuổi
- 2.4.2.1. Lý thuyết mô hình đoàn hệ về các mối quan hệ xã hội
- 2.4.2.2. Lý thuyết hỗ trợ xã hội
- 2.4.2.3. Lý thuyết văn hóa
- 2.5. Sắp xếp cuộc sống và tình trạng làm việc của NCT
- 2.5.1. Khái niệm và phân loại làm việc của NCT
- 2.5.2. Tác động của sắp xếp cuộc sống đến làm việc ở NCT
- 2.5.2.1. Lý thuyết cung - cầu và sự tham gia thị trường lao động của NCT
- 2.5.2.2. Sắp xếp cuộc sống và sự tham gia vào thị trường lao động của NCT
-
CHƯƠNG 3. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
- 3.1. Bối cảnh nghiên cứu
- 3.2. Khung phân tích và mô hình nghiên cứu tác động của sắp xếp cuộc sống đến sức khỏe của người cao tuổi
- 3.2.1. Khung phân tích
- 3.2.2 Mô hình nghiên cứu
- 3.2.3. Mô tả và đo lường các biến nghiên cứu
- 3.2.3.1. Biến phụ thuộc (biến sức khỏe đầu ra của NCT)
- 3.2.3.2. Các biến độc lập
- 3.3. Khung phân tích và mô hình nghiên cứu tác động của sắp xếp cuộc sống đến tình trạng làm việc của người cao tuổi
- 3.3.1. Khung phân tích
- 3.3.2. Mô hình nghiên cứu
- 3.3.3. Mô tả và đo lường các biến nghiên cứu
- 3.3.3.1. Biến phụ thuộc: tình trạng làm việc của NCT
- 3.3.3.2. Các biến độc lập trong mô hình
- 3.4. Dữ liệu nghiên cứu
- 3.5. Phương pháp nghiên cứu
- 3.5.1. Xử lý số liệu
- 3.5.2. Phương pháp phân tích
- 3.5.2.1. Phương pháp định tính:
- 3.5.2.2. Phương pháp định lượng:
-
CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 4.1. Thực trạng sắp xếp cuộc sống của người cao tuổi ở Việt Nam
- 4.1.1. Khái quát về dân số cao tuổi ở Việt Nam
- 4.1.1.1. Số lượng người cao tuổi ở Việt Nam
- 4.1.1.2. Các đặc trưng của dân số cao tuổi Việt Nam
- 4.1.2. Cách thức sắp xếp cuộc sống của người cao tuổi ở Việt Nam
- 4.1.3. Sắp xếp cuộc sống của người cao tuổi theo từng độ tuổi
- 4.1.4. Sắp xếp cuộc sống của người cao tuổi theo giới tính
- 4.1.5. Sắp xếp cuộc sống của người cao tuổi theo khu vực sống
- 4.2. Kết quả các kiểm định
- 4.3. Tác động của sắp xếp cuộc sống đến sức khỏe tự đánh giá của NCT
- 4.3.1. Tình trạng sức khỏe do NCT tự đánh giá
- 4.3.2. SXCS và các yếu tố tác động tới sức khỏe tự đánh giá ở NCT
- 4.4. Tác động của sắp xếp cuộc sống tới trầm cảm của NCT
- 4.4.1. Tình trạng trầm cảm của NCT
- 4.4.2. SXCS và các yếu tố tác động tới tình trạng trầm cảm của NCT
- 4.5. Tác động của sắp xếp cuộc sống đến tình trạng làm việc của NCT
- 4.5.1. Tình trạng làm việc của NCT phân theo giới tính và khu vực
- 4.5.2. SXCS và các yếu tố tác động tới tình trạng làm việc của NCT
-
CHƯƠNG 5. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH
- 5.1. Các kết quả nghiên cứu chính
- 5.2. Một số chính sách
- 5.2.1. Chính sách khuyến khích đồng cư trú
- 5.2.2. Chăm sóc sức khỏe NCT
- 5.2.3. Chính sách làm việc cho NCT
- 5.2.4. Chính sách vận động tuyên truyền
-
KẾT LUẬN
-
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ